Tín dụng nhà ở xã hội tăng mạnh: Đòn bẩy hiện thực hóa giấc mơ an cư

Dòng vốn ưu đãi lan tỏa hiệu quả

Trong những năm gần đây, cùng với việc hoàn thiện hệ thống pháp lý về phát triển NƠXH, Chính phủ và các bộ, ngành đã đặc biệt quan tâm đến việc khơi thông nguồn vốn tín dụng ưu đãi. Đây được xem là yếu tố then chốt để thúc đẩy cả cung và cầu trên thị trường NƠXH.

Để đảm bảo nguồn tài chính cho chương trình phát triển NƠXH được thông suốt, Chính phủ đã chỉ đạo Ngân hàng Nhà nước (NHNN) bố trí gói tín dụng ưu đãi 145.000 tỷ đồng (nâng cấp từ gói 120.000 tỷ đồng) cho vay NƠXH và nhà ở công nhân, được triển khai dựa trên Nghị quyết 33/NQ-CP từ tháng 4-2023.

Gói tín dụng cho vay mua NƠXH đang lan tỏa tác dụng. Ảnh: Doãn Thành

Theo đó, gói tín dụng này có lãi suất thấp hơn từ so với lãi suất thông thường và kéo dài đến hết năm 2030. Tuy nhiên, do vướng mắc về thủ tục và điều kiện vay vốn, nên theo số liệu thống kê từ Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (NHNN) đến hết năm 2025 mới giải ngân được hơn 6.200 tỷ đồng và các ngân hàng đã tiếp nhận hồ sơ, cam kết giải ngân thêm hơn 14.300 tỷ đồng.

Mặc dù đã tăng thêm xấp xỉ 120% so với cuối năm 2024, nhưng tiến độ giải ngân này được nhận định chưa tương xứng với quy mô và kỳ vọng từ người dân khi mới chỉ đạt khoảng 4,3% tổng gói tín dụng; đồng thời, gián tiếp làm ảnh hưởng đến tiến độ triển khai xây dựng nhiều dự án NƠXH mới.

Tuy nhiên, theo số liệu mới nhất từ Ngân hàng Nhà nước NHNN tính đến tháng 3-2026, dư nợ cho vay NƠXH của gói tín dụng đã đạt trên 41.000 tỷ đồng, gấp khoảng 7 lần so với cuối năm 2025, được bổ sung thêm từ các khoản đã cam kết trước đó và khoản giải ngân mới. Trong đó, Ngân hàng Chính sách xã hội giải ngân hơn 25.000 tỷ đồng và các ngân hàng thương mại hơn 16.000 tỷ đồng, bao gồm các khoản vay ưu đãi theo Nghị định 100/2024/NĐ-CP và chương trình tín dụng 120.000 tỷ đồng. Lãi suất cho vay hiện dao động từ 5,6% - 6,1%/năm.

Đại diện NHNN cho biết, tổng số tiền giải ngân hơn 41.000 tỷ đồng không chỉ là con số đơn thuần về tín dụng, mà còn phản ánh hiệu quả thực chất của chính sách khi dòng vốn đã đến đúng đối tượng thụ hưởng. Nhiều người lao động có thu nhập trung bình và thấp, trước đây phải sống trong điều kiện nhà trọ chật hẹp, nay đã có cơ hội tiếp cận các căn hộ có giá phù hợp, với điều kiện vay vốn linh hoạt, lãi suất ưu đãi.

Đáng chú ý, các ngân hàng thương mại được chỉ định tham gia chương trình đã chủ động cải tiến quy trình, đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian thẩm định hồ sơ, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân tiếp cận vốn. Điều này, góp phần nâng cao hiệu quả giải ngân và tăng tính hấp dẫn của chính sách.

Theo đánh giá, việc giải ngân mạnh mẽ gói tín dụng NƠXH không chỉ tác động đến phía cầu, mà còn thúc đẩy nguồn cung trên thị trường. Khi người dân có khả năng tiếp cận vốn, nhu cầu mua nhà ở xã hội gia tăng, tạo động lực cho các doanh nghiệp bất động sản tham gia phát triển phân khúc này. Bên cạnh đó, việc dòng vốn tín dụng được giải ngân ổn định cũng giúp doanh nghiệp giảm áp lực tài chính, đảm bảo tiến độ thi công, hạn chế tình trạng dự án chậm triển khai hoặc “đắp chiếu”. Đây là yếu tố quan trọng để nâng cao niềm tin của người dân đối với NƠXH.

Vẫn còn những “điểm nghẽn” cần tháo gỡ

Với hơn 41.000 tỷ đồng đã được giải ngân đến thời điểm này, hàng vạn hộ gia đình đã có cơ hội sở hữu căn hộ phù hợp với khả năng tài chính. Nhiều công nhân khu công nghiệp, cán bộ, viên chức trẻ, lực lượng vũ trang… đã không còn phải lo lắng về chỗ ở. Việc có nhà ở ổn định không chỉ giúp họ yên tâm làm việc, mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của xã hội.

Cần tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian phê duyệt dự án và giải ngân vốn cho các dự án NƠXH. Ảnh: Doãn Thành

Mặc dù đạt được nhiều kết quả tích cực, song theo đánh giá, việc triển khai chính sách tín dụng NƠXH vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc cần sớm được tháo gỡ. Trước hết, nguồn cung vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu thực tế. Ở nhiều địa phương, số lượng dự án còn hạn chế, quy mô nhỏ, chưa tương xứng với tốc độ gia tăng dân số và nhu cầu nhà ở của người lao động.

Bên cạnh đó, một số người dân vẫn gặp khó khăn trong việc chứng minh thu nhập, hoàn thiện hồ sơ vay vốn, hoặc chưa nắm rõ thông tin về chính sách. Điều này, khiến việc tiếp cận nguồn vốn ưu đãi chưa thực sự đồng đều giữa các nhóm đối tượng.

Về phía doanh nghiệp, mặc dù đã có nhiều ưu đãi, song lợi nhuận từ NƠXH thấp, trong khi thủ tục đầu tư, phê duyệt dự án vẫn còn phức tạp, kéo dài. Đây là nguyên nhân khiến nhiều doanh nghiệp chưa mặn mà tham gia phát triển phân khúc này.

Phó Chủ tịch Câu lạc bộ BĐS Hà Nội Nguyễn Thế Điệp cho rằng, để phát huy hơn nữa hiệu quả của chương trình tín dụng NƠXH, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách theo hướng đồng bộ, linh hoạt và sát thực tiễn. Trước hết, cần đẩy mạnh việc quy hoạch, bố trí quỹ đất dành cho NƠXH tại các đô thị, khu công nghiệp. Đây là điều kiện tiên quyết để tăng nguồn cung, đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của người dân.

“Song song với đó, cần tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian phê duyệt dự án và giải ngân vốn. Các ngân hàng thương mại cần tăng cường ứng dụng công nghệ, minh bạch hóa quy trình để người dân dễ dàng tiếp cận thông tin và thực hiện thủ tục vay vốn. Ngoài ra, cần có cơ chế khuyến khích mạnh mẽ hơn đối với doanh nghiệp tham gia phát triển NƠXH, như ưu đãi thuế, hỗ trợ lãi suất, hoặc chia sẻ rủi ro. Khi doanh nghiệp nhìn thấy lợi ích rõ ràng, nguồn cung sẽ được cải thiện đáng kể”, ông Nguyễn Thế Điệp cho hay.

Doãn Thành