Tìm lời giải cho bài toán khởi nghiệp từ góc nhìn tài chính công
Xuất sắc giành giải Nhất giải thưởng Khoa học và Công nghệ dành cho sinh viên trong các cơ sở giáo dục đại học năm 2026, Nguyễn Mạnh Hoàng - sinh viên năm thứ tư Học viện Tài chính, ghi dấu ấn bằng một công trình nghiên cứu về khởi nghiệp của thanh niên Việt Nam. Nghiên cứu không chỉ đặt vấn đề về nguồn vốn, mà còn làm rõ cách chính sách hỗ trợ của Nhà nước có thể củng cố niềm tin, giúp người trẻ tự tin biến ý tưởng thành hiện thực.
Các nhân tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của thanh niên

Nguyễn Mạnh Hoàng nhận giải Nhất Giải thưởng Khoa học và Công nghệ dành cho sinh viên năm 2026. Ảnh: NVCC
Nguyễn Mạnh Hoàng hiện là sinh viên năm thứ tư, chuyên ngành Quản lý tài chính công, Khoa Tài chính công, Học viện Tài chính. Bên cạnh việc học tập và nghiên cứu, Hoàng còn đảm nhiệm vai trò Phó Bí thư Liên chi đoàn Khoa Tài chính công.
Hoàng đặc biệt hứng thú với cách tiếp cận tài chính từ phía Nhà nước. Những kiến thức về quản lý tài chính công giúp em nhìn nhận nguồn lực không chỉ qua con số thu, chi, mà còn qua câu hỏi: Chính sách được thiết kế và phân bổ như thế nào để tạo ra tác động thực chất đối với đời sống?
Từ mối quan tâm ấy đến những cuộc thi, chương trình thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp trong học sinh, sinh viên khiến chàng trai trẻ suy nghĩ nhiều hơn về khoảng cách giữa một ý tưởng và khả năng biến ý tưởng ấy thành hiện thực.
“Người trẻ có thể có kiến thức, khát vọng và tinh thần đổi mới sáng tạo, nhưng không phải ai cũng sẵn sàng bắt đầu. Thiếu vốn, hạn chế về quan hệ, khó tạo dựng niềm tin với nhà đầu tư tiềm năng là những trở ngại mà em nhận thấy trong hành trình khởi nghiệp. Từ đó, em đặt ra một câu hỏi dưới góc nhìn của người học tài chính công: Liệu chính sách hỗ trợ tài chính của Chính phủ chỉ giúp thanh niên tháo gỡ khó khăn về nguồn vốn, hay còn có thể tác động đến tâm lý, củng cố niềm tin để họ mạnh dạn khởi nghiệp?”, Hoàng chia sẻ.
Câu hỏi ấy trở thành định hướng cho đề tài “Các nhân tố ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp của thanh niên Việt Nam: Vai trò điều tiết của hỗ trợ tài chính Chính phủ”. Công trình đặt ra hai vấn đề trọng tâm: Nhận diện những yếu tố tâm lý ảnh hưởng đến ý định khởi nghiệp và làm rõ vai trò của hỗ trợ tài chính từ Chính phủ trong mối quan hệ giữa các yếu tố đó với quyết định của người trẻ.
Để tìm lời giải, Hoàng và nhóm nghiên cứu khảo sát 1.681 thanh niên từ 16 đến 30 tuổi ở các vùng miền Bắc, Trung, Nam, thuộc nhiều ngành nghề và lĩnh vực khác nhau. Quy mô khảo sát rộng đặt ra yêu cầu không nhỏ đối với quá trình xây dựng bộ câu hỏi, bởi ý định khởi nghiệp chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố tâm lý, khó quan sát, đo lường trực tiếp. Hoàn cảnh kinh tế, điều kiện sống và nhận thức khác nhau giữa những người tham gia cũng khiến việc thiết kế công cụ khảo sát cần được tính toán thận trọng.
Một thách thức khác nằm ở chính trọng tâm nghiên cứu. Nếu chỉ xem xét những yếu tố tác động trực tiếp đến ý định khởi nghiệp, công trình sẽ không trả lời được điều nhóm nghiên cứu quan tâm nhất: Hỗ trợ tài chính của Chính phủ có thể làm thay đổi mức độ ảnh hưởng của các yếu tố tâm lý như thế nào?
Để giải quyết vấn đề, Hoàng chủ động tìm kiếm, tổng hợp và đối chiếu các tài liệu khoa học trong và ngoài nước; tham khảo ý kiến giảng viên hướng dẫn, từng bước hoàn thiện mô hình, thang đo và phương pháp phân tích dữ liệu. Quá trình ấy đòi hỏi người nghiên cứu không chỉ nắm chắc kiến thức chuyên ngành mà còn phải kiên trì kiểm chứng từng giả thuyết, bảo đảm kết quả có căn cứ.
Từ dữ liệu khảo sát, một phát hiện đáng chú ý được Hoàng và nhóm nghiên cứu chỉ ra là sự đồng tình, ủng hộ của gia đình, người thân và xã hội có tác động lớn nhất đến ý định khởi nghiệp của thanh niên trong mẫu nghiên cứu. Khi gia đình và cộng đồng ủng hộ, người trẻ có thêm động lực để theo đuổi ý tưởng của mình.
Dữ liệu khảo sát cũng cho thấy, hỗ trợ tài chính của Chính phủ không tạo ra tác động trực tiếp đến ý định khởi nghiệp. Vai trò của chính sách thể hiện ở khả năng điều tiết, làm tăng cường tác động của những yếu tố tâm lý tích cực. Cụ thể, sự hỗ trợ từ Nhà nước có thể góp phần củng cố sự ủng hộ của gia đình, xã hội đối với lựa chọn khởi nghiệp; đồng thời giúp cá nhân nhận thức rõ hơn về năng lực của bản thân và những nguồn lực bên ngoài có thể tiếp cận.
“Phát hiện này gợi mở cho em một góc nhìn rộng hơn về chính sách hỗ trợ khởi nghiệp. Nguồn lực tài chính không chỉ có ý nghĩa ở giá trị vật chất mà còn có thể tạo dựng niềm tin, giúp người trẻ cảm thấy con đường khởi nghiệp có cơ sở và được xã hội ghi nhận. Nói cách khác, để một chính sách phát huy hiệu quả, bên cạnh việc bố trí nguồn vốn, cần quan tâm đến khả năng tiếp cận và tác động của chính sách đối với nhận thức của người thụ hưởng”, Hoàng nhấn mạnh.
Từ kết quả nghiên cứu, Hoàng cho rằng một trong những yêu cầu trước mắt là nâng cao khả năng tiếp cận các chương trình hỗ trợ hiện có. Trên thực tế, không ít sinh viên chưa nhận thức đầy đủ hoặc chưa biết cách tìm đến những nguồn lực này. Vì vậy, việc tăng cường truyền thông, giúp người trẻ nhận diện rõ các chương trình, điều kiện và cách thức tiếp cận là cần thiết.
Cùng với đó, cần tiếp tục hoàn thiện hệ sinh thái khởi nghiệp, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng tính minh bạch của thị trường và thiết kế hỗ trợ tài chính phù hợp với từng giai đoạn phát triển của ý tưởng khởi nghiệp. Theo Hoàng, hiệu quả chính sách không nên chỉ được nhìn nhận qua quy mô vốn hay số lượng đối tượng được hỗ trợ, mà còn cần đánh giá khả năng tác động đến nhận thức, hành vi và quyết định của người thụ hưởng.
Hoàng kỳ vọng, nghiên cứu sẽ đóng góp thêm cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện chính sách hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp, đặc biệt trong việc nâng cao khả năng tiếp cận thông tin, nguồn vốn và sử dụng hiệu quả các công cụ hỗ trợ tài chính của Nhà nước.
"Quá trình nghiên cứu khoa học giúp em trưởng thành"

Nguyễn Mạnh Hoàng được kết nạp đảng viên chính thức vào tháng 3-2026. Ảnh: NVCC
Khi biết đề tài được xướng tên ở vị trí cao nhất tại Giải thưởng Khoa học và Công nghệ dành cho sinh viên trong các cơ sở giáo dục đại học năm 2026, Hoàng không giấu được sự bất ngờ, xúc động và hạnh phúc.
“Kết quả ấy là sự ghi nhận cho những nỗ lực trong suốt quá trình nghiên cứu, đồng thời nhắc em nhớ đến sự đồng hành của thầy cô, gia đình và bạn bè. Đặc biệt, em cảm ơn với TS Lưu Hữu Đức - giảng viên hướng dẫn đồng hành cùng em trong quá trình thực hiện đề tài. Thầy không chỉ góp ý về chuyên môn, giúp nhóm hoàn thiện mô hình và phương pháp nghiên cứu, mà còn khuyến khích sinh viên tư duy độc lập, mạnh dạn đặt câu hỏi và kiên trì bảo vệ lập luận của mình”, Hoàng chia sẻ.
Nhìn lại hành trình đã qua, Hoàng cho rằng, điều nhận được không chỉ là một giải thưởng. Nghiên cứu khoa học giúp em thay đổi cách tiếp cận vấn đề: từ việc tiếp nhận kiến thức trên giảng đường sang chủ động đặt câu hỏi, tìm kiếm bằng chứng, phân tích từ nhiều góc độ và thận trọng hơn khi đưa ra nhận định. Những kiến thức về quản lý tài chính công cũng trở nên gần gũi hơn khi được vận dụng để lý giải một vấn đề thực tiễn của đời sống.
Nói về dự định thời gian tới, Hoàng mong muốn tiếp tục nâng cao năng lực nghiên cứu, đặc biệt là phương pháp phân tích định lượng và đánh giá tác động của chính sách công. Cùng với đó, em dự định phát triển đề tài theo hướng nghiên cứu sâu hơn về hiệu quả của các công cụ hỗ trợ tài chính đối với thanh niên khởi nghiệp, và tìm cơ hội công bố kết quả tại các tạp chí khoa học uy tín.
Bản thân Hoàng cũng luôn ấp ủ mong muốn khởi nghiệp trong tương lai. Nhưng trước mắt, em muốn tích lũy thêm tri thức, kinh nghiệm và khả năng nghiên cứu để có thể vận dụng vào công việc, đặc biệt trong lĩnh vực tài chính công, hoạch định và thực thi chính sách.
Gửi tới những sinh viên còn e ngại nghiên cứu khoa học, Hoàng nhắn nhủ: “Đừng đợi đến khi đủ giỏi mới bắt đầu nghiên cứu khoa học, bởi chính quá trình nghiên cứu sẽ giúp chúng ta trưởng thành và giỏi hơn. Giá trị lớn nhất của nghiên cứu không chỉ nằm ở giải thưởng hay thành tích, mà còn ở những điều mỗi người học được và sự trưởng thành sau hành trình kiên trì theo đuổi một vấn đề”.
