Tiếp tục hoàn thiện pháp luật về hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa

Theo báo cáo tại cuộc họp, sau hơn 8 năm triển khai Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNV), nhiều kết quả quan trọng, có ý nghĩa đã từng bước góp phần hỗ trợ DNNVV nâng cao năng lực cạnh tranh. Cụ thể, khuôn khổ pháp lý hỗ trợ DNNVV từng bước được hoàn thiện với 08 Nghị định và khoảng 20 Thông tư, các quy định về hỗ trợ đất đai, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân… tại các pháp luật chuyên ngành đã tạo ra một hệ thống chính sách hỗ trợ DNNVV xuyên suốt và tương đối đầy đủ.

Công tác tổ chức thi hành được triển khai khá tích cực ở trung ương và địa phương; một số hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp được đón nhận tích cực từ cộng đồng doanh nghiệp; các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp của địa phương tương đối kịp thời và bám sát nhu cầu của doanh nghiệp. Cùng với đó, Luật Hỗ trợ DNNVV đã góp phần nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong công tác hỗ trợ HNNVV, thúc đẩy phương thức hỗ trợ theo hướng công khai, minh bạch, có trọng tâm, trọng điểm và gắn dần với yêu cầu chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.

Bên cạnh những kết quả tích cực, quá trình triển khai Luật đã bộc lộ một số hạn chế, tập trung vào 4 nhóm vấn đề, như: Tiêu chí xác định DNNVV, các nhóm DNNVV cần ưu tiên hỗ trợ; các nội dung chính sách hỗ trợ DNNVV; hệ sinh thái hỗ trợ DNNVV; phương thức, cơ chế tài chính thực hiện hỗ trợ DNNVV, thủ tục, quy trình hỗ trợ, công tác giám sát, đánh giá kết quả hỗ trợ.

Những hạn chế này đã làm cho các chính sách hỗ trợ DNNVV chưa thực sự hiệu quả, kém hấp dẫn đối với các doanh nghiệp, nhất là trong bối cảnh doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là CNNVV đang phải đối mặt với cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các doanh nghiệp trên thế giới và trong khu vực.

Vì vậy, việc nghiên cứu sửa đổi toàn diện Luật Hỗ trợ DNNVV là cần thiết, đảm bảo thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và góp phần hoàn thiện thể chế hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong thời gian tới.

Phát biểu tại cuộc họp, đại diện Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng dự thảo đã bổ sung nhiều đối tượng được hưởng ưu đãi như DNNVV do người khuyết tật, người dân tộc thiểu số làm chủ; DNNVV kinh doanh bền vững , bao trùm, áp dụng ESG, DNNVV tiên phong… Theo VCCI, để các chính sách phát huy hiệu quả thực chất, cần thiết kế thêm các cơ chế hỗ trợ ngay từ giai đoạn đầu, đặc biệt là hỗ trợ kỹ thuật và chi phí để các DNNVV tiếp cận các tiêu chuẩn xanh, nhãn sinh thái hoặc các chứng chỉ phát triển bền vững. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa có điều kiện tham gia sâu hơn vào thị trường và chuỗi cung ứng hiện đại.

Đại diện VCCI cũng nhấn mạnh vai trò ngày càng lớn của thương mại điện tử trong hoạt động xuất khẩu. Theo đó, DNNVV hiện không chỉ tham gia chuỗi cung ứng của doanh nghiệp lớn mà còn có thể trực tiếp tiếp cận thị trường quốc tế thông qua các nền tảng số. Vì vậy, các chính sách hỗ trợ cần hướng nhiều hơn tới nâng cao năng lực số và năng lực đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế cho doanh nghiệp.

Đại diện Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát để các chính sách đưa ra thực sự "trúng" và "đúng" vấn đề mà DNNVV đang cần nhất, đồng thời đảm bảo tính khả thi trong quá trình triển khai thực hiện, như: chính sách hỗ trợ lãi suất, bảo lãnh tín dụng…

Phát biểu kết luận cuộc họp, ông Cao Đăng Vinh đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu tiếp thu đầy đủ những ý kiến của các thành viên Hội đồng thẩm định; tiếp tục phối hợp với các cơ quan liên quan rà soát, chỉnh lý hoàn thiện dự thảo Nghị định, báo cáo Chính phủ theo quy định.