TIẾN TỚI ĐẠI HỘI ĐẠI BIỂU TOÀN QUỐC LẦN THỨ XIV CỦA ĐẢNG Những nhịp cầu kết nối khát vọng phát triển

Cầu Cát Lái là dự án hạ tầng giao thông quan trọng kết nối Đồng Nai với Thành phố Hồ Chí Minh. Trong ảnh: Khu vực sẽ triển khai Dự án Cầu Cát Lái phía bờ tỉnh Đồng Nai. Ảnh: Phạm Tùng

Việc động thổ các dự án cầu Cát Lái và cầu Long Hưng là dấu mốc quan trọng trong tiến trình hoàn thiện các thủ tục đầu tư để triển khai thi công xây dựng. Cầu Cát Lái và cầu Long Hưng không đơn thuần chỉ là những công trình hạ tầng kết nối giao thông, đây còn là những nhịp cầu kết nối khát vọng phát triển của tỉnh Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh.

Thỏa niềm mong mỏi

Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh là 2 địa phương “láng giềng”, nằm ở trung tâm của vùng Đông Nam Bộ, vùng kinh tế phát triển năng động nhất cả nước. Về địa lý, tỉnh Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh bị chia cắt bởi các dòng sông, trong đó có sông Đồng Nai. Với đặc điểm địa lý đó, các cầu đường bộ vượt sông đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối giao thông giữa 2 địa phương.

Trong số các dự án cầu đường bộ kết nối Đồng Nai với Thành phố Hồ Chí Minh được quy hoạch xây dựng, Dự án Cầu thay phà Cát Lái (cầu Cát Lái) là một trong những dự án “tâm điểm”, không chỉ bởi vị trí chiến lược mà còn bởi những “thăng trầm” kéo dài trong hơn 3 thập kỷ để hiện thực hóa quy hoạch.

Ngay từ năm 2003, Dự án Cầu Cát Lái đã có chủ trương đầu tư xây dựng. Tuy nhiên, sau đó, do 2 địa phương chưa thống nhất được ý kiến nên dự án không thể triển khai thực hiện.

Gần 14 năm sau, vào tháng 5-2017, Thủ tướng Chính phủ có văn bản chấp thuận bổ sung Quy hoạch phát triển giao thông vận tải Thành phố Hồ Chí Minh đến năm 2020 và tầm nhìn sau năm 2020 theo đề nghị của Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng).

Tháng 8-2019, Thủ tướng Chính phủ đã có văn bản đồng ý giao UBND tỉnh Đồng Nai là cơ quan nhà nước có thẩm quyền triển khai thực hiện Dự án Cầu thay phà Cát Lái theo hình thức đối tác công tư (PPP). Tuy nhiên, do nhiều yếu tố, dự án vẫn chưa thể khởi công xây dựng.

Trong bối cảnh đó, buổi làm việc giữa Ban Thường vụ Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh và Ban Thường vụ Tỉnh ủy Đồng Nai vào ngày 21-10-2025, chính là dấu mốc quan trọng đối với Dự án Cầu Cát Lái, cầu Long Hưng và nhiều dự án hạ tầng giao thông kết nối giữa 2 địa phương. Bởi tại buổi làm việc này, lãnh đạo 2 địa phương đã xác định lộ trình thực hiện các dự án kết nối giao thông giữa 2 địa phương.

Trong thông báo kết luận buổi làm việc này, Thành phố Hồ Chí Minh và tỉnh Đồng Nai đã thống nhất xác định cầu Cát Lái, cầu Long Hưng và cầu Phú Mỹ 2 là các dự án kết nối Thành phố Hồ Chí Minh với Cảng hàng không quốc tế (sân bay) Long Thành, rút ngắn khoảng cách kết nối từ trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh đến khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu. Đây là các dự án cấp bách cần sớm triển khai thực hiện để phục vụ cho khai thác Sân bay Long Thành, cần tập trung đẩy nhanh tiến độ để khởi công các dự án trong quý IV-2025, chậm nhất là quý I-2026.

Ngay sau đó, thủ tục đầu tư các dự án đã được tăng tốc thực hiện với sản phẩm cụ thể và cột mốc là động thổ các dự án này.

Anh Nguyễn Văn Thuận (ngụ xã Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai) cho hay: Cầu Cát Lái là mong mỏi của người dân Nhơn Trạch hàng chục năm qua và cũng đã nhiều lần “mừng hụt” khi nghe tin dự án sắp khởi công rồi lại thôi. “Nay thì chính thức dự án sẽ được động thổ, tôi cũng như nhiều người dân mong muốn sau lễ động thổ, các thủ tục sẽ được đẩy nhanh để sớm triển khai xây dựng, thỏa lòng mong ngóng hàng chục năm qua” - anh Thuận chia sẻ.

Tỉnh ủy viên, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Hà đánh giá: Dự án Cầu Cát Lái là dự án được người dân không chỉ ở đô thị mới Nhơn Trạch mà người dân Đồng Nai, Thành phố Hồ Chí Minh mong chờ, kỳ vọng nhiều năm qua. Việc động thổ dự án là nỗ lực rất lớn của 2 địa phương để thỏa lòng chờ đợi bấy lâu nay của người dân. “Cầu Cát Lái sẽ góp phần cải thiện rõ rệt điều kiện đi lại, rút ngắn thời gian di chuyển giữa tỉnh Đồng Nai và Thành phố Hồ Chí Minh, giảm ùn tắc, đảm bảo an toàn giao thông. Qua đó, nâng cao chất lượng cuộc sống, tạo thuận lợi cho lao động, học tập và sinh hoạt hằng ngày của nhân dân” - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Hà cho biết.

Kết nối giao thông, mở không gian phát triển mới

Cầu Cát Lái là cầu vượt sông kết nối đô thị mới Nhơn Trạch với Thành phố Hồ Chí Minh. Trong khi đó, cầu Long Hưng sẽ đóng vai trò kết nối đô thị Long Thành với Thành phố Hồ Chí Minh.

Khu vực đô thị Long Thành, Nhơn Trạch được Đồng Nai xác định là cực tăng trưởng quan trọng của tỉnh với các động lực phát triển chính là Sân bay Long Thành, Đô thị Sân bay Long Thành và sông Đồng Nai. Chính vì vậy, việc kết nối khu vực này với “siêu” đô thị Thành phố Hồ Chí Minh sẽ là “chất xúc tác” để khai thác các động lực, mở ra những không gian phát triển mới.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hồ Văn Hà, với cầu Cát Lái, dự án sẽ giúp giảm chi phí vận tải, logistics cho doanh nghiệp. Từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh, đặc biệt là các doanh nghiệp trong lĩnh vực công nghiệp, dịch vụ, logistics và xuất - nhập khẩu. Đây là yếu tố quan trọng góp phần tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế tỉnh Đồng Nai trong bối cảnh hội nhập ngày càng sâu rộng.

Đối với môi trường đầu tư, cầu Cát Lái sẽ mở ra không gian phát triển mới, tạo điều kiện khai thác hiệu quả quỹ đất, thúc đẩy hình thành và phát triển các khu đô thị, khu công nghiệp, trung tâm dịch vụ, thương mại gắn với các trục giao thông lớn. Qua đó, tỉnh Đồng Nai sẽ nâng cao năng lực thu hút đầu tư, nhất là các dự án có quy mô lớn, công nghệ cao, thân thiện với môi trường. Đồng thời dự án còn góp phần tăng cường liên kết vùng, kết nối hiệu quả giữa Đồng Nai với Thành phố Hồ Chí Minh, Sân bay Long Thành, hệ thống cảng biển và các địa phương trong vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, tạo động lực lan tỏa cho phát triển bền vững không chỉ của tỉnh Đồng Nai mà của cả khu vực.

Tương tự, cầu Long Hưng cũng là “mảnh ghép” quan trọng hình thành mạng lưới hạ tầng giao thông đường bộ kết nối Đồng Nai, Sân bay Long Thành với Thành phố Hồ Chí Minh. Đặc biệt, dự án sẽ góp phần kết nối đô thị Sân bay Long Thành với Thành phố Hồ Chí Minh để hiện thực hóa ý tưởng quy hoạch đô thị Sân bay Long Thành theo mô hình Thành phố song sinh (Twin City) kết nối chặt chẽ với Thành phố Hồ Chí Minh, tạo ra một khu vực cạnh tranh toàn cầu.

Phạm Tùng