Nhà ở cho thuê thành phân khúc chiến lược

Cần thay đổi mạnh mẽ tư duy phát triển nhà ở theo hướng nhà ở cho thuê trở thành một phân khúc chiến lược, dài hạn, đặc biệt với các địa phương có lực lượng lao động nhập cư lớn

Chiều 1-6, tại Hải Phòng, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã làm việc với TP Hải Phòng và các tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh, Ninh Bình, Hưng Yên, triển khai ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về phát triển nhà ở cho thuê.

Quỹ nhà ở cho thuê còn hạn chế

Tại cuộc họp, các đại biểu tập trung đánh giá nhu cầu thực tế về nhà ở cho thuê ở từng địa phương theo từng phân khúc, từng nhóm đối tượng; làm rõ khoảng cách giữa nhu cầu và năng lực cung ứng hiện nay; nguyên nhân và nút thắt về cơ chế, chính sách, tổ chức thực thi.

Trên cơ sở thực tiễn phát triển nhà ở cho thuê của các địa phương, nhất là kinh nghiệm của Hải Phòng, các đại biểu trao đổi về mô hình, cách làm phù hợp với đặc thù của từng địa phương; xác định các giải pháp về thủ tục, cơ chế huy động nguồn lực. Đồng thời, làm rõ vai trò của Quỹ nhà ở quốc gia, Quỹ nhà ở địa phương và các công cụ tín dụng ưu đãi; đề xuất các nội dung cần đưa vào việc sửa đổi, bổ sung các luật liên quan để tạo hành lang pháp lý đồng bộ, ổn định...

Phát biểu kết luận cuộc họp, Thủ tướng Lê Minh Hưng chỉ rõ phát triển nhà ở cho thuê là chủ trương lớn đã được Đảng, Nhà nước xác định rõ. Vì vậy, các bộ, ngành, địa phương phải thống nhất nhận thức, coi đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, cấp bách và lâu dài. Thủ tướng nhấn mạnh đây không chỉ là vấn đề nhà ở đơn thuần mà còn là vấn đề an sinh xã hội, chất lượng nguồn nhân lực, năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và phát triển bền vững của các địa phương trong vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ.

Thủ tướng Lê Minh Hưng làm việc với lãnh đạo TP Hải Phòng và các tỉnh Quảng Ninh, Bắc Ninh, Ninh Bình, Hưng Yên về nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê. Ảnh: TTXVN

Thủ tướng đánh giá cao Hải Phòng đã tiên phong kiện toàn Quỹ nhà ở địa phương và đạt nhiều kết quả nổi bật trong phát triển nhà ở xã hội; ghi nhận sự chủ động của Quảng Ninh, Bắc Ninh, Ninh Bình và Hưng Yên trong nghiên cứu, chuẩn bị các điều kiện để triển khai chủ trương phát triển nhà ở cho thuê.

Tuy nhiên, Thủ tướng đánh giá quỹ nhà ở cho thuê hiện nay còn rất hạn chế so với nhu cầu thực tế. Phần lớn công nhân, người lao động vẫn đang thuê nhà trọ tự phát với điều kiện sống, an toàn phòng cháy chữa cháy và hạ tầng xã hội còn nhiều hạn chế. Trong khi đó, nhiều tài sản công về nhà ở chưa được khai thác hiệu quả; cơ chế ưu đãi về tài chính, tín dụng chưa đủ hấp dẫn để thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư phát triển nhà ở cho thuê; việc vận hành Quỹ nhà ở địa phương còn chậm và chưa đồng bộ.

Mỗi địa phương khởi công ít nhất 1 dự án trong tháng 6

Nhấn mạnh cần thay đổi mạnh mẽ tư duy phát triển nhà ở, Thủ tướng cho rằng nếu trước đây chủ yếu tập trung phát triển nhà ở để bán thì nay phải phát triển đồng thời cả nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê. Trong đó, nhà ở cho thuê phải trở thành một phân khúc chiến lược, dài hạn, đặc biệt đối với các địa phương có nhiều khu công nghiệp, khu kinh tế và lực lượng lao động nhập cư lớn.

Người đứng đầu Chính phủ khẳng định Nhà nước không bao cấp về nhà ở nhưng cũng không thể hoàn toàn giao cho thị trường tự điều tiết. Nhà nước đóng vai trò kiến tạo thông qua quy hoạch, thể chế, chính sách và các công cụ tài chính để dẫn dắt thị trường phát triển lành mạnh. Trong đó, doanh nghiệp được tạo điều kiện để tham gia đầu tư với lợi nhuận hợp lý, còn người dân được tiếp cận nhà ở ổn định, lâu dài và an toàn. Bên cạnh đó, phát triển nhà ở cho thuê phải gắn chặt với quy hoạch khu công nghiệp, khu kinh tế, hành lang giao thông và quản lý dân cư.

Thủ tướng lưu ý các địa phương không được có tâm lý trông chờ hoặc đợi hướng dẫn từ cấp trên. Đối với những vấn đề thuộc thẩm quyền của địa phương thì phải chủ động quyết định và tổ chức thực hiện, còn những vấn đề thuộc thẩm quyền của các bộ, ngành thì phải được hướng dẫn, tháo gỡ kịp thời.

Các địa phương khẩn trương rà soát, điều chỉnh quy hoạch phát triển nhà ở cho thuê trên địa bàn; xác định cụ thể vị trí, quy mô các khu nhà ở cho thuê gắn với khu công nghiệp trọng điểm và các vùng phát triển chiến lược. Đánh giá nhu cầu nhà ở cho thuê theo từng khu công nghiệp, từng nhóm đối tượng và xây dựng kế hoạch phát triển nhà ở cho thuê với các mục tiêu, chỉ tiêu cụ thể, danh mục dự án ưu tiên, nguồn lực đầu tư và lộ trình triển khai rõ ràng; hoàn thành trong tháng 6-2026.

Lãnh đạo Chính phủ yêu cầu mỗi địa phương phấn đấu khởi công ít nhất một dự án nhà ở cho thuê ngay trong tháng 6-2026 và tiếp tục triển khai các dự án quy mô lớn trong quý III hoặc quý IV/2026. Căn cứ thực tiễn triển khai, đề xuất các cơ chế, chính sách cụ thể phát triển nhà ở cho thuê; gửi Bộ Xây dựng tổng hợp để báo cáo Thủ tướng và cụ thể hóa vào Luật Nhà ở (sửa đổi), Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi); hoàn thành trong tháng 7-2026.

Bộ Xây dựng phối hợp với 5 địa phương lập bản đồ nhu cầu nhà ở cho thuê theo phân khúc, đặc biệt là nhà ở công nhân khu công nghiệp, làm cơ sở quy hoạch, phân bổ nguồn lực; hoàn thành trong tháng 7-2026. Bộ Tài chính nghiên cứu cơ chế ưu đãi về tài chính, thuế và nguồn vốn để tạo động lực đủ mạnh thu hút doanh nghiệp, các quỹ đầu tư và nguồn vốn dài hạn tham gia phát triển nhà ở cho thuê. Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu chính sách tín dụng ưu đãi, lãi suất phù hợp với đặc thù các dự án có thời gian hoàn vốn dài hạn.