Tiết khí nóng nhất trong năm - tiết Đại thử 2026 bắt đầu từ ngày nào?

Trong văn hóa phương Đông, 24 tiết khí đóng vai trò như chiếc la bàn dự báo thời tiết và điều tiết nhịp sản xuất, sinh hoạt của con người. Sau tiết Hạ chí (21/6/2026) và tiết Tiểu thử (7/7/2026), Đại thử chính là tiết khí đánh dấu đỉnh điểm của cái nóng mùa hè, thời kỳ ánh mặt trời tỏa mạnh mẽ nhất.

Theo nghĩa chiết tự chữ Hán, “Đại thử” (大暑) gồm chữ “Đại” nghĩa là to lớn, cực thịnh, biểu thị cho sự vĩ đại và chạm đỉnh; chữ “Thử” gồm bộ Nhật (mặt trời) nằm trên chữ Giả (người, vạn vật), khắc họa hình ảnh vạn vật đang chịu sức nóng của ánh mặt trời.

Tiết Đại thử là thời điểm có nhiệt độ cao và oi bức nhất trong năm. (Ảnh: Minh Đức)

Đại thử năm 2026 là ngày nào?

Năm 2026, tiết Đại thử sẽ bắt đầu vào 2h13 ngày 22/7 dương lịch (tức ngày 9/6 âm lịch) khi Mặt trời di chuyển đến đường hoàng kinh 120°.

Tiết khí Đại thử kéo dài 15 ngày, trước khi nhường chỗ cho những làn gió dịu mát của tiết Lập thu vào ngày 7/8 dương lịch. Trong quan niệm phương Đông, tiết Đại thử không đơn thuần là giai đoạn thời tiết cực đoan mang tính thử thách, mà nó chính là biểu hiện rực rỡ nhất của quy luật âm dương ngũ hành.

Đây là thời điểm mà nắng nóng đạt đến mức cực đại, trước khi sự khắc nghiệt của mùa hè đi vào thoái trào. Người xưa có câu “vật cực tất phản” - khi cái nóng chạm đến đỉnh điểm cũng là lúc chu kỳ của sự mát mẻ, dịu nhẹ chuẩn bị bắt đầu.

Đại thử cũng đánh dấu thời điểm chuẩn bị sang mùa thu. (Ảnh: Minh Đức)

Đây là thời điểm học sinh đang trong kỳ nghỉ hè, các hoạt động du lịch biển, dã ngoại ngoại ô tăng cao, đồng thời cũng là lúc các bác nông dân tất bật bước vào giai đoạn chăm sóc vụ mùa quan trọng. Hiểu rõ thời điểm bắt đầu của đỉnh nóng giúp mọi người có những sự chuẩn bị kỹ lưỡng về mặt tâm lý và thể chất để đối phó với sự thay đổi khắc nghiệt của thiên nhiên.

Những việc nên làm trong tiết Đại thử

Để đi qua những ngày nắng nóng nhất khỏe mạnh, bình an, hanh thông, dưới đây là một vài việc làm thiết thực giúp bảo vệ sức khỏe thể chất và tinh thần:

Ăn thực phẩm tính mát

Khi nhiệt độ môi trường bên ngoài vượt quá ngưỡng chịu đựng thông thường, cơ thể phải hoạt động hết công suất để bài tiết mồ hôi và cân bằng thân nhiệt. Điều này dẫn đến tình trạng mất nước nghiêm trọng, hao tổn nguyên khí và dễ gây ra hiện tượng nóng trong, lở miệng, suy nhược.

Việc đầu tiên cần làm là thay đổi thực đơn hằng ngày bằng cách bổ sung các loại rau củ, trái cây có tính hàn, thanh nhiệt tự nhiên như dưa hấu, mướp đắng, rau má, bí đao hay đậu xanh. Các món canh thanh mát hoặc nước mát đông y không chỉ cung cấp độ ẩm tức thì mà còn giúp gan, thận đào thải độc tố tốt hơn.

Đồng thời, mỗi người nên hạn chế tối đa các món ăn nhiều dầu mỡ, đồ chiên rán, cay nóng hoặc các chất kích thích như rượu bia, vì sẽ làm tăng áp lực lên hệ tiêu hóa và khiến cơ thể thêm phần bức bối.

Điều chỉnh giờ giấc sinh hoạt

Tia cực tím trong những ngày Đại thử thường chạm ngưỡng nguy hại cho làn da và sức khỏe tổng thể. Do đó, việc tối ưu hóa lịch trình làm việc và nghỉ ngơi là vô cùng quan trọng.

Mỗi người ưu tiên giải quyết các công việc ngoài trời vào buổi sáng sớm khi không khí còn vương chút dịu mát của ban đêm, hoặc dời lại vào lúc chiều muộn khi ánh mặt trời đã khuất sau những tòa nhà. Từ 11h đến 15h là khoảng thời gian nguy hiểm, dễ gây ra tình trạng sốc nhiệt, say nắng hoặc bỏng rát da nếu tiếp xúc trực tiếp.

Bạn nên trang bị đầy đủ áo chống nắng, mũ rộng vành, kính râm và kem chống nắng nếu bắt buộc phải di chuyển ra đường vào thời điểm này.

Ra ngoài buổi trưa trong tiết Đại thử, mỗi người cần trang bị đầy đủ vật dụng chống nóng để bảo vệ sức khỏe, tránh say nắng. (Ảnh: Minh Đức)

Giữ tâm thế bình hòa

Nắng nóng kéo dài dễ khiến con người rơi vào trạng thái bồn chồn, dễ nổi giận, cáu gắt vô cớ. Việc để cảm xúc tiêu cực chi phối không chỉ làm rạn nứt các mối quan hệ xã hội mà còn gây hại trực tiếp đến hệ tim mạch và huyết áp.

Trong những ngày này, việc thực hành thiền định, lắng nghe những bản nhạc nhẹ nhàng hoặc dành không gian yên tĩnh để đọc sách là liều thuốc tinh thần vô giá. Giữ cho tâm trí bình tĩnh, tĩnh lặng chính là cách tốt nhất để sinh ra dòng năng lượng mát mẻ tự thân, giúp bạn nhìn nhận mọi việc một cách sáng suốt hơn.

Vệ sinh nhà cửa

Khi thời tiết quá nóng, không gian sống nếu bị bít bùng, ẩm thấp sẽ trở thành môi trường lý tưởng cho vi khuẩn, nấm mốc phát triển, gây ra các bệnh về đường hô hấp và da liễu. Bạn nên dành thời gian để dọn dẹp các góc khuất, lau chùi hệ thống quạt điện, điều hòa không khí để đảm bảo thiết bị hoạt động hiệu quả và sạch sẽ.

VIệc sử dụng rèm cửa dày để che chắn ánh nắng trực tiếp chiếu vào phòng vào ban ngày, đồng thời mở rộng các cửa sổ vào ban đêm để đón những luồng gió tự nhiên lưu thông. Một ngôi nhà gọn gàng, thơm mát sẽ mang lại cảm giác dễ chịu, giảm bớt căng thẳng cho các thành viên sau ngày dài làm việc vất vả.

Chuẩn bị thích ứng

Đại thử không chỉ mang đến cái nóng mà còn là thời điểm thường xuyên xảy ra các hiện tượng thời tiết cực đoan như dông lốc, mưa rào đột ngột vào buổi chiều tối do sự đối lưu không khí mạnh mẽ. Thêm vào đó, áp lực lên hệ thống lưới điện quốc gia trong giai đoạn này là rất lớn, dễ dẫn đến các sự cố mất điện cục bộ.

Đối với các hộ gia đình, việc kiểm tra hệ thống tích trữ nước sinh hoạt, chuẩn bị sẵn các thiết bị tích điện dự phòng như quạt tích điện, đèn pin là sự chuẩn bị thông minh. Đối với ngành nông nghiệp, đây là lúc cần quản lý nguồn nước tưới tiêu một cách khoa học để tránh tình trạng hạn hán, xâm nhập mặn làm ảnh hưởng đến năng suất cây trồng.