Tìm giải pháp bảo vệ cá nhân, tổ chức trong giao dịch xuyên biên giới

Hoàn thiện chính sách về thuế, hải quan, logistics… là biện pháp chủ động bảo vệ người tiêu dùng trong giao dịch xuyên biên giới.

Theo Chuyên gia kinh tế Nguyễn Phan Mạnh, trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, việc hoàn thiện pháp luật nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các cá nhân, tổ chức Việt Nam trong các giao dịch xuyên biên giới có tác động trực tiếp tới lợi ích quốc gia. Sự phát triển mạnh mẽ của thương mại điện tử và các nền tảng số xuyên biên giới đang làm xuất hiện nhiều vấn đề pháp lý mới liên quan đến bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, cạnh tranh, chất lượng hàng hóa, quản lý môi trường, xử lý rác thải công nghệ cũng như nhiều thách thức khác mà hệ thống pháp luật cần có giải pháp ứng phó kịp thời.

TS Trần Anh Tuấn đánh giá, các giao dịch xuyên biên giới hiện nay bao phủ hầu hết các lĩnh vực từ dân sự, thương mại, đầu tư đến cung ứng dịch vụ quốc tế. Hoạt động đầu tư ra nước ngoài của doanh nghiệp Việt Nam, đầu tư nước ngoài vào Việt Nam, xuất nhập khẩu hàng hóa, cung cấp dịch vụ xuyên biên giới hay các quan hệ dân sự có yếu tố nước ngoài đều đang phát triển mạnh mẽ và ngày càng trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, mở rộng không gian phát triển cho doanh nghiệp và người dân.

Sự phát triển của thương mại điện tử và kinh tế số cũng kéo theo nguy cơ gia tăng các hành vi lừa đảo trực tuyến, đánh cắp dữ liệu, tấn công mạng và vi phạm quyền riêng tư. Trong khi đó, việc tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế về bảo vệ dữ liệu, phòng chống rửa tiền, kiểm soát xuất khẩu hay quản trị rủi ro trong môi trường số vẫn là lĩnh vực còn tương đối mới đối với nhiều doanh nghiệp và cá nhân Việt Nam.

Từ đó, ông Tuấn đề xuất tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý về giao dịch điện tử, thương mại số và các mô hình kinh doanh mới nhằm đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Đồng thời, cần tăng cường các cơ chế bảo vệ người tiêu dùng trong giao dịch xuyên biên giới, hoàn thiện chính sách về thuế, hải quan, logistics và các quy định liên quan đến thương mại quốc tế để hỗ trợ tốt hơn cho doanh nghiệp và người dân.

Thứ trưởng Bộ tư pháp Nguyễn Thanh Tú cho biết, Bộ đang hướng tới 6 nhóm vấn đề trọng tâm. Trong đó, nhận diện đầy đủ tác động của dữ liệu lớn (Big Data), công nghệ thông tin (Infotech) và công nghệ sinh học (Biotech) trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Việt Nam cần xây dựng cơ chế quản trị phù hợp nhằm vừa kiểm soát rủi ro, ngăn ngừa nguy cơ lạm dụng dữ liệu và các biểu hiện “độc tài số”, vừa tận dụng hiệu quả các thành tựu công nghệ để phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.

Báo cáo mới đây của Bộ Tư pháp về bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các cá nhân, tổ chức Việt Nam trong các giao dịch xuyên biên giới cũng đưa ra giải pháp, tập trung hoàn thiện thể chế cho kinh tế số và các giao dịch số xuyên biên giới. Đây sẽ là một trong những trụ cột quan trọng của hệ thống pháp luật trong thời gian tới. Trong đó, cần tiếp tục hoàn thiện pháp luật về thương mại điện tử, tiêu chuẩn hóa dữ liệu, hợp đồng điện tử và cơ chế công nhận chữ ký số quốc tế; đồng thời nghiên cứu các vấn đề mới như đồng tiền kỹ thuật số của ngân hàng trung ương (CBDC), thanh toán số xuyên biên giới, kiểm soát rửa tiền bằng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo, bảo vệ dữ liệu cá nhân, bí mật kinh doanh, quyền lợi người tiêu dùng và phát triển các mô hình giải quyết tranh chấp trực tuyến, trọng tài số, tòa án số.

Mặt khác, phải chủ động tận dụng hiệu quả các cam kết quốc tế và các cơ chế linh hoạt trong các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên nhằm bảo vệ tốt hơn quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, doanh nghiệp Việt Nam. Cùng với đó là tăng cường giám sát việc thực thi các cam kết quốc tế của các đối tác, thúc đẩy hài hòa hóa pháp luật trong nước với pháp luật quốc tế, chủ động tham gia xây dựng các quy tắc pháp lý quốc tế mới và mở rộng hợp tác quốc tế trong hoàn thiện cũng như tổ chức thi hành pháp luật...