Tin tặc lại nhắm vào FBI, hệ thống Mỹ đang gặp vấn đề gì?

Hàng loạt hệ thống từ hàng không, ngân hàng đến cơ quan tình báo Mỹ gặp trục trặc. Chuyên gia cảnh báo những sự cố tương tự có thể còn tiếp diễn khi AI phát triển.

Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) đang điều tra một vụ xâm nhập ngày 19/11 nhắm vào Trung tâm Thông tin Tội phạm Quốc gia (NCIC) - cơ sở dữ liệu được các cơ quan thực thi pháp luật trên khắp nước Mỹ sử dụng để tra cứu thông tin về lệnh bắt giữ và kiểm tra lý lịch.

NCIC là hệ thống kết nối trọng yếu, cho phép các cơ quan thực thi pháp luật ở cấp liên bang, bang và địa phương chia sẻ thông tin. Dẫn lời hai nguồn tin am hiểu cuộc điều tra, CNN cho biết vụ xâm nhập mới được phát hiện trong những ngày gần đây. Đây là vụ tấn công mạng thứ hai nhằm vào các hệ thống của FBI trong vài tháng qua.

Làn sóng sự cố công nghệ bắt đầu từ ngày 11/11 đã khiến nước Mỹ rơi vào tình trạng bất an. Từ phần mềm của Microsoft, hoạt động hàng không cho đến mạng máy tính của Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA), hàng loạt hệ thống quan trọng bị gián đoạn.

Theo các chuyên gia an ninh mạng, những sự cố này không đơn thuần là trục trặc nhất thời mà còn báo hiệu nguy cơ lớn hơn trong tương lai, khi ngày càng nhiều hệ thống công nghệ lỗi thời cần được thay thế hoặc nâng cấp, Bloomberg cho biết.

 Trụ sở Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) tại Washington, D.C. Ảnh: Reuters.

Trụ sở Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) tại Washington, D.C. Ảnh: Reuters.

Nhiều sự cố, chung vấn đề công nghệ cũ

Trong hơn một tuần, hàng loạt sự cố công nghệ liên tiếp xảy ra tại Mỹ, ảnh hưởng đến hoạt động của Microsoft, các hãng hàng không, ngân hàng JPMorgan Chase và Cơ quan An ninh Quốc gia Mỹ (NSA). Những trục trặc này thậm chí khiến một bộ phận người dân lo ngại đến mức đổ xô tích trữ nhu yếu phẩm.

Nguyên nhân của từng sự cố không giống nhau. Microsoft cho biết một lỗi phần mềm khiến hệ thống gặp trục trặc trong quá trình chuyển hướng lưu lượng truy cập người dùng. Trong khi đó, hoạt động hàng không Mỹ bị ảnh hưởng nghiêm trọng sau khi một nhà thầu tiến hành thay thế hệ thống dây dẫn lỗi thời tại bang Arkansas. Quá trình này khiến bộ định tuyến gây quá tải cho các thiết bị khác trong mạng kiểm soát không lưu.

Tại JPMorgan Chase, lỗi phần mềm trong hệ thống thiết bị đặt tại chỗ khiến một số giao dịch bị chậm trễ hôm 16/11. Ngân hàng khẳng định sự cố không liên quan đến an ninh mạng.

Cùng thời điểm, mạng máy tính mật gặp trục trặc khiến hoạt động liên lạc điện tử giữa các nhân viên NSA bị gián đoạn. Hãng hàng không United Airlines cũng phải hoãn một số chuyến bay do thiết bị liên quan đến hạ tầng cũ gặp vấn đề. Apple trong khi đó phải khôi phục một số công cụ nội bộ, hoạt động bán lẻ và dịch vụ khách hàng sau một bản cập nhật lỗi.

Bill Woodcock, Tổng thư ký tổ chức Packet Clearing House, nhận định các sự cố có thể tạo cảm giác xảy ra dồn dập do công chúng thường ít chú ý đến những trục trặc riêng lẻ. Khi một vụ việc lớn thu hút sự quan tâm, mọi người bắt đầu nhận ra các sự cố tương tự ở nhiều nơi khác.

Dù vậy, hiện chưa có bằng chứng cho thấy những vụ việc trên có liên quan đến nhau hoặc xuất phát từ các cuộc tấn công mạng có chủ đích.

 Một hành khách ngồi trên băng chuyền hành lý trong thời gian tạm dừng hoạt động trên toàn quốc tại Sân bay Quốc gia Ronald Reagan Washington ở Arlington, Virginia vào ngày 13/11. Ảnh: 56560270q.

Một hành khách ngồi trên băng chuyền hành lý trong thời gian tạm dừng hoạt động trên toàn quốc tại Sân bay Quốc gia Ronald Reagan Washington ở Arlington, Virginia vào ngày 13/11. Ảnh: 56560270q.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định các sự cố là những vụ việc "riêng biệt và độc lập", đồng thời nhấn mạnh Washington không phải đối mặt với một cuộc tấn công có hệ thống. Bộ trưởng An ninh Nội địa Markwayne Mullin cũng cho biết không có dấu hiệu cho thấy nguyên nhân là một cuộc tấn công mạng.

Tuy nhiên, một điểm chung đáng chú ý là nhiều sự cố liên quan đến những hệ thống công nghệ cũ và quá trình nâng cấp chúng.

Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ Jay Clayton cho biết sự cố tại NSA có liên quan đến việc cập nhật một lỗ hổng trong ngôn ngữ lập trình PHP, công nghệ nền tảng của hàng loạt website trên thế giới.

Tháng 10, tổ chức quản lý PHP thông báo phát hiện hai lỗ hổng bảo mật nghiêm trọng đã tồn tại khoảng một thập kỷ. Đáng chú ý, chúng chỉ được nhận diện sau khi các nhà nghiên cứu sử dụng AI để rà soát phần mềm.

Sau khi thông tin được công bố, nhiều ngân hàng, hãng hàng không và cơ quan chính phủ đã chủ động đưa website ngoại tuyến để khắc phục lỗ hổng, tránh nguy cơ bị tin tặc khai thác.

AI phát hiện lỗi nhanh hơn khả năng khắc phục

Theo các chuyên gia, sự phát triển của AI đang khiến những rủi ro an ninh mạng trở nên phức tạp hơn. Nếu trước đây tin tặc có thể mất nhiều tuần để tìm ra điểm yếu trong phần mềm, các mô hình AI hiện có khả năng thực hiện công việc tương tự chỉ trong vài giờ.

Các mô hình của Anthropic, OpenAI, Google và nhiều công ty khác đang giúp phát hiện số lượng lỗ hổng phần mềm kỷ lục. Theo Cơ sở dữ liệu Lỗ hổng Quốc gia Mỹ, số lỗ hổng an ninh mạng được phát hiện trong năm 2026 dự kiến cao gấp đôi năm ngoái.

Tuy nhiên, phát hiện lỗ hổng mới chỉ là bước đầu. Thách thức lớn hơn nằm ở việc khắc phục chúng trước khi bị khai thác.

Chris Hughes, Phó chủ tịch phụ trách chiến lược an ninh tại Noma Security, gọi đây là "nút thắt nhân lực". Dù AI có thể nhanh chóng tìm ra điểm yếu, việc đánh giá, kiểm tra và triển khai bản vá vẫn cần con người.

 Các mô hình của Anthropic, OpenAI, Google và nhiều công ty công nghệ khác đang giúp phát hiện số lượng lỗ hổng. Ảnh: Reuters.

Các mô hình của Anthropic, OpenAI, Google và nhiều công ty công nghệ khác đang giúp phát hiện số lượng lỗ hổng. Ảnh: Reuters.

Sau khi các lỗ hổng PHP được công bố hồi tháng 10, giới chuyên gia dự báo những tổ chức bị ảnh hưởng sẽ cần nhiều tháng để nâng cấp hệ thống. Khối lượng công việc càng trở nên khó kiểm soát khi số lượng lỗ hổng mới liên tục tăng.

Thượng nghị sĩ Mark Warner, Phó chủ tịch Ủy ban Tình báo Thượng viện Mỹ, cảnh báo tốc độ phát hiện lỗ hổng nhờ công nghệ mới đang tạo áp lực lớn lên những hệ thống vốn không được thiết kế để thích ứng với nhịp độ thay đổi hiện nay.

Joe Slowik, Giám đốc nghiên cứu mối đe dọa và kỹ thuật mạng tại Dataminr, cũng cho rằng các nhóm kỹ thuật đang phải xử lý quá nhiều vấn đề trong thời gian ngắn, trong khi nguồn lực hạn chế. Áp lực này dễ dẫn đến sai sót khi vận hành và khắc phục sự cố.

Raj Rajarajan, Giám đốc Viện An ninh mạng thuộc Đại học City St George's London, dự báo thế giới sẽ chứng kiến thêm nhiều vụ gián đoạn dịch vụ khi AI ngày càng được ứng dụng rộng rãi.

Rủi ro đặc biệt gia tăng trong những ngày và tuần sau khi một lỗ hổng nghiêm trọng được phát hiện. Các tổ chức thường phải gấp rút bảo vệ hệ thống, đôi khi triển khai bản vá mà chưa kiểm tra đầy đủ khả năng tương thích hoặc những sự cố ngoài ý muốn.

Phương Linh

Nguồn Znews: https://lifestyle.zingnews.vn/tin-tac-lai-nham-vao-fbi-he-thong-my-dang-gap-van-de-gi-post1697998.html