Tiếng trống nơi đảo xa

Thầy giáo Trần Văn Luyện trò chuyện, sẻ chia cùng học sinh nơi đảo xa.

Ở nơi đó chỉ 3 học sinh chung một lớp ghép, có những người thầy vượt biển, xa gia đình để đứng lớp… Tất cả cùng giữ nhịp học tập cho các em học sinh nơi đảo xa.

Sáng nay, ngày khai giảng năm học mới, giữa trùng khơi đảo Trần, tiếng trống trường đã vang lên trước 3 học sinh của một lớp học đặc biệt. Ở nơi cách đất liền bởi biển cả, những người thầy vẫn vượt biển ra đảo, mang theo sách vở, bàn ghế và một năm học mới.

Trên đảo Trần thuộc đặc khu Cô Tô, năm học mới bắt đầu với một lớp học chỉ có 3 học sinh, một em lớp 1, một em lớp 2 và một em lớp 5. Ba độ tuổi, ba chương trình học, ba nhịp tiếp cận khác nhau nhưng cùng ngồi trong một căn phòng và có chung một người thầy.

Đó là lớp học đặc biệt của điểm trường liên cấp đảo Trần thuộc Trường Tiểu học và THCS Thanh Lân, nơi thầy giáo Trần Văn Luyện tình nguyện nhận nhiệm vụ trong năm học 2026-2027. Sau hơn năm công tác, đây là lần đầu thầy đảm nhiệm một lớp ghép với học sinh ở ba khối lớp khác nhau.

Thầy Luyện chia sẻ: Đây là lần đầu tiên tôi đảm nhiệm lớp ghép chỉ có 3 học sinh, mỗi em ở một khối lớp khác nhau nên việc dạy học có những đặc thù riêng”.

Thầy Luyện cùng đồng nghiệp chăm chút từng khâu chuẩn bị, sẵn sàng cho tiếng trống khai trường.

Nhưng điều khiến thầy trăn trở hơn cả khi nhận nhiệm vụ lại không phải là việc đứng lớp. Người vợ đang mang thai tháng thứ 7, hai con nhỏ vẫn ở nhà. Đây là lúc gia đình cần người chồng, người cha ở bên, nhưng khi điểm trường đảo Trần cần giáo viên, thầy vẫn tình nguyện lên đường. Sự động viên của gia đình giúp thầy thu xếp việc riêng để nhận nhiệm vụ. Vì vậy, hành trang của thầy Luyện ra đảo lần này có cả những vật dụng cho cuộc sống và nỗi nhớ vợ con. Phía sau là gia đình đang chờ, phía trước là một lớp học nhỏ với 3 học sinh.

Ở đảo Trần, để bắt đầu một năm học mới cũng cần một hành trình riêng. Bàn ghế, sách giáo khoa, vở viết, đồ dùng học tập, sữa học đường, cờ Tổ quốc, biển hiệu và các vật dụng phục vụ lễ khai giảng được đưa từ đất liền ra đảo. Giáo viên cũng phải di chuyển bằng xuồng.

Khi đặt chân lên đảo, các thầy cô bắt tay ngay vào việc. Bàn ghế được đưa xuống, sắp xếp trong lớp; sách vở, đồ dùng học tập được kiểm tra; khu vực tổ chức khai giảng được dọn dẹp, trang trí. Cán bộ, chiến sĩ và lực lượng vũ trang làm nhiệm vụ trên đảo cùng tham gia vận chuyển, sắp đặt.

Thầy Phạm Đức Nguyên, Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Thanh Lân cho biết, điểm trường đảo Trần chỉ có 3 học sinh, mỗi lớp một em nên việc tổ chức dạy học đòi hỏi giáo viên phải chủ động và trách nhiệm cao. Nhà trường mong muốn dù chỉ có 3 học sinh, ngày khai giảng trên đảo vẫn được chuẩn bị chu đáo, để các em cảm nhận đầy đủ niềm vui của ngày tựu trường.

Thầy Luyện cùng cán bộ, chiến sĩ chuẩn bị cơ sở vật chất cho ngày khai giảng.

“Chúng tôi đã chuẩn bị cho ngày khai giảng thật chu đáo, cẩn thận với mong muốn ngày khai giảng trên đảo Trần dù chỉ có 3 học sinh nhưng vẫn thật trang trọng, ấm áp và rộn ràng, để các em cảm nhận được niềm vui trọn vẹn của ngày tựu trường”, thầy Nguyên chia sẻ.

Được biết, sau khi trường lớp được chuẩn bị, thầy Luyện tìm đến từng gia đình học sinh để làm quen với các em, trò chuyện với phụ huynh, tìm hiểu hoàn cảnh và việc học của từng em. Với một lớp ghép đặc biệt, người thầy không thể áp dụng cùng một cách dạy cho cả ba học sinh.

Khi em lớp 1 tập viết những nét chữ đầu tiên, em lớp 2 đã bước sang những bài học khác, còn học sinh lớp 5 đang chuẩn bị hoàn thành bậc tiểu học. Trong cùng một khoảng thời gian, thầy phải chia sự tập trung cho ba chương trình, vừa hướng dẫn em này, vừa theo dõi tiến độ của em khác.

Thầy giáo Bùi Đức Tiến, Phó Hiệu trưởng Trường TH&THCS Cô Tô, người dành nhiều năm gắn bó với giáo dục nơi đảo xa.

Ba học sinh không khiến công việc của người đứng lớp đơn giản hơn, trái lại mỗi em cần một cách tiếp cận và một nhịp học riêng. Người thầy phải chủ động tổ chức tiết học để các em vừa có thời gian tự học, vừa nhận được sự hướng dẫn trực tiếp.

Từ lớp học nhỏ trên đảo Trần, câu chuyện về những người giữ con chữ lại nối dài trên đảo Cô Tô. Thầy Luyện không phải người duy nhất chọn ở lại với những lớp học giữa biển. Ở đây, đã có những người thầy đi qua nhiều năm tháng, lặng lẽ đứng lớp, dìu dắt học trò và cùng nhà trường giữ nhịp dạy học nơi đầu sóng. Thầy giáo Bùi Đức Tiến, Phó Hiệu trưởng Trường TH &THCS Cô Tô, là một người như thế.

Nhận công tác tại đảo Cô Tô từ tháng 2/2012, sau gần 15 năm gắn bó với giáo dục nơi tuyến đảo, thầy vừa giảng dạy, bồi dưỡng học sinh, vừa tham gia công tác quản lý nhà trường.

Thầy giáo Bùi Đức Tiến, trò chuyện, lắng nghe và đồng hành cùng học sinh.

Trong quá trình công tác, thầy được công nhận giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh vào các năm 2018 và 2024; nhiều lần được công nhận giáo viên dạy giỏi cấp huyện; nhiều năm đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở. Năm học 2016-2017, thầy đạt giải Ba cuộc thi dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên trung học; năm học 2024-2025 đạt giải Nhì cuộc thi “An toàn giao thông cho nụ cười ngày mai” cấp quốc gia.

Thầy cũng tích cực tham gia bồi dưỡng học sinh giỏi cấp tỉnh và hướng dẫn học sinh tham gia cuộc thi khoa học kỹ thuật cấp tỉnh.

Thầy Tiến tâm sự, ở một ngôi trường giữa biển khơi, công việc của chúng tôi không chỉ dừng lại ở những giờ lên lớp hay làm công tác quản lý. Đó còn là những buổi đến trường trong những ngày thời tiết không thuận lợi, những lần kiên trì vận động học sinh duy trì việc học, là sự đồng hành với từng gia đình để việc học của các em không bị gián đoạn bởi khoảng cách địa lý và điều kiện sống trên đảo.

Gắn bó với Cô Tô qua nhiều năm, thầy Tiến hiểu rằng dạy học ở đây có những đặc thù riêng. Học sinh ít có điều kiện tiếp cận với môi trường học tập đa dạng như đất liền, vì vậy người thầy càng phải gần gũi, kiên trì và linh hoạt hơn.

“Ở đảo, mỗi học sinh đều có một hoàn cảnh riêng, điều quan trọng là mình phải hiểu các em, từ đó tìm cách để các em thấy việc học là một điều gần gũi và có ý nghĩa với chính cuộc sống của mình”, thầy Tiến chia sẻ.

Điều thầy trăn trở cũng là điều nhiều giáo viên ở Cô Tô luôn nhắc đến, đó là làm sao để học sinh trên đảo có được cơ hội học tập tốt nhất, để các em dù sinh ra và lớn lên giữa biển vẫn có thể tự tin bước vào những môi trường học tập rộng lớn hơn. Bởi vậy, bên cạnh việc hoàn thành nhiệm vụ chuyên môn, thầy Luyện luôn dành nhiều tâm sức cho học sinh, chú trọng rèn nền nếp, khơi dậy tinh thần tự học và động viên các em mạnh dạn nuôi dưỡng ước mơ.

Những đóng góp ấy có thể không dễ đo đếm bằng những con số, đó là từng thế hệ học trò trưởng thành, từng em học sinh tiếp tục học lên, từng gia đình thêm tin tưởng vào ngôi trường trên đảo. Với nhà trường, những người thầy như thầy Tiến chính là phần ký ức được bồi đắp qua năm tháng, góp phần giữ vững chất lượng giáo dục và xây dựng môi trường học tập ổn định cho học sinh Cô Tô.

“Điều tôi vui nhất là nhìn thấy học sinh của mình trưởng thành, có em tiếp tục học tập ở đất liền, có em trở về làm việc, đóng góp cho quê hương. Mình ở lại đảo, dạy các em từng ngày, rồi đến một lúc nhìn lại mới thấy những điều mình làm đã trở thành một phần trong hành trình của các em”, thầy Tiến tâm sự.

Từ những lớp học nhỏ giữa trùng khơi, những người thầy như thầy Tiến đang góp từng phần lặng lẽ vào sự nghiệp giáo dục của Trường Tiểu học và THCS Cô Tô. Xa hơn, đó cũng là cách những người làm nghề gieo chữ góp sức xây dựng nguồn nhân lực cho Đặc khu Cô Tô, để mỗi thế hệ học sinh lớn lên từ đảo không chỉ mang theo kiến thức mà còn mang theo tình yêu quê hương, ý thức trở về và đóng góp cho nơi mình sinh ra.

Từ tiếng trống giữa trùng khơi Cô Tô, hành trình gieo chữ vẫn bền bỉ nối dài. Những người thầy như thầy Luyện, thầy Tiến và nhiều thầy cô giáo khác đang góp từng phần lặng thầm để học sinh nơi đảo xa có thêm hành trang bước tới tương lai, cùng chung tay dựng xây quê hương và TP Quảng Ninh ngày càng phát triển.