Tin vũ khí hôm nay 29.11: Lớp phòng không tầm thấp Nga đối mặt thách thức lớn từ drone FPV Ukraine

Lớp phòng không tầm thấp Nga đối mặt thách thức lớn từ drone FPV Ukraine

Một video mới công bố từ lực lượng Không người lái Ukraine ghi lại cảnh một drone FPV tấn công xe pháo phòng không Osa-AKM của Nga trên tiền tuyến. Vụ việc cho thấy các hệ thống phòng không Liên Xô cũ ngày càng gặp khó trước những thiết bị giá rẻ, nhỏ gọn và khó phát hiện.

Hệ thống phòng không tầm ngắn Osa AKM của Nga - Ảnh: Vitaly Kuzmin

Video xuất hiện ngày 27.11 cho thấy drone FPV tiếp cận chậm rãi trước khi lao thẳng vào cụm radar của tổ hợp Osa-AKM. Theo trang Quốc phòng Ukraine Militarnyi, đây không phải trường hợp đơn lẻ mà là phần tiếp nối của xu hướng: FPV giá rẻ liên tục vượt qua lớp phòng vệ tầm thấp từng được coi là xương sống của lực lượng Nga.

Osa-AKM (NATO gọi là SA-8 Gecko) là hệ thống phòng không tầm ngắn tự hành, trang bị sáu tên lửa 9M33 và radar trinh sát - dẫn bắn gắn trên một xe 6x6 lội nước. Tầm đánh chặn khoảng 1,5 - 10km, độ cao từ 25m đến 5.000m. Hệ thống vốn được thiết kế để chống máy bay, trực thăng và mục tiêu bay nhanh ở độ cao thấp. Tuy nhiên, các drone FPV có tiết diện radar nhỏ và bay sát mặt đất khiến Osa-AKM khó phát hiện và phản ứng kịp.

Trong chiến sự hiện nay, Ukraine đã ghi nhận nhiều tổ hợp Osa bị phá hủy bởi drone hoặc pháo kích dẫn bắn bởi UAV trinh sát. Mỗi lần hệ thống bị bắn trúng, lực lượng Nga buộc phải rút phương tiện để sửa chữa, tạo ra các “lỗ hổng” phòng không cục bộ.

Về mặt chiến thuật, FPV cho phép người điều khiển lẩn qua địa hình, di chuyển trong vùng khuất radar và tiếp cận từ hướng mà Osa-AKM khó quan sát. Khi tiến đủ gần, drone có thể nhắm thẳng vào radar, cảm biến hoặc ống phóng - những vị trí dễ gây tê liệt toàn bộ hệ thống. Sự bất cân xứng chi phí rất rõ rệt: một drone rẻ tiền có thể vô hiệu hóa khí tài đắt đỏ, đồng thời mở đường cho các vũ khí tầm xa hơn.

Mỹ gấp rút tăng sản lượng tên lửa chính xác

Mỹ đang chuẩn bị mở rộng sản xuất tên lửa dẫn đường JAGM và Hellfire trong bối cảnh nhu cầu vũ khí chính xác gia tăng, đồng thời lượng đặt hàng từ các đối tác nước ngoài tiếp tục tăng. Theo Defence Blog, các cơ quan quốc phòng Mỹ đang tìm kiếm thêm nhà cung cấp linh kiện và vật liệu phục vụ sản xuất cũng như bảo đảm vòng đời hai dòng tên lửa này.

Tên lửa AGM-114 Hellfire - Ảnh: Lockheed Martin

Thông báo mới của Cơ quan Hậu cần Quốc phòng (DLA), công bố ngày 26.11, cho thấy Mỹ đang xây dựng kế hoạch mở rộng quy mô cung ứng và hỗ trợ cho tên lửa JAGM và AGM-114 Hellfire do Lockheed Martin sản xuất. Tài liệu nêu rõ những bước chuẩn bị ban đầu nhằm xác định thêm nguồn cung trong bối cảnh nhu cầu linh kiện cho các dòng tên lửa tăng mạnh.

Các doanh nghiệp quan tâm phải chứng minh khả năng sản xuất, kiểm soát chất lượng và duy trì chuỗi cung ứng vật tư theo tiêu chuẩn quốc phòng Mỹ. Theo thông báo, những bước mở rộng này phản ánh tầm quan trọng ngày càng lớn của vũ khí chính xác đối với Lục quân Mỹ, đặc biệt là tên lửa Hellfire và JAGM được triển khai trên trực thăng và máy bay không người lái.

Tên lửa JAGM là viết tắt của Joint Air-to-Ground Missile (Tên lửa không-đối-đất liên quân), và tên định danh chính thức của nó là AGM-179. Được biên chế vào năm 2022, JAGM là một loại tên lửa không đối đất đa năng được phát triển bởi Lockheed Martin (Mỹ), nhằm thay thế các tên lửa nổi tiếng trước đó như AGM-114 Hellfire và AGM-65 Maverick. JAGM được trang bị động cơ nhiên liệu rắn, giúp nó đạt tốc độ khoảng Mach 1.5 (tương đương khoảng 1.838 km/h) với tầm bắn từ 8 - 16km tùy vào từng biến thể.

Su-30 và Su-35 được Sudan đặc biệt quan tâm

Sudan được cho là đang nối lại đàm phán với Nga để mua tiêm kích Su-30 hoặc Su-35 nhằm đối phó với bước tiến của Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (RSF), đồng thời liên quan đến nỗ lực lâu dài của Moscow trong việc thiết lập căn cứ hải quân tại Biển Đỏ. Theo Military Africa, việc đàm phán xuất hiện trở lại trong bối cảnh Không quân Sudan suy giảm nghiêm trọng sau các trận đánh đầu cuộc nội chiến.

Tiêm kích Su-35 - Ảnh: Army Recognition

Trong giai đoạn xung đột mở rộng từ năm 2023, RSF đã bất ngờ tập kích các sân bay trọng yếu như Merowe, phá hủy hoặc chiếm nhiều tiêm kích MiG-29 của Không quân Sudan. Kể từ đó, lực lượng này chủ yếu dựa vào Su-25, Su-24M và một số máy bay Trung Quốc vốn đang xuống cấp và khó duy trì hoạt động. RSF đồng thời tăng cường năng lực phòng không với tên lửa vác vai và hệ thống cơ động, trong đó có FK-2000 và FB-10A được cho là chuyển qua Chad, khiến SAF gặp khó khăn hơn khi hoạt động trên bầu trời Darfur và Kordofan.

Trong bối cảnh cân bằng quân sự suy yếu, Sudan tìm kiếm dòng máy bay thế hệ 4+ để khôi phục ưu thế trên không. Các lựa chọn chính gồm Su-30 và Su-35 của Nga, bên cạnh J-10 của Trung Quốc. Su-30 nổi bật ở khả năng mang tải lớn và tầm hoạt động dài, phù hợp nhiệm vụ đa năng. Su-35 được xem là tiêm kích chiếm ưu thế trên không thế hệ 4,5, sở hữu radar mạnh, động cơ vector lực và khả năng cơ động cao. Với Sudan, bất kỳ mẫu nào cũng sẽ mang lại bước nhảy năng lực, cho phép tấn công tuyến tiếp tế, sở chỉ huy và căn cứ hậu cần của RSF.

Tuy nhiên, khả năng tài chính hạn chế khiến Sudan khó mua sắm theo phương thức thông thường. Nga từ lâu muốn có cơ sở hậu cần tại cảng Sudan để mở rộng hiện diện ở Biển Đỏ. Những tuyên bố gần đây của giới lãnh đạo Sudan cho thấy liên kết rõ ràng giữa hỗ trợ quân sự của Nga và thỏa thuận căn cứ hải quân. Điều này làm dấy lên nhận định rằng một thỏa thuận “tiêm kích đổi căn cứ” có thể được xem xét, với tác động vượt ra ngoài cuộc chiến nội bộ và ảnh hưởng đến an ninh khu vực Biển Đỏ.

Hoàng Vũ