Tiếng Việt nối những nhịp cầu văn hóa vùng cao

Học sinh Trường Tiểu học Kim Đồng (xã Nam Trà My) tự tin trình diễn tiết mục dân gian trong Ngày hội “Tiếng Việt của chúng em” năm học 2025 - 2026, qua đó thể hiện khả năng sử dụng tiếng Việt gắn với bản sắc văn hóa dân tộc.

Khi lớp học mở ra giữa không gian văn hóa

Từ sáng sớm 25 - 4, sân Trường Tiểu học Kim Đồng (xã Nam Trà My) đã rộn ràng tiếng cười nói. Không gian ấy như trở thành “bản đồ thu nhỏ” của đời sống văn hóa vùng cao, khi mỗi đoàn học sinh mang đến những sắc phục, ngôn ngữ và câu chuyện riêng của dân tộc mình.

11 đơn vị tham gia - mỗi đơn vị không chỉ tham gia bằng một đội thi, mà còn mang theo cả ký ức văn hóa được trao truyền qua nhiều thế hệ. Ở phần thi “Chào hỏi”, mỗi đội có 7 phút để kể câu chuyện của mình. Nhưng đó không phải là khoảng thời gian ngắn ngủi, mà là sự chắt chiu từ những ngày luyện tập, là niềm tự hào khi các em cất lên tiếng nói dân tộc hòa cùng tiếng Việt phổ thông trên sân khấu.

Trong những phút trình diễn ấy, người xem bắt gặp những điệu múa dân gian mềm mại, lời chào mộc mạc mà ấm áp, những bộ trang phục thổ cẩm rực rỡ như chính tâm hồn núi rừng. Tiếng Việt không đứng tách biệt, mà hòa quyện trong dòng chảy văn hóa, trở thành chiếc cầu nối để các em kể câu chuyện bản làng mình với bạn bè muôn phương.

Không chỉ dừng ở biểu diễn, ngày hội còn mở ra không gian rèn luyện tư duy và năng lực ngôn ngữ. Phần thi “Rung chuông vàng” trở thành điểm nhấn với những câu hỏi xoay quanh kiến thức tiếng Việt, ca dao, tục ngữ và hiểu biết xã hội.

Ở đó, tiếng Việt không còn là môn học đơn thuần, mà trở thành công cụ để các em tư duy, phản xạ và khẳng định bản thân. Những cánh tay giơ cao, ánh mắt chăm chú, cùng cả những khoảnh khắc tiếc nuối khi trả lời sai… tất cả góp phần tạo nên bức tranh sinh động về hành trình chinh phục tri thức của học sinh vùng cao.

Học sinh vùng cao trình diễn tiết mục múa, đánh trống dân gian trong Ngày hội “Tiếng Việt của chúng em”, tái hiện sinh động đời sống văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc.

Song song, phần thi “Tìm kiếm tài năng” lại mở ra một không gian của cảm xúc và sáng tạo. Từ ca hát, múa, diễn kịch đến biểu diễn nhạc cụ dân tộc, mỗi tiết mục đều thể hiện sự tự tin, năng khiếu và khát vọng thể hiện bản thân của các em.

Khép lại ngày hội, Trường Tiểu học Kim Đồng (xã Nam Trà My) là một trong hai đơn vị xuất sắc giành giải Nhất toàn đoàn. Thành tích ấy không chỉ là kết quả thi đua, mà còn là sự ghi nhận cho nỗ lực bền bỉ của cả thầy và trò.

Chia sẻ về kết quả này, thầy Nguyễn Văn Phúc, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: “Đây không chỉ là sân chơi về kiến thức, mà còn là dịp giao lưu văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số vùng cao của thành phố Đà Nẵng. Chương trình để lại nhiều ấn tượng sâu sắc, không chỉ với học sinh mà cả giáo viên và phụ huynh".

Theo thầy Phúc, điểm nhấn nổi bật của đơn vị là phần thi “Chào hỏi”, nơi học sinh thể hiện rõ nét bản sắc văn hóa địa phương.

“Chúng tôi không xem đây chỉ là phần giới thiệu. Nó mở ra cơ hội giao lưu, hội nhập giữa các vùng, giúp học sinh hiểu và tôn trọng sự đa dạng văn hóa. Trong bối cảnh công nghệ số, những giá trị ấy còn có thể trở thành lợi thế để phát triển du lịch, quảng bá hình ảnh địa phương”, thầy nhấn mạnh.

Cách nhìn này cho thấy một hướng tiếp cận mới: dạy tiếng Việt không tách rời văn hóa, mà đặt trong dòng chảy hội nhập và phát triển.

Không trực tiếp dự thi, nhưng thầy Đỗ Hồng Lân, Tổng phụ trách Trường Tiểu học số 1 Nam Phước, lại đảm nhận vai trò đặc biệt - người lưu giữ toàn bộ khoảnh khắc của ngày hội qua ống kính.

“Tôi thực sự xúc động. Đây không chỉ là một chương trình, mà là nơi các em được là chính mình, tự tin thể hiện văn hóa dân tộc bằng tiếng Việt. Ý nghĩa của ngày hội rất lớn, không chỉ với học sinh mà còn với giáo viên chúng tôi”, thầy chia sẻ.

Từ sân chơi đến hành trình hội nhập: học sinh vùng cao tự tin cất tiếng nói của mình

Học sinh tiểu học hào hứng tham gia hoạt động trải nghiệm sáng tạo thủ công, góp phần rèn luyện kỹ năng, sự khéo léo và tinh thần làm việc nhóm.

Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo thành phố Đà Nẵng Trần Nguyễn Minh Thành cho rằng, ngày hội đã thể hiện rõ tinh thần đổi mới giáo dục: lấy học sinh làm trung tâm, gắn học với trải nghiệm và phát triển năng lực toàn diện.

“Chúng tôi xúc động khi thấy các em tự tin sử dụng tiếng Việt, đồng thời vẫn giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Đây chính là mục tiêu mà ngành giáo dục hướng tới”, ông nói.

Giữa hàng trăm học sinh tham gia, em Đinh Hồng Ngọc, học sinh lớp 3/4 Trường Tiểu học Kim Đồng, nổi bật với giải Nhất phần thi tài năng. Phần trình diễn giàu cảm xúc của em đã chinh phục ban giám khảo và khán giả.

Thế nhưng, khi rời sân khấu, Hồng Ngọc vẫn là cô bé giản dị với nụ cười rụt rè. “Em rất vui khi được tham gia ngày hội. Nhờ luyện tập, em nói tiếng Việt tốt hơn và tự tin hơn khi biểu diễn. Em muốn sau này được đi nhiều nơi để giới thiệu về quê hương mình”, em chia sẻ.

Những lời mộc mạc ấy chứa đựng một ước mơ lớn - ước mơ bước ra thế giới, mang theo câu chuyện của bản làng.

Ngày hội “Tiếng Việt của chúng em” khép lại, nhưng dư âm vẫn còn lan tỏa trong từng ánh mắt, nụ cười. Ở đó, tiếng Việt không còn là những bài học khô cứng, mà trở thành nhịp cầu kết nối con người với con người, vùng miền với vùng miền.

Với 11 xã tham gia, mỗi đơn vị là một mảnh ghép văn hóa, cùng tạo nên bức tranh đa sắc của giáo dục vùng cao Đà Nẵng. Trong bức tranh ấy, tiếng Việt giữ vai trò trung tâm - vừa là công cụ học tập, vừa là chìa khóa mở ra cánh cửa hội nhập.

Như lời thầy Nguyễn Văn Phúc, giá trị lớn nhất của ngày hội không nằm ở giải thưởng, mà ở những cơ hội được mở ra: cơ hội để học sinh tự tin hơn, để văn hóa được lan tỏa và để những vùng đất xa xôi trở nên gần gũi hơn trong dòng chảy thời đại số.

Và có lẽ, chính từ những sân chơi như thế, những hạt giống tri thức và bản sắc sẽ được gieo trồng bền bỉ… để một ngày nào đó, từ những bản làng nơi núi cao, tiếng Việt sẽ vang xa, mang theo khát vọng vươn lên của cả một thế hệ.