Tiếp tục đầu tư, nâng cao năng lực thoát nước của Thủ đô

Cần bố trí hơn 5.000ha hồ điều hòa theo quy hoạch

Ông Nguyễn Đức Hưng, Giám đốc Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật TP Hà Nội cho hay, theo Quy hoạch được duyệt, hệ thống tiêu thoát nước đô thị của TP Hà Nội được tổ chức theo 3 vùng tiêu chính gồm Tả Đáy, Hữu Đáy và Bắc Hà Nội, với tổng diện tích khoảng 125.400ha.

Dự án tuyến kênh La Khê đang bước vào giai đoạn nước rút. Ảnh: Đỗ Bắc.

Để đáp ứng yêu cầu tiêu thoát nước, Quy hoạch xác định nhu cầu bố trí khoảng 5.399,08ha hồ điều hòa và xây dựng các trạm bơm đầu mối có tổng công suất khoảng 1.315m³/s.

"Đây là khối lượng đầu tư rất lớn, đòi hỏi phải triển khai theo lộ trình phù hợp với khả năng cân đối nguồn lực, tốc độ phát triển đô thị và yêu cầu ưu tiên của từng lưu vực", ông Nguyễn Đức Hưng nói.

Theo ông Hưng, qua quá trình triển khai cho thấy, tiến độ thực hiện Quy hoạch chưa theo kịp tốc độ đô thị hóa và nhu cầu tiêu thoát nước ngày càng tăng của TP.

Đến nay, tổng diện tích hồ điều hòa mới đạt khoảng 1.270,34/5.399,08ha (khoảng 23,53%), tổng công suất các công trình đầu mối thoát nước đô thị đạt khoảng 346,51/1.315m³/s (khoảng 26,35%) so với quy hoạch được phê duyệt tại Quyết định số 725/QĐ-TTg ngày 10/5/2013.

Nhiều công trình đầu mối, hồ điều hòa, trạm bơm và tuyến truyền dẫn chưa được đầu tư hoặc đang trong quá trình triển khai; một số lưu vực chưa hình thành hệ thống tiêu thoát nước đồng bộ, khép kín, làm hạn chế khả năng tiêu thoát nước khi xảy ra mưa lớn.

Hiện nay, TP đang tiếp tục triển khai 12 dự án đầu tư công theo Quy hoạch, tập trung hoàn thiện các công trình đầu mối, hồ điều hòa, trạm bơm, tuyến cống truyền tải và mạng lưới thoát nước theo từng lưu vực.

Các dự án trọng điểm gồm: Trạm bơm Liên Mạc; hệ thống thoát nước mưa lưu vực Tả Nhuệ giai đoạn 1; hệ thống thoát nước Hà Đông; hệ thống thoát nước, hồ điều hòa và Trạm bơm Vĩnh Thanh; nâng cấp Trạm bơm Phương Trạch; cải thiện hệ thống tiêu nước khu vực phía Tây Thành phố, trong đó có kênh La Khê.

Nạo vét trục chính sông Nhuệ từ Liên Mạc đến đường Vành đai 4; Trạm bơm Cự Khối, hồ điều hòa và tuyến mương Việt Hưng – Cầu Bây, Long Biên – Cự Khối; hệ thống kênh dẫn và Trạm bơm Gia Thượng; hồ điều hòa Ngọc Thụy 1, mương Ngọc Thụy và các hồ điều hòa Chèm, Liên Mạc.

Đồng thời, TP chỉ đạo các chủ đầu tư khẩn trương, đẩy nhanh tiến độ thi công gây ảnh hưởng đến thoát nước như các dự án cải tạo kênh La Khê – Trạm bơm tiêu Yên Nghĩa; cống hóa mương Thụy Khuê, cống hóa mương Ngọc Hà; gia cố bờ mương thoát nước Liên Phường và xây dựng hầm chui nút giao Cổ Linh.

Bên cạnh đó, TP cũng đang đôn đốc triển khai Đề án xử lý úng ngập trên địa bàn khu vực nội thành Hà Nội giai đoạn 2026-2030 và xây dựng Quy hoạch cao độ nền và thoát nước Thủ đô Hà Nội với tầm nhìn 100 năm.

Theo đó, nghiên cứu áp dụng mô hình thoát nước phù hợp như "Thành phố bọt biển", kết hợp các giải pháp giữ nước, thấm nước và tái sử dụng nước mưa nhằm nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và phát triển đô thị bền vững.

Việc triển khai đồng bộ các giải pháp trên sẽ từng bước hoàn thiện hệ thống thoát nước của Thủ đô, nâng cao năng lực ứng phó với mưa lớn, giảm thiểu tình trạng úng ngập khi mưa; đồng thời góp phần xây dựng hệ thống hạ tầng đô thị đồng bộ, thích ứng với xu hướng gia tăng của các hiện tượng thời tiết cực đoan.

Nâng cao trách nhiệm chính quyền, ý thức người dân

Đánh giá về những chuyển biến trong công tác khắc phục điểm nghẽn úng ngập, ông Nguyễn Đức Hưng cho rằng, đây là kết quả của sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt, xuyên suốt của Thành ủy, HĐND và UBND TP Hà Nội, cùng sự vào cuộc đồng bộ của Sở Xây dựng, Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật thành phố Hà Nội, các sở, ngành, chính quyền địa phương, chủ đầu tư và đơn vị vận hành.

Tích cực thi công hoàn trả mặt bằng đường Võ Chí Công sau khi triển khai Dự án đầu tư xây dựng công trình khẩn cấp cải tạo tuyến kênh Thụy Phương. Ảnh: Đỗ Bắc.

Chỉ trong thời gian ngắn, khối lượng lớn các công trình khẩn cấp, dự án chống úng ngập cục bộ và dự án đầu tư công đã được triển khai, kịp thời đưa vào khai thác trước và trong mùa mưa năm 2026.

Qua các trận mưa đầu mùa, kết quả bước đầu cho thấy hướng triển khai các giải pháp là phù hợp và đã góp phần nâng cao năng lực tiêu thoát nước tại nhiều khu vực trọng điểm, giảm mức độ, phạm vi và thời gian úng ngập, qua đó hạn chế ảnh hưởng đến giao thông và đời sống người dân.

Để tiếp tục phát huy hiệu quả các công trình đã đầu tư, nâng cao năng lực tiêu thoát nước và từng bước khắc phục các điểm úng ngập còn tồn tại, ông Nguyễn Đức Hưng kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét tập trung chỉ đạo triển khai đẩy mạnh thông tin, tuyên truyền và nâng cao ý thức của người dân.

Nâng cao trách nhiệm của chính quyền địa phương và chủ đầu tư khu đô thị, dự án; chủ động rà soát nguyên nhân, triển khai giải pháp xử lý từng điểm úng ngập; nghiên cứu cải tạo, bổ sung trạm bơm, bể điều tiết và công trình cần thiết; tổ chức duy tu, vận hành hệ thống và bố trí lực lượng, phương tiện ứng trực.

Rà soát, tiếp nhận hệ thống thủy lợi chuyển đổi phục vụ thoát nước đô thị. Đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư công, từng bước hoàn thiện hệ thống thoát nước theo Quy hoạch.

Tăng khả năng lưu giữ nước tại khu vực thượng nguồn, giảm lũ rừng ngang. Hoàn thiện hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn và yêu cầu kỹ thuật đối với hạ tầng thoát nước.