Tiêm kích tàng hình F-35A Mỹ áp sát Trung Đông trong chiến lược răn đe

Những ngày gần đây, hoạt động điều động tiêm kích tàng hình F-35A Lightning II của Không quân Mỹ đang thu hút sự chú ý khi nhiều máy bay được ghi nhận di chuyển theo hướng Trung Đông.

Diễn biến này xuất hiện trong bối cảnh Mỹ tiếp tục tăng cường lực lượng trong khu vực, giữa lúc căng thẳng an ninh và nguy cơ đối đầu với Iran chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.

Theo các dữ liệu theo dõi bay và thông tin được The War Zone (TWZ) tổng hợp, một nhóm F-35A được ghi nhận xuất hiện tại châu Âu, sau đó tiếp tục cơ động giữa các căn cứ ở Tây Ban Nha và Vương quốc Anh.

Dù Lầu Năm Góc không công bố điểm đến cuối cùng, chuỗi trung chuyển này được xem là dấu hiệu rõ ràng cho thấy các máy bay đang được đưa tới gần Trung Đông hơn, thay vì quay về Mỹ như các đợt luân chuyển thông thường.

Một chi tiết đáng chú ý trong dòng sự kiện là nhóm F-35A thuộc lực lượng Vệ binh Quốc gia bang Vermont. Các máy bay này được cho là đã rời khu vực Caribbean trước đó, bay xuyên Đại Tây Dương và hạ cánh tại châu Âu.

Sau khi đến Tây Ban Nha, nhóm này tiếp tục di chuyển giữa Căn cứ Hải quân Rota và Căn cứ Không quân Moron.

Quá trình điều động được cho là đã gặp trục trặc khi một máy bay tiếp dầu KC-46A Pegasus gặp sự cố tại Moron, khiến kế hoạch tiếp nhiên liệu và điều phối chuyến bay bị ảnh hưởng.

Song song với đó, một nhóm F-35A khác cũng được ghi nhận đáp xuống Căn cứ Không quân Lakenheath tại Vương quốc Anh.

Lakenheath vốn là địa điểm quen thuộc đối với các hoạt động triển khai không quân Mỹ tại châu Âu, đồng thời là một trong những điểm trung chuyển quan trọng cho các đợt điều quân hướng tới Trung Đông trong các giai đoạn căng thẳng trước đây.

Điểm đáng chú ý nằm ở tính “mở” của hành trình. Thay vì bay thẳng tới một căn cứ ở Trung Đông, các máy bay F-35A đang đi theo lộ trình trung chuyển nhiều chặng, vừa phù hợp với yêu cầu tiếp dầu, bảo dưỡng, vừa tạo độ linh hoạt chiến lược để Mỹ có thể thay đổi điểm đến cuối cùng tùy theo tình hình.

Ở góc độ quân sự, F-35A Lightning II là tiêm kích tàng hình thế hệ 5, được thiết kế cho nhiệm vụ chiếm ưu thế trên không, tấn công mặt đất chính xác, chế áp phòng không và trinh sát.

Máy bay có tốc độ tối đa khoảng Mach 1,6, tương đương khoảng 1.900 km/giờ. Bán kính chiến đấu của F-35A khoảng 1.000 km trong cấu hình mang vũ khí trong khoang, tức duy trì được độ tàng hình khi tác chiến.

F-35A có pháo 25 mm gắn trong thân máy bay, phục vụ không chiến tầm gần và tấn công mục tiêu mặt đất.

Trong khoang vũ khí trong thân, máy bay có thể mang nhiều loại vũ khí dẫn đường chính xác như bom dẫn đường vệ tinh GBU-31 JDAM cỡ 900 kg, bom dẫn đường laser GBU-12 cỡ 230 kg, bom đường kính nhỏ GBU-39 SDB cỡ 110 kg, hoặc tên lửa không đối không AIM-120 AMRAAM.

Khi không yêu cầu tàng hình tuyệt đối, F-35A có thể mang thêm vũ khí trên các giá treo ngoài, tăng đáng kể tải trọng.

Về cảm biến, F-35A sử dụng radar mảng pha quét điện tử chủ động AN/APG-81, cùng hệ thống quang điện tử hồng ngoại và tổ hợp cảm biến phân tán quanh thân, cho phép phát hiện mục tiêu trên không và mặt đất, đồng thời chia sẻ dữ liệu chiến thuật với các lực lượng khác.

Đây là yếu tố khiến F-35A không chỉ là tiêm kích, mà còn là một “nút cảm biến” quan trọng trong tác chiến mạng trung tâm.

Trong bối cảnh Trung Đông, việc điều F-35A tiến gần khu vực mang nhiều ý nghĩa chiến lược. Thứ 1, đây là công cụ răn đe có giá trị cao.

Sự xuất hiện của F-35A tại các căn cứ tiền phương thường là tín hiệu cho thấy Mỹ muốn nâng mức sẵn sàng chiến đấu, đặc biệt trong kịch bản phải đối phó với hệ thống phòng không hoặc các mục tiêu được bảo vệ chặt.

Thứ 2, F-35A là nền tảng phù hợp cho nhiệm vụ tấn công chính xác trong môi trường phòng không phức tạp. Nếu căng thẳng leo thang, tiêm kích tàng hình có thể đóng vai trò mở màn, phá “lưới radar” và tạo hành lang an toàn cho các máy bay khác hoặc tên lửa hành trình.

Thứ 3, việc triển khai theo kiểu trung chuyển nhiều chặng giúp Mỹ giữ thế chủ động về chính trị. Washington có thể điều máy bay tới gần để tạo áp lực, nhưng vẫn chưa “chốt” điểm đóng quân cuối cùng, nhờ đó giữ khoảng không gian linh hoạt cho đàm phán.

Tuy nhiên, chính sự mập mờ về điểm đến cũng phản ánh một thực tế: Mỹ đang tăng cường lực lượng nhưng vẫn tránh tạo ấn tượng rằng họ đã bước vào giai đoạn chuẩn bị chiến tranh không thể đảo ngược.

Với Trung Đông, nơi mọi động thái đều có thể kích hoạt phản ứng dây chuyền, việc “áp sát nhưng chưa vào hẳn” đôi khi là chiến thuật tối ưu.

Trong thời gian tới, hướng di chuyển tiếp theo của các nhóm F-35A sẽ là chỉ dấu quan trọng để đánh giá mức độ nghiêm trọng của tình hình.

Nếu các máy bay tiếp tục bay về phía đông, khả năng cao chúng sẽ tới các căn cứ của Mỹ tại Trung Đông hoặc các điểm trung chuyển gần khu vực.

Ngược lại, nếu chúng duy trì ở châu Âu, đây có thể chỉ là bước “đặt lực lượng ở trạng thái sẵn sàng” nhằm răn đe và tạo sức ép chiến lược.

Việt Hùng