Ngân hàng Nhà nước nới quy định LDR, Big4 hưởng lợi lớn từ dòng tiền Kho bạc

Ngân hàng Nhà nước ban hành Thông tư 08/2026/TT-NHNN ngày 15/5/2026, sửa đổi, bổ sung điểm a khoản 4 Điều 20 Thông tư 22/2019/TT-NHNN liên quan đến các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng. Trọng tâm của văn bản này là việc điều chỉnh cách xác định tổng tiền gửi khi tính tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR).

Theo quy định mới, tiền gửi của các tổ chức trong và ngoài nước (bao gồm cả tổ chức tín dụng và chi nhánh ngân hàng nước ngoài khác) tiếp tục phải loại trừ một số khoản mục trước khi đưa vào mẫu số LDR.

Các khoản mục bị loại trừ bao gồm: tiền ký quỹ, tiền gửi vốn chuyên dùng của khách hàng , tiền gửi không kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước và 80% số dư tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước.

Như vậy, Thông tư 08 chính thức cho phép các ngân hàng thương mại tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào công thức LDR. Phần tiền gửi không kỳ hạn của cơ quan này tiếp tục không được ghi nhận. Việc phân định cơ cấu kỳ hạn là yếu tố nền tảng, do quy định mới không áp dụng đối với toàn bộ hệ thống tiền gửi Kho bạc.

Động thái này đánh dấu sự điều chỉnh cơ chế so với lộ trình thắt chặt trước đó tại Thông tư 26/2022/TT-NHNN. Trước đây, tỷ lệ khấu trừ tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước khỏi mẫu số LDR được quy định tăng dần: từ 50% (năm 2023), 60% (năm 2024), 80% (năm 2025) và lên mức 100% kể từ ngày 1/1/2026. Tính đến đầu năm 2026, toàn bộ dòng tiền này đã hoàn toàn nằm ngoài công thức xác định LDR.

Nguồn tiền gửi Kho bạc Nhà nước thời gian qua đã hỗ trợ rất tốt cho thanh khoản hệ thống. Tại một số thời điểm, tiền gửi kho bạc tại các ngân hàng có thể lên tới nửa triệu tỷ đồng.

Từ đầu năm đến nay, nguồn tiền gửi này bị loại hoàn toàn khỏi "rổ" tính LDR khiến tỷ lệ LDR các ngân hàng - đặc biệt là nhóm ngân hàng quốc doanh- tăng cao. Để kéo LDR về mức an toàn (dưới 85%), các ngân hàng phải chạy đua tăng lãi suất huy động từ dân cư, phần nào khiến cuộc đua lãi suất trở nên nóng hơn.

Tại buổi gặp gỡ với Thống đốc Ngân hàng Nhà nước ngày 9/4, nhiều ngân hàng thương mại đã đề xuất tiếp tục cho phép tính một phần tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào nguồn vốn huy động thay vì loại bỏ hoàn toàn.

Giới phân tích cho rằng, việc cho phép tính 20% tiền gửi có kỳ hạn của Kho bạc Nhà nước vào nguồn vốn huy động ngân hàng khi tính LDR là một "bước lùi" cần thiết, giúp hỗ trợ thanh khoản hệ thống trong tình hình căng thẳng hiện nay.

Nhóm ngân hàng được hưởng lợi nhiều nhất nếu quy định trên được nới lỏng là nhóm ngân hàng quốc doanh. Nếu được thông qua, quy định mới về cách tính LDR sẽ giúp nhóm ngân hàng thương mại Nhà nước cải thiện đáng kể tỷ lệ LDR do nhóm này nắm giữ hầu hết nguồn tiền gửi Kho bạc Nhà nước vào hệ thống ngân hàng, qua đó mở rộng thêm dư địa tăng trưởng tín dụng trong thời gian tới.

Tại tọa đàm được tổ chức mới đây, TS Lê Xuân Nghĩa, nguyên Phó chủ tịch Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia cũng nhận định việc cho phép tính nguồn vốn khổng lồ này vào tỷ lệ an toàn tín dụng (tỷ lệ tiền gửi trên tiền vay) sẽ giúp các ngân hàng không bị vi phạm tỷ lệ luật định, từ đó chấm dứt tình trạng họ phải ồ ạt đẩy lãi suất huy động lên cao, trực tiếp kéo giảm gánh nặng lãi suất cho toàn nền kinh tế.

Với quy định mới này, SSI Research ước tính, ở cấp độ toàn ngành, quy định mới này sẽ giúp gia tăng sức chứa tín dụng xấp xỉ 0,6%. Song, xét riêng đối với nhóm ngân hàng thương mại quốc doanh, mức độ hỗ trợ có thể dao động từ 1,4% đến 2% tổng dư nợ.

Cuối tháng 3/2026, lượng tiền gửi của kho bạc nhà nước tại hệ thống ngân hàng là 626.716 tỷ đồng, trong đó riêng khối ngân hàng thương mại Nhà nước là 624.167 tỷ đồng, chiếm 99,59% tổng số dư tiền gửi Kho bạc Nhà nước tại các tổ chức tín dụng.

Theo Ngân hàng Nhà nước, tỷ lệ LDR của Vietinbank, BIDV, Vietcombank, Agribank đang có xu hướng tăng trong những tháng đầu năm 2026. Tại thời điểm 31/3/2026, tỷ lệ này lần lượt là 83,48%; 82,94%; 84,54%; 83,28% gần sát ngưỡng tối đa là 85%.

Trước đó, dự thảo sửa đổi Thông tư 22 bổ sung quy định thay thế tỷ lệ LDR (tỷ lệ dư nợ cho vay trên huy động) bằng tỷ lệ CDR (tỷ lệ dư nợ cấp tín dụng so với huy động vốn.

Ngoài ra, dự thảo còn bổ sung một nhóm chỉ tiêu mới theo chuẩn Basel III, bao gồm tỷ lệ đòn bẩy (LEV), tỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR). Mặc dù vậy, Thông tư 08 đã không bổ sung các nội dung này, có thể do lo ngại sẽ gây thêm áp lực thanh khoản cho các nhà băng trong bối cảnh hiện tại.