Quảng Ngãi lên phương án đảm bảo nguồn cung vật liệu

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, thời gian qua, nguồn cung vật liệu xây dựng phục vụ các công trình, dự án đầu tư công trên địa bàn tỉnh có thời điểm, có khu vực chưa đáp ứng nhu cầu. Đặc biệt, tại các địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa, khoảng cách từ các mỏ đang hoạt động đến công trình lớn, làm tăng chi phí vận chuyển, ảnh hưởng đến giá thành và tiến độ thực hiện dự án.

Trong khi đó, một số chủ đầu tư, địa phương vẫn chưa chủ động rà soát, xác định nguồn vật liệu ngay từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư. Nguồn vật liệu của một số dự án chủ yếu được xác định từ các mỏ thương mại đang hoạt động, dẫn đến bị động khi thị trường khan hiếm, giá vật liệu và chi phí vận chuyển tăng cao.

Quảng Ngãi chủ động nguồn vật liệu, gỡ điểm nghẽn cho các dự án đầu tư công.

Ông Hồ Trọng Phương, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Ngãi cho biết, pháp luật về địa chất và khoáng sản hiện đã bổ sung nhiều cơ chế nhằm tháo gỡ khó khăn về nguồn vật liệu xây dựng cho các công trình, dự án, trong đó có dự án đầu tư công. Các cơ chế này tạo điều kiện để chủ đầu tư chủ động xác định khu vực khoáng sản phù hợp và thực hiện thủ tục khai thác để phục vụ trực tiếp cho công trình theo quy định.

Từ thực tế trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị các Ban Quản lý dự án và UBND các xã, phường, đặc khu khẩn trương rà soát nhu cầu, khối lượng, chủng loại và nguồn cung vật liệu của từng công trình, dự án đã được phê duyệt và đang triển khai thi công.

Trường hợp nguồn vật liệu từ các mỏ thương mại không bảo đảm nhu cầu, bị khan hiếm, giá thành cao hoặc cự ly vận chuyển lớn, chủ đầu tư cần phối hợp với chính quyền địa phương rà soát, khảo sát các khu vực có khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, vật liệu san lấp có tiềm năng, điều kiện khai thác thuận lợi và cự ly vận chuyển hợp lý để nghiên cứu sử dụng trực tiếp cho dự án.

Trên cơ sở kết quả rà soát, chủ đầu tư chủ động đề xuất khu vực dự kiến khai thác, phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường và các đơn vị liên quan thực hiện thủ tục về khoáng sản. Đồng thời, rà soát việc điều chỉnh nguồn vật liệu, dự toán, thiết kế, dự án và các nội dung liên quan nếu thuộc trường hợp phải điều chỉnh theo quy định.

Việc chủ động nguồn vật liệu không chỉ nhằm tháo gỡ khó khăn trước mắt cho các dự án, mà còn là giải pháp lâu dài để nâng cao hiệu quả đầu tư công.

Theo yêu cầu của Sở Nông nghiệp và Môi trường, việc lựa chọn nguồn vật liệu phải bảo đảm chất lượng đáp ứng hồ sơ thiết kế, chỉ dẫn kỹ thuật, tiêu chuẩn, quy chuẩn áp dụng; đồng thời phải có trữ lượng, khả năng cung cấp và tiến độ phù hợp với yêu cầu thi công. Các yếu tố về an toàn khai thác, bảo vệ môi trường và cự ly vận chuyển cũng phải được xem xét đầy đủ.

Đối với các dự án đầu tư công đang trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu chủ đầu tư xác định nguồn cung vật liệu là một nội dung cần nghiên cứu ngay trong quá trình khảo sát, lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư, báo cáo nghiên cứu khả thi hoặc báo cáo kinh tế - kỹ thuật.

Sở Nông nghiệp và Môi trường lưu ý, cần hạn chế việc mặc định toàn bộ nguồn vật liệu của dự án phải mua từ các mỏ thương mại, nếu tại khu vực công trình hoặc địa bàn lân cận có nguồn khoáng sản có thể khai thác, sử dụng trực tiếp cho dự án.

Việc xác định nguồn vật liệu phải được tính toán đồng bộ với phương án thiết kế, tổng mức đầu tư, cự ly vận chuyển và tiến độ thực hiện. Đây được xem là giải pháp quan trọng nhằm chủ động nguồn cung, hạn chế biến động giá, giảm chi phí vận chuyển, tiết kiệm ngân sách nhà nước và nâng cao hiệu quả đầu tư.

Đối với UBND các xã, phường, đặc khu, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề nghị chủ động phối hợp với các chủ đầu tư, Ban Quản lý dự án rà soát trên địa bàn những khu vực có khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường, vật liệu san lấp có khả năng khai thác phục vụ các công trình, dự án đầu tư công.

Bên cạnh các khu vực có điều kiện địa hình, giao thông thuận lợi và cự ly vận chuyển phù hợp, địa phương cần rà soát cả nguồn khoáng sản dôi dư phát sinh trong quá trình thi công công trình, cải tạo mặt bằng và các nguồn khoáng sản đã tập kết tại bãi thải, bãi chứa có khả năng thu hồi, sử dụng theo quy định.

Sở Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu các đơn vị khẩn trương rà soát nhu cầu vật liệu của từng công trình, dự án; nguồn vật liệu đang và dự kiến sử dụng; các khu vực có khả năng khai thác khoáng sản phục vụ trực tiếp cho dự án. Nội dung rà soát phải xác định cụ thể loại khoáng sản, nhu cầu khối lượng, vị trí, diện tích, cự ly vận chuyển, thời gian cần cung cấp, cùng những khó khăn, vướng mắc và kiến nghị.

Kết quả rà soát và danh sách các khu vực dự kiến đề xuất khai thác phải gửi về Sở Nông nghiệp và Môi trường trước ngày 30/8/2026 để tổng hợp, kiểm tra và hướng dẫn thực hiện các thủ tục theo quy định.

Ông Hồ Trọng Phương nhấn mạnh, việc chủ động nguồn vật liệu không chỉ nhằm tháo gỡ khó khăn trước mắt cho các dự án, mà còn là giải pháp lâu dài để nâng cao hiệu quả đầu tư công. Người đứng đầu chủ đầu tư, đơn vị và địa phương phải chịu trách nhiệm nếu chậm triển khai, thiếu chủ động trong xác định nguồn vật liệu, làm ảnh hưởng đến tiến độ thực hiện, giải ngân vốn và hiệu quả đầu tư của công trình, dự án.

Động thái này được kỳ vọng sẽ giúp Quảng Ngãi chủ động hơn về nguồn đất, cát, đá và các loại vật liệu xây dựng thông thường, nhất là tại những địa bàn xa các mỏ thương mại; qua đó giảm áp lực chi phí, hạn chế tình trạng thiếu vật liệu và góp phần đẩy nhanh tiến độ các công trình đầu tư công trên địa bàn tỉnh.