Tìm đáp số cho chung cư cũ: Thực tế muôn hình vạn trạng

Công tác này cũng nhằm hiện thực hóa quyết tâm xây dựng thành phố văn minh và đáng sống.

Nhiều chung cư cũ tại TP HCM mang số phận khác nhau, công tác tạm cư ở những nơi này cũng thế

Cuối tuần qua, phóng viên Báo Người Lao Động tìm đến chung cư 440 Trần Hưng Đạo, phường Chợ Lớn, TP HCM.

An lòng với chỗ mới

Xây dựng trước năm 1975, sau thời gian sử dụng, chung cư 440 Trần Hưng Đạo bị xếp loại cấp D (nguy hiểm, hư hỏng nặng) rồi được tháo dỡ từ cuối năm 2024.

Theo ghi nhận, bên trong chỉ còn nền móng cũ. Toàn bộ khu đất được rào kín bằng tôn, hai mặt tiền đường Trần Hưng Đạo, Châu Văn Liêm không còn hoạt động sinh hoạt dân cư và không có dấu hiệu tái sử dụng hay thi công mới.

Theo phương án di dời, 21 hộ dân được tạm cư tại chung cư An Phú (phường Bình Phú). Qua nơi đây, phóng viên quan sát khuôn viên được quy hoạch tương đối đồng bộ. Các lối đi sạch sẽ, không gian thoáng đãng với nhiều bóng mát cây xanh. Vào buổi chiều, người lớn tuổi ngồi trò chuyện dưới sân, trẻ em hào hứng tham gia trò chơi.

Ở block A của chung cư, bà Nguyễn Trân (SN 1967, một trong những hộ dân đầu tiên đồng thuận di dời), cho biết đã ở đây gần 3 năm. Điều kiện sống tại khu tạm cư đáp ứng nhu cầu gia đình. "Căn hộ rộng rãi, tôi ở căn 2 phòng ngủ. Không gian yên tĩnh, an ninh trật tự tốt. Các dịp lễ, Tết đều có cán bộ phường đến thăm hỏi, động viên" - bà Trân kể.

Cũng từ chung cư 440 Trần Hưng Đạo sang tạm cư, ông Lâm Hùng (SN 1960) nhắc đến quãng thời gian sống tại chung cư cũ bằng nhận xét "khổ cực" khi mỗi căn hộ chỉ vỏn vẹn khoảng 16 m², gia đình 5 người chen chúc trong không gian xập xệ.

"Lúc nghe di dời, tôi lo đủ thứ, sợ sang chỗ mới phí sinh hoạt tăng, khó thích nghi. Nhưng, thực tế khác xa" - ông Hùng nói và dẫn chứng tiền nhà không phải trả, điện nước đóng theo mức sử dụng, cuộc sống ổn định hơn nhiều. Ông đồng thời, mong thành phố sớm có phương án bồi thường để người dân yên tâm, sớm an cư lạc nghiệp.

Ở An Phú, "tạm cư" không chỉ là giải pháp tình thế. Với nhiều hộ dân, đó là khoảng thời gian sống trong không gian an toàn, văn minh.

Chung cư An Phú được nhiều người đánh giá đáp ứng nhu cầu tạm cư

Mỗi nơi mỗi khác

Cùng là "tạm cư" nhưng tùy vào điều kiện hạ tầng, công tác quản lý, tiến độ giải quyết chính sách hậu di dời… mà thực tế mỗi khu nhà mỗi khác.

Đi về phía Tây thành phố, chung cư cấp D 119B Tân Hòa Đông (phường Phú Lâm) - từng là nơi sinh sống của 80 hộ dân suốt hơn nửa thế kỷ - được tháo dỡ khẩn cấp từ tháng 7-2025. Hiện tại, khu đất dự kiến chuyển sang chức năng giáo dục, mở rộng Trường Tiểu học Trương Công Định này đang bỏ trống, người dân tận dụng trồng rau, phơi đồ.

Cách đó chừng 700 m, chung cư 243 Tân Hòa Đông là nơi bố trí tạm cư cho 80 hộ dân từ chung cư 119B. Nơi đây nhuốm vẻ lặng lẽ, bị than phiền nhiều về chất lượng thang máy, đường ống nước.

Ông Minh (SN 1965, chuyển đến đây hơn một năm), đánh giá căn hộ hiện tại rộng rãi hơn nơi ở cũ và đáp ứng nhu cầu sinh hoạt cơ bản. Tuy nhiên, vì nhiều hạng mục xuống cấp, gia đình ông phải tự bỏ chi phí sửa chữa. "Chúng tôi không mất tiền thuê nhà hay phí quản lý nhưng cũng không nhận được hỗ trợ thêm. Việc chờ phương án bồi thường khiến ai cũng thấp thỏm" - ông Minh trải lòng.

Tại TP HCM, công tác di dời nhiều chung cư cấp D còn dở dang. Ảnh: CHÍ NGUYÊN

Người vui, người lo

Trong khi đó, với cư dân chung cư 137 Lý Thường Kiệt, phường Tân Sơn Nhất, việc di dời tới nơi tạm cư có chuyển biến rõ. Nhiều năm trước, 34 hộ dân ở chung cư cấp D này được bố trí sang lô 1, khu A, chung cư Phú Thọ (phường Phú Thọ) nhưng thời gian phải kéo dài do hạ tầng kỹ thuật tại khu tạm cư chưa bảo đảm. Nay, điều kiện đã đủ, họ vừa bốc thăm số nhà.

Gặp lại bà Phương Trang, người đã sống gần 37 năm trong chung cư 137 Lý Thường Kiệt, phóng viên được biết mỗi căn hộ nơi tạm cư rộng trên 60 m², 2 phòng ngủ, thủ tục bàn giao dự kiến hoàn tất trong tháng này. Bà Phương Trang rất phấn khởi bởi có một nơi ở an toàn hơn.

Tuy vậy, không phải ai cũng chờ đợi nơi mới với tâm thế nhẹ nhõm. Ở một góc khác của khu chung cư cũ, bà Nghĩa Hà (SN 1966) bày tỏ nhiều trăn trở. Bà thừa nhận khu tạm cư mới rộng rãi và khang trang hơn rất nhiều song nỗi lo về sinh kế luôn hiện hữu. Bà bán hàng nước quanh khu vực đã quen, chuyển đi chỗ khác thì việc buôn bán bị ảnh hưởng trong khi bản thân lớn tuổi, khó tìm được công việc mới.

Ngoài ra, dù được miễn tiền thuê nhà khi tạm cư thì vẫn phải chi trả nhiều khoản phí quản lý. Nếu chuyển qua chỗ mới mà không có việc làm ổn định, lại phát sinh thêm chi phí thì bà chưa biết xoay xở thế nào. "Tôi chỉ mong việc tạm cư không kéo dài quá lâu, thành phố sớm có phương án rõ ràng để người dân yên tâm" - ánh mắt bà xa xăm.

Bà Nghĩa Hà mong thành phố sớm có phương án để những người trong diện tạm cư như bà yên tâm

Di dời hoàn toàn 9/16 chung cư

TP HCM có 474 chung cư xây dựng trước năm 1975. Trong 462 chung cư hoàn tất việc kiểm định, cơ quan chức năng phân loại 332 chung cư thuộc cấp B, 114 cấp C và 16 cấp D.

Dù việc kiểm định thực hiện từ giai đoạn 2016-2017, song đến nay, tiến độ xử lý 16 chung cư cấp D (tổng cộng 1.194 hộ dân) chưa đạt kết quả như kỳ vọng.

Thành phố hoàn tất di dời 534 hộ (100%) tại 9 chung cư, gồm 128 Hai Bà Trưng, 23 Lý Tự Trọng, 6 Bis Nguyễn Tất Thành, 40/1 Tân Phước, 47 Long Hưng, 170-171 Tân Châu, 440 Trần Hưng Đạo, 155-157 Bùi Viện và 119B Tân Hòa Đông với số hộ tương ứng lần lượt là 94, 81, 26, 78, 30, 24, 21, 100, 80.

7 chung cư còn lại đang di dời dở dang và công tác di dời được triển khai với những tín hiệu tích cực thời gian gần đây.

(Còn tiếp)

CHÍ NGUYÊN - QUỐC ANH