Tiềm năng vùng nguyên liệu tre rừng

Lâm Đồng với dư địa lớn để phát triển vùng nguyên liệu tre gắn với chế biến quy mô công nghiệp, mở rộng thị trường tiêu thụ trong nước và xuất khẩu

Cấu trúc rừng đa tầng, đa loài

Thống kê tổng diện tích rừng toàn tỉnh hiện nay hơn 1.112.836 ha, đạt tỷ lệ che phủ gần 46%; trong đó rừng tự nhiên gần 930.156 ha, rừng trồng đã thành rừng gần 182.679 ha, diện tích chưa có rừng hơn 205.419 ha. Qua khảo sát của các nhà khoa học, chuyên gia và doanh nghiệp chế biến tre xuất khẩu, Lâm Đồng có thể hình thành vùng rừng kinh tế dài hạn khoảng hơn 200.000 ha nhưng không chuyển đổi từ rừng tự nhiên. Cụ thể, bao gồm các nguồn trồng rừng mới trên đất lâm nghiệp; phục hồi rừng nghèo kiệt, rừng suy thoái theo hướng nâng cấp chất lượng rừng đa tầng; tái thiết kế một phần rừng sản xuất theo mô hình lâm nghiệp sinh thái đa mục tiêu gắn với tiêu chuẩn phát triển bền vững và truy xuất nguồn gốc.

Chuyên gia Trần Ngọc Toàn - thành viên Hội đồng Khoa học của Hợp tác xã Du lịch sinh thái Mê Linh, xã Nam Ban Lâm Hà nêu luận điểm tiếp cận cấu trúc phát triển rừng kinh tế đa giá trị của Lâm Đồng: “Vùng rừng kinh tế Lâm Đồng với cấu trúc khoa học phù hợp với rừng đa tầng, đa loài, trong đó, cây tre nguyên liệu trồng mới thuộc tầng trung gian gắn với cây gỗ bản địa tầng cao và cây dược liệu dưới tán, kết hợp cây phủ đất và các biện pháp lâm sinh phù hợp để tạo “hạ tầng sinh học”, gia cố đất tuyến phòng hộ, phòng, chống sạt lở, tăng tính bền vững môi trường đa dạng sinh học”.

Qua đó, cấu trúc hệ sinh thái mới của rừng Lâm Đồng giải quyết đồng thời các mục tiêu giữ đất, giữ nước, chống xói mòn, sạt lở trên địa hình dốc hành lang sông, suối; hình thành từng mô hình sinh kế ngắn hạn và trung hạn từ thu hoạch sản phẩm măng tre, dược liệu và lâm sản ngoài gỗ; xây dựng chuỗi giá trị dài hạn từ thân tre, gỗ và sản phẩm vật liệu sinh thái, tạo dư địa carbon và dịch vụ hệ sinh thái rừng...

Đa nguồn thu từ tre

Trên cơ sở khảo sát, đánh giá nói trên, đầu tháng 3/2026, Hợp tác xã Du lịch sinh thái Mê Linh, xã Nam Ban Lâm Hà đã thông qua cơ chế hợp tác với một doanh nghiệp tỉnh Thanh Hóa xây dựng đề án Phát triển vùng nguyên liệu tre Lâm Đồng liền khoảnh theo cụm, theo lô gắn với chế biến sâu theo quy trình công nghiệp, bảo đảm truy xuất nguồn gốc, ổn định thị trường tiêu thụ trong nước và xuất khẩu. Doanh nghiệp này hiện đang xây dựng nhà máy chế biến tre xuất khẩu tại Thanh Hóa, dự kiến khánh thành và đi vào hoạt động trong tháng 5/2026, công suất chế biến khoảng 225.000 m3/năm.

Đại diện doanh nghiệp cho biết, đơn vị hợp tác với Hợp tác xã Du lịch sinh thái Mê Linh, xã Nam Ban Lâm Hà trong vai trò đối tác chính tiêu thụ nguyên liệu tre minh bạch, truy xuất nguồn gốc và chuẩn hóa cung ứng sản phẩm theo chuỗi giá trị gia tăng, đồng thời tham vấn kỹ thuật trồng tre, nguồn giống tre, phương pháp chăm sóc, khai thác, quy chuẩn điểm tập kết sơ chế, logistics theo vùng, bảo đảm phù hợp điều kiện địa bàn và lộ trình triển khai. Giai đoạn trước mắt, năm 2026 - 2027, đề án ưu tiên triển khai mô hình theo cụm, theo lô và đánh giá định kỳ để nhân rộng tại các địa bàn thí điểm.

Khi chuỗi liên kết vận hành, tre trở thành sản phẩm đa nguồn thu từ măng, vật liệu xanh, phụ phẩm năng lượng, du lịch làng nghề, tăng hiệu quả giảm phát thải thông qua hấp thụ carbon, thúc đẩy kinh tế tuần hoàn nhờ tận dụng phụ phẩm, giảm chất thải và tăng hiệu quả tài nguyên...

Văn Việt .