Tiêu thụ điện có thể tăng rất mạnh ngay sau kỳ nghỉ lễ 30/4-1/5

Kiểm tra đường dây truyền tải trước mùa nắng nóng

Chia sẻ tạitọa đàm “Tiết kiệm điện và điện mặt trời áp mái: Giải pháp giảm áp lực cung ứng điện giai đoạn 2026 – 2030” do Báo Công Thương tổ chức, ông Nguyễn Quốc Trung – năm 2026 dự báo là năm thứ 12 liên tiếp ghi nhận xu hướng nắng nóng kéo dài. Điều này gây áp lực nhu cầu phụ tải và thách thức đến từ nguồn cung.

Về phía nhu cầu, trong năm 2026, hệ thống điện quốc gia đã ghi nhận mốc 1 tỷ kWh điện/ngày, vào ngày 31/3/2026. Đây là dấu hiệu cho thấy phụ tải đang tăng rất mạnh.

Nếu nhìn lại các năm trước sẽ thấy rõ xu hướng này. Năm 2024, hệ thống chưa xuất hiện mốc 1 tỷ kWh/ngày. Sang năm 2025, phải đến đầu tháng 5, thậm chí giữa tháng 5, toàn hệ thống điện quốc gia mới chạm ngưỡng này. Nhưng riêng năm 2026, ngay từ ngày 31/3, chúng ta đã đạt mốc 1 tỷ kWh/ngày.

Trong những ngày đầu tháng 4, sản lượng điện tiêu thụ của toàn hệ thống điện quốc gia liên tục duy trì ở mức bình quân trên 1 tỷ kWh/ngày. Đáng chú ý, ngày 8/4 đã xác lập kỷ lục mới với 1 tỷ 92 triệu kWh trong một ngày, trong khi công suất cực đại lên tới 52.225 MW.

Trên cơ sở đó, NSMO dự báo mốc 1,1 tỷ kWh/ngày có thể sẽ được thiết lập ngay sau kỳ nghỉ lễ 30/4 và 1/5.

“Đây là sức ép rất lớn đối với công tác điều hành. Nếu nắng nóng chỉ kéo dài 1 - 2 ngày thì mức tăng của phụ tải chưa quá lớn. Nhưng khi nắng nóng duy trì liên tiếp 4 - 5 ngày, chỉ cần nhiệt độ môi trường tăng thêm, trong điều kiện hệ thống thiết bị sử dụng điện không thay đổi, nhu cầu điện mỗi ngày có thể tăng khoảng 800 - 1.000 MW. Nếu nền nhiệt cao đó kéo dài thêm 3 - 4 ngày, mức tăng phụ tải cộng dồn thậm chí có thể lên tới 3.000 - 4.000 MW.

Có thể hình dung rất rõ áp lực này, chỉ cần nhiệt độ tăng thêm 1-2 độ C, hệ thống đã phải gánh thêm một lượng công suất tương đương gần như toàn bộ công suất của một tổ hợp thủy điện Hòa Bình. Đó là áp lực rất lớn từ phía nhu cầu”- ông Nguyễn Quốc Trung nói.

Trong khi đó, về nguồn cung, năm 2026, tác động của El Ninõ khiến lượng nước đổ về các hồ thủy điện suy giảm. Theo ghi nhận của NSMO, trong những ngày gần đây, sản lượng từ thủy điện thường chỉ ở mức khoảng 70 triệu kWh/ngày, là con số khá thấp nếu đặt cạnh nhu cầu sử dụng điện của toàn bộ nền kinh tế.

Đối với nguồn khí, tình hình địa chính trị thế giới có nhiều biến động mạnh, đặc biệt xung đột giữa Mỹ và Iran làm gia tăng nguy cơ đứt gãy chuỗi cung ứng LNG từ các quốc gia xuất khẩu lớn như Qatar, qua eo biển Hormuz.

Hệ quả là khoảng 25% sản lượng LNG cung cấp cho các nước châu Á bị ảnh hưởng. Trước bối cảnh đó, NSMO phải phối hợp rất chặt chẽ với các đơn vị cung ứng như PV Gas, PV Power để xoay xở, nỗ lực bảo đảm nguồn LNG cho phát điện.

Với khí trong nước, trước đây chúng ta vẫn còn nguồn cung nhất định, nhưng đến nay sản lượng cũng đã suy giảm đáng kể.

Còn với nhiệt điện than, lĩnh vực này cũng chịu tác động từ khủng hoảng năng lượng toàn cầu. Một số quốc gia xuất khẩu than đã bắt đầu cân nhắc việc hạn chế, thậm chí không tiếp tục xuất khẩu. EVN cùng các Tổng công ty Phát điện 1, 2, 3 đã phải rất nỗ lực phối hợp để thu xếp nguồn than cho các nhà máy.

Về các khung giờ chịu áp lực lớn nhất, NSMO nhận thấy hệ thống điện hiện nay gặp khó khăn nhất ở hai khoảng thời gian. Khung giờ thứ nhất là từ 12h30 đến 14h30. Khung giờ thứ hai là từ 21h đến 23h.

Tuy nhiên, trong điều kiện nắng nóng kéo dài, khung giờ thứ hai mới là khoảng thời gian cần đặc biệt lưu ý.

Lý do là ở khung giờ thứ nhất, dù nhu cầu phụ tải có thể vượt 52.000 MW, hệ thống vẫn còn sự hỗ trợ của nguồn điện mặt trời với quy mô gần 17.000 MW. Nhưng đến khoảng 21h - 23h, nguồn điện mặt trời không còn nữa, trong khi nhu cầu sử dụng điện vẫn ở mức rất cao.

Hiện nay, Bộ Công Thương cùng Cục Điện lực cũng đã đưa ra các giải pháp nhằm xử lý áp lực của khung giờ buổi tối.

Theo ông Trịnh Quốc Vũ - Phó Cục trưởng Cục Điện lực (Bộ Công Thương), trong 4 tháng đầu năm 2026, phụ tải điện tăng khoảng 6,6%. Và theo dự báo của các tổng công ty điện lực, mức tăng của toàn hệ thống trong 6 tháng đầu năm có thể đạt 8,5%, bám khá sát kịch bản cơ sở.

Tuy nhiên, vẫn phải chuẩn bị các phương án dự phòng để ứng phó với những biến động bất thường của nhu cầu phụ tải, nhất là trong bối cảnh thời tiết có thể diễn biến khó lường.