Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng: Tăng trưởng 'hai con số' phải đi cùng ổn định vĩ mô và đổi mới mô hình tăng trưởng thực chất

Tăng trưởng cao phải dựa trên nền tảng ổn định và bền vững

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng trân trọng cảm ơn Quốc hội, các vị đại biểu và cử tri cả nước đã đồng hành, chia sẻ và đóng góp nhiều ý kiến tâm huyết, trách nhiệm đối với các vấn đề phát triển kinh tế - xã hội. Qua các phiên thảo luận tại tổ và hội trường, Chính phủ ghi nhận các ý kiến bao quát trên hầu hết lĩnh vực, nhiều đề xuất thiết thực, xuất phát từ thực tiễn.

Chính phủ khẳng định sẽ nghiêm túc tiếp thu tối đa các ý kiến để quán triệt trong công tác chỉ đạo, điều hành và tổ chức thực hiện.

Theo Phó Thủ tướng, vấn đề được Quốc hội đặc biệt quan tâm là mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao gắn với bền vững và chuyển đổi mô hình tăng trưởng.

Ông thẳng thắn nhìn nhận, chất lượng tăng trưởng của Việt Nam đã cải thiện qua từng năm, song vẫn còn những hạn chế: tăng trưởng chưa đạt mức tiềm năng; năng suất lao động tăng chậm; hệ số sử dụng vốn (ICOR) còn cao; trình độ công nghệ còn hạn chế; các ngành công nghiệp nền tảng, công nghệ chiến lược phát triển chậm.

Mục tiêu tăng trưởng cao, đặc biệt là “hai con số”, là nhiệm vụ lớn mà Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đã đặt ra, hướng tới các mốc phát triển quan trọng của đất nước. Tuy nhiên, đây là nhiệm vụ rất thách thức trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, trong khi nền kinh tế Việt Nam có độ mở lớn, chịu tác động mạnh từ bên ngoài.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh, tăng trưởng cao và bền vững là hai yếu tố không thể tách rời, “giống như hai cánh của một con chim”. Muốn duy trì tăng trưởng cao trong dài hạn, trước hết phải giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô. Ngược lại, tăng trưởng ổn định cũng tạo điều kiện củng cố nền tảng vĩ mô.

Do đó, Chính phủ xác định ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết để đạt được tăng trưởng nhanh và bền vững.

Liên quan đến chuyển đổi mô hình tăng trưởng, Phó Thủ tướng cho biết Trung ương sẽ ban hành nghị quyết chuyên đề trong thời gian tới. Tuy nhiên, từ góc độ điều hành, Chính phủ đã xác định rõ: không có con đường nào khác ngoài việc đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng.

Mô hình mới phải dựa trên nền tảng thể chế hiện đại, cạnh tranh, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, bảo đảm phân bổ nguồn lực hiệu quả… Chính phủ đã trình Quốc hội 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu giai đoạn 2026-2030 với 92 nhiệm vụ cụ thể, trong đó có các nhiệm vụ triển khai ngay từ năm 2026.

Trọng tâm là lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính; phát triển các lĩnh vực mới như kinh tế số, kinh tế dữ liệu, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.

Cùng với đó là khai thác tối đa tiềm năng, dư địa của nền kinh tế trong giai đoạn đầu khi các động lực mới chưa phát huy đầy đủ; đồng thời phát huy vai trò của các thành phần kinh tế trên cơ sở cạnh tranh bình đẳng, liên kết chuỗi giá trị.

Theo Phó Thủ tướng, các chủ trương lớn về phát triển kinh tế tư nhân, kinh tế nhà nước, thu hút FDI đã được ban hành tương đối đầy đủ; vấn đề còn lại là tổ chức thực hiện hiệu quả.

Siết kỷ luật đầu tư công, tháo gỡ dự án tồn đọng để tạo nguồn lực tăng trưởng

Một nội dung quan trọng khác được nhiều đại biểu quan tâm là điều hành chính sách kinh tế vĩ mô, đặc biệt là sự phối hợp giữa chính sách tiền tệ và tài khóa.

Phó Thủ tướng lắng nghe ý kiến của các đại biểu Quốc hội.

Phó Thủ tướng cho biết, thời gian qua, chính sách tiền tệ đã được điều hành linh hoạt, hiệu quả, góp phần quan trọng vào ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng. Tuy nhiên, dư địa của chính sách tiền tệ đang dần thu hẹp.

Trong bối cảnh đó, cần phát huy mạnh mẽ hơn vai trò của chính sách tài khóa. Tuy nhiên, chính sách tài khóa thường cần thời gian để phát huy hiệu quả, do đó trong ngắn hạn, chính sách tiền tệ vẫn phải bảo đảm thanh khoản và cung ứng vốn cho nền kinh tế.

Chính phủ đang triển khai chính sách tài khóa mở rộng hợp lý, có trọng tâm, trọng điểm; kết hợp hiệu quả nguồn lực trong nước và vốn vay nước ngoài để thúc đẩy tăng trưởng.

Cụ thể, Chính phủ đã trình Quốc hội nâng tỷ lệ bội chi bình quân lên khoảng 5% GDP giai đoạn 2026-2030; tăng quy mô chi ngân sách, trong đó khoảng 40% dành cho đầu tư phát triển, cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước.

Đồng thời, Chính phủ tiếp tục đề xuất các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí để hỗ trợ doanh nghiệp và người dân trong bối cảnh khó khăn.

Một trọng tâm khác là phát triển thị trường vốn, đặc biệt là thị trường chứng khoán, nhằm trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn quan trọng, giảm phụ thuộc vào tín dụng ngân hàng. Mục tiêu đến năm 2028, quy mô vốn hóa thị trường chứng khoán đạt khoảng 120% GDP.

Đối với đầu tư công, Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu vừa bảo đảm tiến độ giải ngân, vừa nâng cao chất lượng và hiệu quả sử dụng vốn.

Chính phủ đặt mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch, đồng thời ưu tiên các dự án trọng điểm quốc gia; phấn đấu giảm tối thiểu 30% số lượng dự án để khắc phục tình trạng dàn trải, lãng phí.

Việc thẩm định, đánh giá hiệu quả từng dự án sẽ được tăng cường, gắn với trách nhiệm người đứng đầu, tránh tình trạng không giải ngân được lại trả vốn.

Liên quan đến các dự án tồn đọng, Chính phủ đang trình Quốc hội ban hành nghị quyết mới nhằm tháo gỡ toàn diện, không chỉ trong lĩnh vực đất đai mà trên nhiều lĩnh vực khác. Nếu được thông qua, chính sách này có thể giải phóng nguồn lực trên 3,3 triệu tỷ đồng cho phát triển kinh tế.

Phó Thủ tướng cũng cho biết Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo rất quyết liệt việc cải cách thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh. Mục tiêu đặt ra là giảm 50% thời gian và chi phí tuân thủ thủ tục hành chính; cắt giảm 100% điều kiện kinh doanh không cần thiết và ít nhất 30% ngành nghề kinh doanh có điều kiện.

Đáng chú ý, yêu cầu này phải hoàn thành ngay trong tháng 4, sớm hơn so với kế hoạch trước đó. Các Phó Thủ tướng và Bộ trưởng trực tiếp chỉ đạo triển khai, bảo đảm việc cắt giảm thực chất, tạo chuyển biến rõ rệt cho môi trường kinh doanh.