Tiêm kích Su-57 mới dồn dập bay thử hé lộ nút thắt lớn nhất của Nga

Điểm đáng chú ý là các máy bay này đã mang màu sơn tiêu chuẩn của Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga, thay vì lớp sơn lót của nhà máy. Điều đó cho thấy nhiều khả năng các máy bay này đang trải qua giai đoạn thử nghiệm cuối cùng trước khi được bàn giao cho quân đội. Sự kiện này diễn ra không lâu sau khi Nga công bố đã chuyển giao một lô Su-57 lớn cho lực lượng vũ trang vào ngày 9/2.

Máy bay chiến đấu thế hệ thứ năm Su-57. (Nguồn: MW)

Việc đẩy mạnh sản xuất Su-57 đang trở thành ưu tiên quan trọng đối với Nga. Nguyên nhân không chỉ đến từ nhu cầu tăng cường năng lực phòng thủ trong bối cảnh áp lực ngày càng lớn từ các thành viên NATO, mà còn do số lượng đơn đặt hàng từ khách hàng nước ngoài đang gia tăng.

Tháng 7/2025, Phó Tư lệnh Lực lượng Hàng không Vũ trụ Nga, Trung tướng Alexander Maksimtsev, xác nhận rằng các công tác chuẩn bị đang được triển khai nhằm đẩy nhanh tốc độ bàn giao Su-57. Trước đó, ngành công nghiệp quốc phòng Nga đặt mục tiêu tăng sản lượng loại tiêm kích này thêm 67% trong năm 2024, với khoảng 20 máy bay dự kiến được đưa vào biên chế. Con số này cao hơn đáng kể so với 12 chiếc trong năm 2023 và chỉ 6 chiếc trong năm 2022.

Mặc dù số lượng Su-57 thực tế được sản xuất từ năm 2024 đến nay chưa được công bố, nhưng sản lượng được cho là đã đủ lớn để Nga bắt đầu thực hiện các hợp đồng xuất khẩu từ năm 2025.

Đầu tháng 5/2026, Tổng giám đốc tập đoàn công nghệ quốc phòng Rostec, ông Sergei Chemezov cho biết, sản lượng máy bay chiến đấu của Nga đã tăng gấp đôi kể từ khi xung đột tại Ukraine bùng phát vào năm 2022. Riêng đối với Su-57, mức tăng được cho là còn cao hơn nhiều do loại máy bay này trước đó được sản xuất với số lượng rất hạn chế, vì quá trình chuyển sang sản xuất hàng loạt diễn ra chậm hơn dự kiến.

Vì sao Su-57 khó sản xuất hơn các tiêm kích khác?

Su-57 được đánh giá là một trong những máy bay chiến đấu phức tạp nhất từng được Nga chế tạo. Mặc dù có kích thước tương đương và sử dụng cùng dòng động cơ với Su-35S hay Su-30SM, chi phí xuất xưởng của Su-57 vẫn cao gấp đôi Su-35S và gần gấp ba lần Su-30SM.

Nguyên nhân nằm ở việc Su-57 tích hợp hàng loạt công nghệ tiên tiến, đòi hỏi quy trình sản xuất phức tạp hơn rất nhiều.

Thách thức lớn nhất là thiết kế tàng hình. Toàn bộ thân máy bay được tối ưu để giảm tín hiệu phản xạ radar, vì vậy các bộ phận như cửa hút khí, mép cánh, cửa khoang và bề mặt điều khiển phải được chế tạo với độ chính xác cực cao. Chỉ một sai lệch nhỏ trong quá trình lắp ráp cũng có thể làm tăng đáng kể khả năng bị radar phát hiện.

Trong khi đó, Su-30 và Su-35 có thể được sản xuất bằng những phương pháp truyền thống, không khác biệt quá nhiều so với các kỹ thuật từng được sử dụng để chế tạo Su-27 từ thời Liên Xô, với yêu cầu dung sai ít khắt khe hơn nhiều.

Ngoài thiết kế tàng hình, Su-57 còn sử dụng tỷ lệ lớn vật liệu composite. Loại vật liệu này có trọng lượng nhẹ và góp phần làm giảm tín hiệu radar, nhưng chi phí sản xuất cao hơn đáng kể so với hợp kim nhôm thông thường.

Việc chế tạo các cấu kiện composite cỡ lớn đòi hỏi cơ sở hạ tầng chuyên dụng, quy trình xử lý nghiêm ngặt và hệ thống kiểm soát chất lượng chặt chẽ. Tất cả những yếu tố này đều làm gia tăng thời gian cũng như chi phí sản xuất.

Một yếu tố khác khiến Su-57 trở nên phức tạp là khoang vũ khí bên trong thân máy bay. Khác với Su-35 mang toàn bộ vũ khí trên các giá treo bên ngoài, Su-57 cất giữ phần lớn tên lửa trong thân để duy trì khả năng tàng hình.

Điều đó đòi hỏi các cửa khoang, cơ cấu phóng và hệ thống treo vũ khí bên trong phải hoạt động chính xác trong điều kiện tốc độ cao cũng như môi trường chiến đấu khắc nghiệt. Đây là một thách thức kỹ thuật không hề đơn giản.

Bên cạnh đó, hệ thống điện tử hàng không của Su-57 cũng phức tạp hơn nhiều so với các dòng tiêm kích thế hệ trước.

Chính sự kết hợp của thiết kế tàng hình, vật liệu composite, khoang vũ khí trong thân và hệ thống điện tử hiện đại đã khiến việc sản xuất Su-57 trở thành nhiệm vụ đầy khó khăn. Đối với ngành công nghiệp hàng không Nga hậu Xô Viết, vốn đã suy giảm đáng kể trong nhiều năm, đây là một thách thức không nhỏ khi muốn đưa loại tiêm kích thế hệ năm này vào sản xuất hàng loạt quy mô lớn.

Tuy nhiên, nguồn doanh thu từ các hợp đồng xuất khẩu cùng gần ba thập kỷ nghiên cứu và phát triển chương trình được kỳ vọng sẽ giúp Nga tiếp tục nâng cao đáng kể tốc độ sản xuất Su-57 trong năm 2026 so với các giai đoạn trước.