Tin thế giới nổi bật trong ngày 31/5

Trong bản tin thế giới mới nhất hôm nay 31/5, các diễn biến đáng chú ý tập trung vào việc Ukraine bị Nga cáo buộc tấn công nhà máy điện hạt nhân lớn nhất châu Âu và tập kích nhà máy lọc dầu Saratov, Tổng thống Donald Trump yêu cầu siết chặt các điều khoản trong đề xuất thỏa thuận chấm dứt xung đột với Iran, cùng hiện tượng thiên thạch phát nổ trên bầu trời Mỹ gây rung chấn tại nhiều bang.

Nhà máy lọc dầu Nga trúng UAV Ukraine

Các kênh Telegram của Nga rạng sáng 31/5 đưa tin quân đội Ukraine đã tiến hành cuộc tấn công bằng máy bay không người lái (UAV) nhằm vào Nhà máy lọc dầu Saratov ở tỉnh Saratov. Hình ảnh và video do người dân địa phương đăng tải trên mạng xã hội cho thấy các đám cháy bùng phát tại khu vực nhà máy, trong khi cột khói đen dày đặc bao trùm một phần thành phố.

Khói bốc lên tại khu vực Nhà máy lọc dầu Saratov của Nga sau vụ tập kích UAV được cho là do Ukraine thực hiện ngày 30/5/2026. (Ảnh: Exilenova_plus/Telegram)

Nhà máy lọc dầu Saratov là một trong những cơ sở công nghiệp quan trọng của Nga, sản xuất hơn 20 loại sản phẩm dầu mỏ như xăng, dầu diesel, dầu mazut và nhựa đường. Theo Bộ Tổng tham mưu Ukraine, nhà máy này đã xử lý khoảng 4,8 triệu tấn dầu thô trong năm 2023.

Hiện chưa có xác nhận độc lập về vụ tấn công cũng như mức độ thiệt hại tại cơ sở này. Quân đội Ukraine chưa bình luận về các thông tin liên quan. Thành phố Saratov nằm cách biên giới Kazakhstan khoảng 150 km và cách tiền tuyến Ukraine gần 600 km về phía đông.

Đây không phải lần đầu Nhà máy lọc dầu Saratov trở thành mục tiêu. Kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát toàn diện, cơ sở này đã nhiều lần bị UAV tập kích, gần nhất là vào tháng 3 vừa qua khiến hoạt động sản xuất phải tạm ngừng. Thời gian qua, Ukraine gia tăng các cuộc tấn công tầm xa nhằm vào hạ tầng năng lượng, hậu cần và quốc phòng của Nga bằng các loại UAV do nước này tự phát triển.

Trong khi đó, tập đoàn năng lượng hạt nhân nhà nước Nga Rosatom ngày 30/5 cũng cáo buộc Ukraine đã sử dụng UAV điều khiển bằng cáp quang tấn công Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia (ZNPP) - cơ sở điện hạt nhân lớn nhất châu Âu. Theo Rosatom, vụ tấn công đã làm thủng một phần nhà turbine của tổ máy số 6. Tuy nhiên, phía Ukraine bác bỏ cáo buộc và phủ nhận liên quan đến vụ việc.

Ảnh minh họa: 6 lò phản ứng của Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia tại thành phố Enerhodar, tỉnh Zaporizhzhia, khu vực hiện do Nga kiểm soát. (Ảnh: Getty Images)

"Quân đội Ukraine hành động nghiêm ngặt theo luật nhân đạo quốc tế và hoàn toàn nhận thức được hậu quả của bất kỳ hành động nào nhằm vào các cơ sở hạt nhân", phía Ukraine nêu trong thông báo, đồng thời cho biết tại khu vực mặt trận liên quan không diễn ra giao tranh và không có loại vũ khí nào được sử dụng vào thời điểm xảy ra vụ việc.

Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) bày tỏ quan ngại về sự cố, đồng thời yêu cầu được tiếp cận hiện trường để đánh giá thiệt hại. Nhà máy Zaporizhzhia cho biết mức phóng xạ vẫn ở ngưỡng bình thường, không ghi nhận thương vong hay hư hại nghiêm trọng. Dù vậy, Nga cảnh báo các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạt nhân có thể dẫn đến hậu quả vượt ra ngoài phạm vi xung đột hiện nay.

Ông Trump cứng rắn

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đề nghị điều chỉnh một số điều khoản trong dự thảo thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc xung đột tại Trung Đông, truyền thông Mỹ đưa tin ngày 30/5.

Theo tờ The New York Times, những thay đổi do ông Trump đề xuất theo hướng siết chặt hơn các điều kiện của thỏa thuận. Khung đề xuất mới đã được chuyển trở lại cho Iran xem xét, theo các quan chức nắm được tiến trình đàm phán.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (Ảnh: AP)

Hiện chưa rõ nội dung cụ thể của các điều chỉnh. Tuy nhiên, trang tin Axios cho biết ông Trump muốn củng cố một số điều khoản mà ông coi là đặc biệt quan trọng, trong đó có cách thức xử lý kho vật liệu hạt nhân của Iran.

Các sửa đổi mới có thể khiến các cuộc thương lượng kéo dài thêm nhiều ngày trước khi các bên đưa ra quyết định cuối cùng về việc có chấp nhận thỏa thuận chấm dứt chiến sự hay không. Cuộc xung đột hiện nay bùng phát sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc không kích phối hợp nhằm vào Iran hôm 28/2.

Trước đó, các nguồn tin Mỹ cho biết dự thảo thỏa thuận đã chờ ông Trump phê duyệt.

Tuy nhiên, sau cuộc họp tại Phòng Tình huống của Nhà Trắng ngày 29/5, Tổng thống Mỹ vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng.

Ông Trump từng khẳng định các ưu tiên hàng đầu của Washington trong bất kỳ thỏa thuận nào là Iran phải cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân và khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu.

Thiên thạch phát nổ trên bầu trời Mỹ

Một tiếng nổ lớn kèm rung chấn được ghi nhận tại nhiều bang vùng New England của Mỹ chiều 30/5 đã khiến lực lượng chức năng khẩn trương xác minh nguyên nhân. Theo Hiệp hội Thiên thạch Hoa Kỳ, hiện tượng này thực chất do một thiên thạch có đường kính khoảng 1 m lao vào khí quyển gần khu vực biên giới giữa bang Massachusetts và bang New Hampshire, phía bắc thành phố Boston.

Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA) xác nhận đây là vật thể tự nhiên, không phải vệ tinh hay rác vũ trụ. Thiên thạch đi vào khí quyển lúc 14h06 ngày 30/5 với tốc độ khoảng 120.700 km/h và nhiều khả năng vỡ thành nhiều mảnh ở độ cao khoảng 60 km. NASA ước tính năng lượng giải phóng tương đương khoảng 300 tấn thuốc nổ TNT, tạo ra hai tiếng nổ lớn mà người dân nghe thấy.

Bản đồ do Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Hoa Kỳ (NOAA) công bố cho thấy vị trí thiên thạch đi vào khí quyển. (Ảnh: NOAA)

Hiệp hội Thiên thạch Mỹ cho biết đã nhận được hàng chục báo cáo từ khu vực trải dài từ bang Delaware đến thành phố Montreal. Nhiều người cho biết họ nghe thấy tiếng nổ, cảm nhận mặt đất rung chuyển hoặc nhìn thấy một quả cầu lửa sáng rực trên bầu trời ban ngày, tương tự một ngôi sao băng.

Các video đăng tải trên mạng xã hội ghi lại hai tiếng nổ liên tiếp, trong khi nhiều người dân cho biết các tòa nhà rung lắc như xảy ra động đất. Tuy nhiên, Cơ quan Khảo sát Địa chất Hoa Kỳ xác nhận không ghi nhận bất kỳ trận động đất nào trên hệ thống địa chấn. Theo các chuyên gia, phần lớn thiên thạch sẽ cháy rụi trong khí quyển trước khi chạm đất; nếu còn sót lại mảnh vỡ, nhiều khả năng chúng đã rơi xuống biển.