Tiếp sức cho chính quyền cơ sở
Thực hiện sắp xếp địa giới hành chính cấp xã và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, cấp xã đảm nhận 1.524 nhiệm vụ từ cấp huyện trước đây, tạo áp lực lớn lên đội ngũ cán bộ cơ sở, nhiều xã còn thiếu biên chế, không ít cán bộ làm ở vị trí trái với chuyên môn. Phân cấp, phân quyền đi đôi với phân bổ nguồn lực, tỉnh cũng đang từng bước tháo gỡ khó khăn về nhân lực cho cấp xã.
Cán bộ xã “gồng gánh” nhiều nhiệm vụ
Trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, với phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm", cấp xã trở thành tuyến đầu thực thi chính sách, là trung tâm điều hành trực tiếp ở cơ sở. Tuy nhiên, nhiều xã sau sáp nhập diện tích tăng gấp đôi, dân số đông nhưng biên chế chưa bổ sung tương ứng.

Cán bộ xã xã Phiêng Pằn giải quyết thủ tục hành chính cho người dân.
Xã biên giới Phiêng Pằn được thành lập trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của các xã Phiêng Pằn, xã Chiềng Lương và xã Nà Ớt (cũ). Xã có vị trí trọng yếu về an ninh, quốc phòng, với 6,89 km đường biên giới; tổng diện tích tự nhiên 320 km2, là một trong 10 xã có diện tích lớn nhất của tỉnh. Toàn xã hiện có 26 bản với tổng số 4.926 hộ với 25.218 nhân khẩu, trình độ dân trí còn thấp, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, đời sống của đại bộ phận nhân dân còn gặp nhiều khó khăn.
Ông Lò Đức Ngọc, Chủ tịch UBND xã Phiêng Pằn, thông tin: Hiện tổng số biên chế UBND xã đang thực hiện là 36/45 biên chế, còn thiếu 9 biên chế. Nhiều vị trí phải kiêm nhiệm từ 2-4 lĩnh vực chuyên môn cùng lúc, trong khi chuyên ngành đào tạo và vị trí việc làm trước đây chỉ thực hiện 1-2 lĩnh vực, dẫn đến tình trạng thiếu nhân sự chuyên môn, quá tải khối lượng công việc.
Còn phường Chiềng Sinh, sau sắp xếp, phường có 15 tổ dân phố, diện tích tự nhiên 68,40 km², dân số 27.099 người, với nhiều thành phần dân tộc cùng sinh sống. Phường nằm trên trục giao thông chính, có vị trí thuận lợi kết nối các khu hành chính, thương mại, dịch vụ và đô thị mới; trên địa bàn tập trung nhiều cơ quan, đơn vị, trường học và cơ sở y tế lớn của tỉnh. Đây là điều kiện thuận lợi để phát triển thương mại - dịch vụ, giáo dục, y tế và các lĩnh vực kinh tế - xã hội khác, song cũng đặt ra yêu cầu, nhiệm vụ cao hơn đối với đội ngũ cán bộ địa phương. Tổng số biên chế cán bộ, công chức, viên chức phường Chiềng Sinh được giao 458 biên chế, hiện có 449 biên chế, còn thiếu 9 biên chế từ khối Đảng, khối chính quyền và khối đơn vị sự nghiệp. Khi vận hành bộ máy mới, nhiều công chức phải kiêm nhiệm thêm nhiệm vụ chuyển giao từ cấp huyện về cấp xã, dẫn đến áp lực và khối lượng công việc tăng cao.
Ông Lò Văn Bình, Phó Chủ tịch UBND phường Chiềng Sinh, chia sẻ: Mong UBND tỉnh quan tâm rà soát, bổ sung biên chế còn thiếu cho UBND phường, nhất là nhân lực chuyên môn phục vụ việc thành lập và vận hành Phòng Nông nghiệp và Môi trường trên cơ sở tổ chức lại Phòng Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị, bảo đảm đủ nhân lực thực hiện các nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền, đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước trong tình hình mới.
Bên cạnh sự thiếu số lượng biên chế, nhiều nơi còn thiếu người đúng chuyên môn, nhất là cán bộ chuyên sâu về kế toán, địa chính, xây dựng, công nghệ thông tin..., nên cán bộ phải kiêm nhiệm làm "trái tay". Như tại xã Tà Xùa được giao 35 biên chế nhưng hiện mới có 30 người, thiếu 5 vị trí tại các bộ phận kinh tế, nông nghiệp và môi trường. Anh Nguyễn Minh Tuệ, chuyên viên Phòng Kinh tế, xã Tà Xùa, chia sẻ: Được đào tạo chuyên ngành xây dựng, nhưng tôi phải kiêm thêm lĩnh vực nông - lâm nghiệp. Thiếu người nên công chức xã phải chia nhau gánh vác nhiệm vụ, nội dung nào trái chuyên môn thì vừa làm, vừa học để hoàn thành nhiệm vụ.
Bổ sung kịp thời cho cấp xã
Theo báo cáo của UBND tỉnh, tính đến ngày 15/9/2026, số lượng biên chế trong các cơ quan hành chính toàn tỉnh chưa sử dụng so với biên chế được cấp có thẩm quyền giao là 825 biên chế, trong đó cấp cấp tỉnh là 359 biên chế, cấp xã là 466 biên chế, với 72/75 xã chưa đủ biên chế được giao.

Trung tâm Phục vụ hành chính công xã Chiềng Sơn giải quyết thủ tục hành chính cho người dân.
Tháo gỡ khó khăn về nhân lực cho cấp xã, tỉnh đang triển khai kế hoạch tuyển dụng công chức, viên chức năm 2026. Mục đích tuyển dụng để kịp thời bổ sung nguồn nhân lực trẻ, được đào tạo bài bản, chuyên môn cao, đáp ứng được yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Tuyển chọn được đội ngũ công chức, viên chức có phẩm chất đạo đức tốt, có trình độ chuyên môn phù hợp với tiêu chuẩn ngạch, vị trí việc làm, có năng lực công tác, có khả năng ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số trong quá trình giải quyết công việc, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của mô hình chính quyền 2 cấp trong thời điểm hiện nay và giai đoạn tiếp theo. Ngày 16/9/2026, UBND tỉnh đã ban hành kế hoạch, đồng thời thông báo về tuyển dụng công chức vào làm việc trong các cơ quan hành chính cấp tỉnh, cấp xã năm 2026 với tổng số 315 chỉ tiêu, trong đó tập trung cho cấp xã 257 chỉ tiêu, cấp tỉnh 58 chỉ tiêu.

Công chức phường Thảo Nguyên cùng viên chức Chi nhánh Văn phòng Đăng ký đất đai khu vực đo đạc cập nhật cơ sở dữ liệu đất đai.
Mường Hung là một trong những xã còn thiếu nhiều biên chế so với chỉ tiêu, vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã đã chủ động, linh hoạt bố trí sắp xếp cán bộ, nỗ lực triển khai nhiệm vụ. Ông Nguyễn Chí Phúc, Chủ tịch UBND xã Mường Hung, thông tin: Hiện nay, xã còn thiếu với 15 biên chế làm việc trong các cơ quan hành chính so với số lượng được giao. Đợt này, xã được tuyển dụng 11 biên chế, gồm: 2 biên chế ở phòng Kinh tế; 3 biên chế Phòng Văn hoá – Xã hội; 2 biên chế Văn phòng HĐND & UBND; 2 biên chế phòng Nông nghiệp và Môi trường; 1 biên chế Trung tâm phục vụ Hành chính công và 1 biên chế tuyển dụng chung cho nhiều cơ quan sử dụng công chức khác nhau. Đây là nguồn nhân lực được bổ sung kịp thời, sẽ giúp xã từng bước khắc phục tình trạng thiếu cán bộ, bố trí cán bộ theo đúng chuyên môn, vị trí việc làm, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, điều hành của chính quyền địa phương.
Với khối Đảng, MTTQ, số lượng biên chế công chức chưa sử dụng so với biên chế được giao là 366 biên chế; số lượng biên chế viên chức chưa sử dụng so với chỉ tiêu được giao là 30 biên chế. Tỉnh ủy đã ban hành Kế hoạch tuyển dụng công chức, viên chức vào làm việc trong các cơ quan, đơn vị của Đảng, MTTQ Việt Nam cấp tỉnh, cấp xã năm 2026 với tổng số154 vị trí, riêng cấp xã chiếm tới 151 vị trí.
Tỉnh ủy, UBND tỉnh đang tập trung lãnh đạo, chỉ đạo đảm bảo yêu cầu việc tuyển dụng công chức, viên chức phải căn cứ vào chỉ tiêu biên chế công chức, viên chức được giao năm 2026, yêu cầu nhiệm vụ và vị trí việc làm còn thiếu của cơ quan sử dụng công chức, viên chức để xác định số lượng, vị trí việc làm cần tuyển, vị trí việc làm thực hiện theo danh mục vị trí việc làm quy định. Bảo đảm nguyên tắc công khai, minh bạch, công bằng, khách quan, bảo đảm tính cạnh tranh và đúng quy định của pháp luật hiện hành.
Sự quan tâm của tỉnh trong việc triển khai tuyển dụng, bổ sung cán bộ cho các xã còn thiếu nhân lực là giải pháp thiết thực giảm tải áp lực công việc cho cán bộ cấp xã, đồng thời bảo đảm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp thông suốt, hiệu lực, hiệu quả, đáp ứng tốt hơn yêu cầu phục vụ người dân và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.
