Ukraine biến đường tiếp vận của Nga thành cái bẫy khổng lồ

Nếu trước đây các cuộc tập kích chủ yếu nhằm vào xe tải, kho nhiên liệu hay các đoàn xe tiếp tế, thì hiện nay Kiev được cho là còn sử dụng máy bay không người lái để rải mìn trên các tuyến đường chiến lược, tạo thêm áp lực đối với hoạt động vận chuyển của đối phương.

Máy bay không người lái của Ukraine đang nhắm mục tiêu vào hệ thống hậu cần của Nga. (Nguồn: Fb)

Theo các nguồn tin Nga, máy bay không người lái (UAV) Ukraine đã thả mìn tại một số đoạn đường quan trọng dẫn tới Crimea, đặc biệt là khu vực dọc tuyến cao tốc Mariupol–Melitopol. Sau các cuộc tấn công bằng UAV Hornet và những nghi vấn về hoạt động rải mìn trên tuyến M-14 từ Mariupol hướng về Chongar, giới chức địa phương đã phải đóng một phần tuyến đường và chuyển hướng lưu thông của các xe tải hạng nặng đang di chuyển tới Crimea.

Khác với các cuộc tập kích nhằm phá hủy từng phương tiện riêng lẻ, mục tiêu của chiến thuật mới là làm gián đoạn toàn bộ dòng chảy hậu cần tới tiền tuyến. Bộ trưởng Chuyển đổi số Ukraine Mykhailo Fedorov gọi đây là một phần của chiến dịch "phong tỏa hậu cần" nhằm vào quân đội Nga. Theo ông, Ukraine đang tăng cường các cuộc tấn công tầm trung vào khu vực hậu phương của đối phương.

Dấu hiệu cho thấy chiến thuật này không chỉ được áp dụng tại khu vực M-14. Ngày 29/5, ông Volodymyr Saldo, người đứng đầu chính quyền do Nga bổ nhiệm tại Kherson, cho biết một UAV đã rải mìn trên mặt đường và lề đường của tuyến R-280 Novorossiya, gần ranh giới giữa Kherson và Zaporizhzhia.

Theo báo cáo, vụ việc khiến một xe tải Kamaz bị phá hủy, nhiều phương tiện khác bị hư hại và một phần tuyến đường phải phong tỏa. Sự cố xảy ra chỉ vài ngày sau khi chính quyền địa phương hạn chế giao thông vận tải hàng hóa trên chính tuyến đường này, do các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào xe bồn nhiên liệu và xe tải đang hướng về Crimea.

Điều đáng chú ý là tuyến M-14 nằm cách tiền tuyến khoảng 100-150 km. Điều đó cho thấy Ukraine có thể đã sử dụng các loại UAV cánh cố định hoặc những hệ thống tầm xa khác để thực hiện nhiệm vụ rải mìn.

Theo nhà phân tích nguồn mở Roy Gardiner, các quả mìn được cho là chế tạo bằng công nghệ in 3D, sử dụng ngòi nổ cảm biến chuyển động hoặc cảm biến từ trường, mang lượng thuốc nổ đủ để vô hiệu hóa phương tiện giao thông.

Ông cho rằng mục tiêu của các quả mìn này không nhất thiết phải phá hủy hoàn toàn xe cộ. Chỉ cần một chiếc xe tải bị hỏng giữa đường cũng có thể gây tắc nghẽn, buộc các phương tiện phía sau phải dừng lại và trở thành mục tiêu dễ bị tấn công bởi UAV.

Chiến thuật mới dường như là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn của Ukraine nhằm biến các tuyến tiếp tế của Nga thành những khu vực ngăn chặn nhiều lớp. Hiện nay, các tài xế Nga không chỉ phải đối mặt với UAV FPV phục kích hay UAV tấn công sử dụng trí tuệ nhân tạo, mà còn phải đề phòng nguy cơ mìn được rải từ trên không.

Một dấu hiệu cho thấy áp lực đang gia tăng là việc Lực lượng Đặc nhiệm Ukraine gần đây tuyên bố đã tấn công hai hệ thống phòng không Tor-M2 của Nga. Một trong số đó bị đánh trúng khi đang được vận chuyển trên tuyến M-14 gần Berdyansk. Điều này cho thấy Nga đang phải điều động thêm các hệ thống phòng không để bảo vệ những tuyến hậu cần quan trọng.

Nhiều blogger quân sự Nga cũng cảnh báo rằng, ngay cả các quả mìn nhỏ được rải dọc đường cũng có thể gây ảnh hưởng đáng kể. Blogger Military Informant cho rằng chỉ cần một số lượng nhỏ mìn xuất hiện trên các tuyến đường huyết mạch, cũng đủ khiến giao thông bị gián đoạn liên tục, do các hoạt động kiểm tra và rà phá.

Khác với các cuộc tấn công bằng UAV cảm tử chỉ nhằm vào từng phương tiện cụ thể, mìn có thể đe dọa mọi phương tiện đi qua cùng một tuyến đường. Một bãi mìn nhỏ cũng có thể khiến hoạt động vận tải trên cả tuyến cao tốc bị đình trệ trong thời gian dài.

Thực tế, việc sử dụng UAV để rải mìn không phải là điều mới. Cả Nga và Ukraine đều đã áp dụng chiến thuật này trong nhiều năm qua. Trong một chuyến thực địa năm 2024 cùng Lữ đoàn Cơ giới số 23 của Ukraine gần Chasiv Yar, các binh sĩ Ukraine từng được ghi nhận sử dụng UAV Vampire để thả mìn chống tăng trên các tuyến tiếp tế của Nga.

Các chuyên gia cho rằng Nga cuối cùng sẽ tìm ra cách thích nghi. Theo Gardiner, quân đội Nga có thể mở rộng việc xây dựng các hệ thống lưới bảo vệ dọc các tuyến đường quan trọng, tương tự những "đường hầm chống UAV" đã xuất hiện gần tiền tuyến. Dù vậy, việc mở rộng các biện pháp này trên hàng trăm kilomet đường cao tốc sẽ là thách thức không nhỏ.

Điều này đặc biệt quan trọng tại Crimea. Nhà phân tích quân sự Jakub Janovsky nhận định, Ukraine đang tập trung đáng kể nguồn lực vào việc tấn công các hệ thống phòng không và hỏa lực tầm xa của Nga trong khu vực. Nếu những lá chắn này bị suy yếu, các mục tiêu giá trị cao như căn cứ không quân hay bệ phóng tên lửa sẽ trở nên dễ tổn thương hơn.

Các cuộc tập kích bằng UAV cùng hoạt động rải mìn cũng có thể khiến Nga ngày càng phụ thuộc vào cầu Kerch, một trong số ít tuyến tiếp tế chủ chốt còn kết nối Crimea với lãnh thổ Nga.

Đối với Ukraine, mục tiêu có thể không phải là cắt đứt hoàn toàn hành lang đường bộ tới Crimea. Chỉ cần khiến mỗi chuyến xe mất nhiều thời gian hơn, mỗi đoàn xe phải trải qua thêm các bước kiểm tra và mỗi sự chậm trễ làm lộ ra nhiều mục tiêu hơn, hiệu quả vận hành của toàn bộ mạng lưới hậu cần cũng sẽ suy giảm đáng kể, ngay cả khi con đường vẫn còn mở.