Tin vũ khí hôm nay 13.12: Cuộc chạm trán lặng lẽ giữa tàu ngầm Nga và lực lượng Hải quân Anh

Cuộc chạm trán lặng lẽ giữa tàu ngầm Nga và lực lượng Hải quân Anh

Hải quân Hoàng gia Anh vừa công bố chi tiết một chiến dịch theo dõi kéo dài ba ngày nhằm giám sát tàu ngầm lớp Kilo của Nga mang tên Krasnodar, trong bối cảnh hoạt động hải quân của Moscow gần các vùng biển phương Tây ngày càng gia tăng. Vụ việc được xem là minh chứng rõ nét cho cách tiếp cận răn đe ngày càng công khai và chủ động hơn của NATO trên không gian biển.

Theo thông tin từ phía Anh, ngày 11.12, các lực lượng hải quân và không quân nước này đã phối hợp theo sát tàu ngầm Krasnodar cùng tàu kéo Altay khi biên đội Nga di chuyển từ Biển Bắc, băng qua eo biển Dover và tiến vào eo biển Manche. Nhiệm vụ chỉ kết thúc khi việc giám sát được bàn giao cho một đồng minh NATO ở khu vực gần mũi Ushant, phía tây bắc nước Pháp. Đáng chú ý, trong suốt hành trình, tàu ngầm Nga di chuyển ở trạng thái nổi, dù điều kiện thời tiết xấu, trong khi lực lượng Anh luôn sẵn sàng chuyển sang chế độ tác chiến chống ngầm nếu Krasnodar lặn xuống.

Trực thăng Merlin của Hải quân Hoàng gia Anh từ tàu RFA Tidesurge đang theo dõi tàu ngầm Krasnodar của Nga trên biển - Ảnh: Hải quân Anh

Về mặt chiến thuật, chiến dịch này thể hiện rõ mô hình giám sát nhiều lớp nhưng mang tính “hiển thị” cao. Trọng tâm là trực thăng chống ngầm Merlin Mk2 thuộc Phi đội 814, triển khai từ tàu tiếp vận RFA Tidesurge. Merlin Mk2 được trang bị sonar nhúng, phao sonar và hệ thống xử lý hiện đại, cho phép nhanh chóng phát hiện, phân loại và bám sát mục tiêu dưới nước. Trong trường hợp cần thiết, trực thăng này cũng có khả năng tấn công bằng ngư lôi hạng nhẹ Sting Ray, bảo đảm không chỉ theo dõi mà còn đủ năng lực răn đe thực tế.

Sự tham gia của RFA Tidesurge cũng mang ý nghĩa quan trọng. Dù không phải tàu chiến tuyến đầu, tàu tiếp dầu lớp Tide cho phép duy trì hiện diện dài ngày trên biển và đóng vai trò như một “căn cứ trực thăng di động”, yếu tố then chốt trong các nhiệm vụ giám sát liên tục tại vùng biển hẹp và đông tàu thuyền như eo biển Manche.

Tàu Krasnodar thuộc Project 636.3 Improved Kilo - dòng tàu ngầm diesel-điện nổi tiếng của Nga với độ ồn thấp và khả năng hoạt động hiệu quả ở vùng biển ven bờ. Với lượng giãn nước khi lặn khoảng 3.100 tấn, độ sâu hoạt động hơn 200m và khả năng mang ngư lôi cũng như tên lửa hành trình Kalibr, lớp tàu này được xem là thách thức đáng kể đối với an ninh hàng hải NATO.

Về mặt chiến lược, Anh cho biết số lượng tàu Nga tiếp cận hoặc hoạt động gần vùng biển nước này đã tăng khoảng 30% trong hai năm qua. Mối lo không chỉ nằm ở khía cạnh quân sự thuần túy, mà còn liên quan tới nguy cơ thu thập tình báo và đe dọa hạ tầng ngầm dưới biển, đặc biệt là mạng lưới cáp viễn thông - xương sống của nền kinh tế số Anh.

Giấc mơ tên lửa hành trình Đức của Ukraine vẫn xa vời đến 2029

Những thông tin mới xoay quanh tên lửa hành trình Taurus Neo của Đức đang thu hút sự chú ý, đặc biệt trong bối cảnh câu hỏi liệu Ukraine có thể tiếp cận loại vũ khí này trong tương lai hay không. Taurus Neo được phát triển như phiên bản hiện đại hóa nhằm thay thế dòng Taurus hiện tại, trong khi châu Âu, bao gồm cả Đức - đang đối mặt với tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng tên lửa tầm xa.

Theo các nguồn tin được tờ Hartpunkt dẫn lại, Taurus Systems GmbH dự kiến đầu tư khoảng 400 - 500 triệu euro để khởi động lại dây chuyền sản xuất, tập trung vào những vật liệu và linh kiện có thời gian chuẩn bị kéo dài nhiều năm. Mục tiêu là tạo điều kiện để có thể nhanh chóng sản xuất hàng loạt khi cần thiết. Tuy nhiên, Taurus Neo không chỉ là việc “tái sản xuất” đơn thuần, mà còn đi kèm nhiều cải tiến kỹ thuật quan trọng.

Tên lửa hành trình Taurus - Ảnh: MBDA Deutschland

Thay đổi đáng chú ý nhất nằm ở động cơ. Phiên bản Taurus hiện nay sử dụng động cơ phản lực cánh quạt P8300-15 do công ty Mỹ Williams sản xuất. Với Taurus Neo, động cơ này dự kiến sẽ được thay thế bằng một mẫu mới hiệu quả hơn, giúp tăng tầm bắn khoảng 15 - 20%. Ban đầu, việc thay động cơ được cho là ưu tiên cho biến thể dành cho Nhật Bản, nhưng các nguồn tin gần đây cho thấy Đức đang đẩy nhanh phương án dành riêng cho Taurus Neo nội địa, với lựa chọn đến từ AeroDesignWorks GmbH (ADW).

Việc thay động cơ không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn có yếu tố chính trị - pháp lý rất lớn. Do động cơ P8300-15 có nguồn gốc từ Mỹ, toàn bộ tên lửa Taurus hiện nay chịu sự kiểm soát xuất khẩu của Washington. Điều này đồng nghĩa với việc Đức muốn chuyển giao Taurus cho Ukraine phải có sự chấp thuận của Mỹ - một rào cản lớn trong bối cảnh chính trị nhạy cảm. Nếu Taurus Neo sử dụng động cơ hoàn toàn do châu Âu sản xuất, tên lửa này sẽ trở thành một sản phẩm “thuần châu Âu”, giúp nới lỏng rào cản xuất khẩu và mở ra khả năng chuyển giao dễ dàng hơn trong tương lai.

Tuy nhiên, đây chưa phải là lời giải ngay lập tức cho Ukraine. Một trong những lý do chính khiến Đức đến nay vẫn chưa chuyển Taurus là số lượng rất hạn chế và dây chuyền sản xuất đã ngừng từ lâu. Thêm vào đó, Taurus Neo được dự báo có giá khoảng 3,5 triệu euro mỗi quả, và các lô sản xuất đầu tiên sớm nhất cũng phải đến năm 2029 mới xuất xưởng.

Do đó, nếu Ukraine có thể tiếp cận Taurus Neo, kịch bản này nhiều khả năng chỉ xảy ra trong thập niên tới, song song với việc nước này có thể tiếp nhận các nền tảng mới như JAS 39 Gripen hay Rafale. Trong ngắn hạn, Taurus Neo chủ yếu vẫn là một giải pháp chiến lược dài hơi của châu Âu, hơn là “vũ khí tức thời” cho chiến trường Ukraine hiện nay.

Máy bay ném bom B-52 tăng cường năng lực tác chiến mọi thời tiết

Không quân Mỹ vừa chính thức đưa vào giai đoạn thử nghiệm bay radar AN/APQ-188 mới trên máy bay ném bom chiến lược B-52, đánh dấu một bước tiến quan trọng trong nỗ lực kéo dài vòng đời của dòng oanh tạc cơ huyền thoại này tới tận những năm 2050.

Ngày 11.12. Boeing thông báo đã bàn giao chiếc B-52 đầu tiên thuộc chương trình Hiện đại hóa Radar (RMP) cho Không quân Mỹ. Sau khi hoàn tất tích hợp và kiểm tra kỹ thuật tại San Antonio, máy bay đã bay chuyển sân tới căn cứ Không quân Edwards (California), nơi sẽ diễn ra toàn bộ quá trình thử nghiệm mặt đất và bay trong năm 2026.

Radar mới của B-52 sẽ được thử nghiệm vào năm 2026 để xác nhận khả năng hoạt động tốt trong mọi điều kiện thời tiết - Ảnh: Không quân Mỹ

Đây là chiếc máy bay thử nghiệm tiêu chuẩn đầu tiên, được cấu hình đầy đủ theo thiết kế radar mới. Tại Edwards, các kỹ sư và phi công thử nghiệm sẽ đánh giá không chỉ hiệu năng phát hiện mục tiêu, mà còn các yếu tố then chốt như độ tin cậy, khả năng bảo dưỡng và tính ổn định trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt - những yếu tố quyết định trước khi radar được triển khai đại trà cho toàn bộ hạm đội B-52.

Trọng tâm của gói nâng cấp là radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA) AN/APQ-188. So với radar quét cơ khí cũ, hệ thống mới cho phép tăng tốc độ xử lý, nâng cao độ chính xác và duy trì khả năng tác chiến trong mọi điều kiện thời tiết. Boeing cho biết radar đi kèm với các màn hình độ phân giải cao tại vị trí hoa tiêu, cần điều khiển kiểu tiêm kích và hệ thống làm mát cải tiến, giúp giảm tải cho tổ lái và bảo đảm hoạt động ổn định từ môi trường nóng khắc nghiệt đến giá lạnh.

Việc tích hợp radar AESA lên một thiết kế ra đời từ thập niên 1950 không đơn giản là “thay cảm biến”. Các thay đổi bên ngoài phần mũi máy bay cho thấy đây là một dự án can thiệp sâu vào cấu trúc và hệ thống điện - điện tử, nhằm bảo đảm radar mới hoạt động hài hòa với khung thân cũ.

Từ góc độ tác chiến, radar AN/APQ-188 được kỳ vọng giúp tổ lái B-52 xây dựng nhận thức tình huống nhanh hơn, rút ngắn thời gian khóa mục tiêu và nâng cao khả năng sống sót trong môi trường bị gây nhiễu. Điều này đặc biệt quan trọng khi B-52 ngày càng đóng vai trò “bệ phóng vũ khí tầm xa”, nơi độ chính xác và độ tin cậy của cảm biến ảnh hưởng trực tiếp tới hiệu quả răn đe chiến lược.

Hoàng Vũ