Tiêm kích hạt nhân Pháp áp sát Nga

Theo các nguồn tin quốc phòng, kịch bản diễn tập bao gồm mô phỏng các đòn tấn công vào mục tiêu tại Nga và Belarus, một bước đi được đánh giá là rất nhạy cảm trong bối cảnh căng thẳng khu vực vẫn chưa hạ nhiệt.

Máy bay Rafale trang bị tên lửa ASMP-A. (Nguồn: MW)

Điểm đáng chú ý là dù được triển khai trên lãnh thổ Ba Lan, các máy bay này vẫn hoàn toàn nằm dưới quyền kiểm soát của Pháp. Tuy nhiên, động thái này được cho là có liên quan tới ý tưởng về một cơ chế "chia sẻ hạt nhân" kiểu châu Âu, trong đó Ba Lan có thể tiếp cận kho vũ khí hạt nhân của Pháp trong tương lai. Nếu kịch bản này thành hiện thực, các đầu đạn có thể được tích hợp cho các dòng tiêm kích mà Ba Lan đang vận hành như F-16 Fighting Falcon hoặc F-35A Lightning II.

Warsaw từng tìm cách tham gia chương trình chia sẻ hạt nhân của Mỹ, nhưng song song đó, một số quốc gia châu Âu bắt đầu cân nhắc phương án dựa vào Pháp nhằm tăng khả năng răn đe độc lập, giảm phụ thuộc vào Washington.

Trên thực tế, hoạt động của Không quân Pháp tại Đông Âu đã gia tăng rõ rệt trong thời gian gần đây. Đầu tháng 4, các tiêm kích Rafale được triển khai tới căn cứ Siauliai ở Lithuania, chỉ cách lãnh thổ Nga khoảng 130 km, để dẫn đầu nhiệm vụ tuần tra không phận Baltic của NATO. Không lâu sau đó, các máy bay này đã chạm trán với tiêm kích Su-30SM của Nga xuất phát từ vùng Kaliningrad, đồng thời theo dõi cả các máy bay ném bom chiến lược Tu-22M3.

Cùng với hoạt động trên không, Pháp cũng tăng cường hiện diện quân sự trên bộ tại khu vực, trong khi các lực lượng và nhà thầu quân sự nước này tham gia sâu hơn vào các hoạt động liên quan đến chiến trường Ukraine. Hải quân Pháp thậm chí còn tham gia các chiến dịch kiểm soát hàng hải, bao gồm việc chặn và kiểm tra tàu chở hàng liên quan đến Nga, một động thái gây nhiều tranh cãi về tính pháp lý quốc tế.

Về năng lực hạt nhân, Rafale hiện là nền tảng duy nhất của châu Âu có thể triển khai tên lửa hành trình hạt nhân ASMP-A missile. Loại tên lửa này nặng khoảng 1,2 tấn, có tầm bắn khoảng 300 km và đạt tốc độ tới Mach 3, giúp tăng khả năng xuyên thủng hệ thống phòng không hiện đại. ASMP-A sử dụng kết hợp dẫn đường quán tính và radar, mang đầu đạn hạt nhân có sức công phá lên tới 300 kiloton.

Tuy nhiên, năng lực này cũng đối mặt với những giới hạn nhất định. Pháp hiện là quốc gia duy nhất trong các cường quốc hạt nhân phương Tây chưa có kế hoạch rõ ràng để triển khai tiêm kích thế hệ 5, khi không tham gia chương trình F-35. Điều đó đồng nghĩa Rafale, dù hiện đại vẫn có thể dần bộc lộ hạn chế trong môi trường tác chiến tương lai.

Trong bối cảnh đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã công bố kế hoạch mở rộng năng lực răn đe hạt nhân. Paris dự kiến xây dựng thêm căn cứ không quân mới dành cho các phi đội Rafale mang vũ khí hạt nhân, với các đơn vị đầu tiên đi vào hoạt động từ năm 2033. Đồng thời, Pháp cũng đang cân nhắc khả năng triển khai Rafale hạt nhân tới các quốc gia khác như Đức, trong khi giới lãnh đạo Berlin đã bắt đầu đề cập tới ý tưởng hợp tác "an ninh hạt nhân châu Âu".

Hiện nay, châu Âu là khu vực có mật độ quốc gia liên quan đến vũ khí hạt nhân cao nhất thế giới. Ngoài Anh và Pháp sở hữu trực tiếp, nhiều nước NATO như Đức, Bỉ, Italia hay Hà Lan đang tham gia chương trình chia sẻ hạt nhân của Mỹ với bom B61. Trong tương lai, không loại trừ khả năng một số quốc gia sẽ đồng thời tìm kiếm các thỏa thuận tương tự với Pháp để đa dạng hóa lựa chọn chiến lược.