Tiết kiệm điện - Trách nhiệm của cả cộng đồng, doanh nghiệp

Cần cả cộng đồng vào cuộc thực hiện tiết kiệm điện

Tại tọa đàm “Tiết kiệm điện: Giải pháp cho mùa nắng nóng” (được tổ chức ngày 11/6), ông Trần Viết Nguyên - Phó Trưởng ban Kinh doanh và mua bán điện, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẳng định, đẩy mạnh tiết kiệm điện cùng với việc triển khai các chương trình quản lý nhu cầu điện trong thời điểm nắng nóng gay gắt, đặc biệt khi hệ thống điện quốc gia đang trước nguy cơ bị mất cân bằng về cung cầu, đóng một vai trò hết sức quan trọng.

Ông Nguyên lý giải, có nhiều nguyên nhân cho thấy việc tiết kiệm điện có một vai trò rất quan trọng. Thứ nhất, trên thế giới cũng như ở Việt Nam, vai trò của tiết kiệm điện được nhìn nhận là nguồn năng lượng đầu tiên, tức là ai cũng có thể thực hành được với một chi phí không cao. Mỗi người chỉ cần thay đổi hành vi nhỏ thôi cũng đã tiết kiệm 1-2 kWh điện rồi và điều này đóng góp cho hệ thống rất lớn.

Ông Trần Viết Nguyên - Phó Trưởng ban Kinh doanh và mua bán điện, Tập đoàn Điện lực Việt Nam thông tin tại tọa đàm

Thứ hai, việc tiết kiệm điện cũng có chi phí thấp. Ngân hàng Thế giới và nhiều chuyên gia đã thống kê, chi phí để thực hiện 1 kWh điện tiết kiệm ở phía cầu chỉ bằng khoảng 20-25% chi phí để tạo ra 1 kWh điện từ khâu phát điện, truyền tải, phân phối đến người dân. Như vậy, về mặt chi phí có lợi ích rất nhiều.

Thứ ba, là tiết kiệm điện sẽ tạo một thói quen để giúp cho mọi người dân, mọi khách hàng dùng điện có trách nhiệm đối với xã hội. Đây là việc mà mỗi người dân, mỗi doanh nghiệp đóng góp một phần đảm bảo an ninh năng lượng, duy trì bảo vệ môi trường bền vững và xu thế đang là chuyển dịch năng lượng.

“Chúng tôi đánh giá, vai trò của tiết kiệm điện luôn luôn được ưu tiên hàng đầu. Ở Việt Nam chúng ta, thực hiện theo đúng các chính sách chủ trương của Chính phủ. Tiết kiệm năng lượng là giải pháp đầu tiên mà chúng ta thực hiện. Ở Tập đoàn Điện lực Việt Nam, chúng tôi cũng đã và đang tích cực, chủ động, tổ chức triển khai rất sâu rộng hoạt động này” - ông Nguyên nói.

Ông Nguyễn Đình Hiệp - Chủ tịch Hội Khoa học và Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam (VECEA) cũng cho rằng, trước áp lực về tăng nhu cầu sử dụng điện, hoạt động sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, trong đó có hoạt động tiết kiệm điện cần phải được triển khai một cách thường xuyên, liên tục và đồng bộ, từ khâu khai thác, sản xuất, truyền tải đến khâu cuối cùng của người sử dụng điện.

Để đảm bảo được điều này, theo ông Hiệp, vai trò của cộng đồng và toàn bộ xã hội là rất quan trọng. Ông Hiệp nhấn mạnh, người dân có thể bằng những hành động nhỏ của mình, hãy tham gia vào các chương trình tiết kiệm điện, tiết kiệm năng lượng, sử dụng điện một cách thông minh; Lựa chọn những sản phẩm đã dán nhãn năng lượng hiệu suất cao để giúp cho việc sử dụng năng lượng hiệu quả hơn và góp phần vào chiến lược chung của quốc gia là sử dụng năng lượng tiết kiệm hiệu quả.

Cần có cơ chế tài chính hỗ trợ doanh nghiệp

Ông Hiệp cho biết thêm, trong năm 2025, Hiệp hội đã làm khảo sát rất nhiều các doanh nghiệp trọng điểm có mức sử dụng trên 1.000 tấn dầu tương đương. Kết quả cho thấy, số lượng dùng các giải pháp mới cũng không nhiều, khoảng 5-10%, tập trung phần lớn vào những doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài và những doanh nghiệp có đơn hàng xuất khẩu.

Ông Nguyễn Đình Hiệp - Chủ tịch Hội Khoa học và Công nghệ sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả Việt Nam chia sẻ tại tọa đàm

Do đó, VECEA mong muốn có những chính sách, cơ chế hỗ trợ tài chính cho vay để các doanh nghiệp có thể mạnh dạn đầu tư vào các công nghệ mới trong lĩnh vực tiết kiệm năng lượng. Bởi dần dần dư địa đầu tư theo một cách cổ điển hoặc bình thường sẽ cạn đi và doanh nghiệp sẽ phải thay đổi công nghệ theo xu hướng chung của thế giới.

Ông Hiệp ví dụ, hiện các nước trong khu vực cũng như trên thế giới và một số doanh nghiệp ở Việt Nam đã bắt đầu hướng đến xu hướng công nghệ mới trong lĩnh vực tiết kiệm năng lượng. Ví dụ như dùng AI để điều khiển các hệ thống thông gió, điều hòa nhiệt độ, hệ thống nhiệt... để tối ưu quá trình sử dụng và qua đó tiết kiệm năng lượng, hoặc dùng AI để điều khiển các dây chuyền công nghệ có thể hoạt động tối ưu nhất.

Hoặc mới đây, có một biện pháp đo lường theo thời gian thực - ứng dụng Internet of Things để điều chỉnh, kiểm soát được dòng năng lượng đang sử dụng và đo lường được tính chất thời gian thực để từ đó mình điều chỉnh toàn hệ thống. Tất cả những công nghệ này đòi hỏi nguồn chi phí lớn, việc hỗ trợ doanh nghiệp để có nguồn tài chính là cần thiết.