Tinh gọn Quỹ tín dụng nhân dân, thí điểm phá sản Quỹ yếu kém

Đề án cơ cấu lại tổng thể hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân (QTDND) và Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam (NHHTX) giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2045 đặt ra nhiều thay đổi lớn đối với mô hình hoạt động của QTDND.

Hệ thống quỹ tín dụng nhân dân sẽ được sắp xếp, cơ cấu lại. Ảnh: ST

Hệ thống quỹ tín dụng nhân dân sẽ được sắp xếp, cơ cấu lại. Ảnh: ST

Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành Quyết định phê duyệt Đề án “Cơ cấu lại tổng thể hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân và Ngân hàng Hợp tác xã Việt Nam giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2045”.

Mỗi xã còn tối đa 1 Quỹ tín dụng nhân dân

Một trong những nội dung đáng chú ý nhất trong Đề án là việc tổ chức, sắp xếp lại hệ thống QTDND theo địa bàn hoạt động.

Theo đó, tại các đơn vị hành chính cấp xã có từ hai QTDND trở lên, hệ thống sẽ được cơ cấu lại để chỉ còn tối đa một QTDND hoạt động. Các quỹ được xác định hoạt động chủ yếu trong phạm vi một xã; trường hợp mở rộng sang địa bàn liên xã phải đáp ứng các điều kiện chặt chẽ và phù hợp với đặc điểm kinh tế - xã hội của địa phương.

Để thực hiện mục tiêu này, Đề án yêu cầu xử lý tình trạng chồng lấn địa bàn thông qua các hình thức sáp nhập, hợp nhất, giải thể hoặc chấm dứt hoạt động, kể cả trong trường hợp bắt buộc. Những QTDND có quy mô quá nhỏ, không bảo đảm khả năng hoạt động bền vững cũng thuộc diện xem xét xử lý.

Theo lộ trình, đến năm 2030 phấn đấu hoàn thành xử lý địa bàn đối với 50% số QTDND bị ảnh hưởng bởi việc sắp xếp đơn vị hành chính. Toàn bộ quá trình xử lý địa bàn hoạt động dự kiến hoàn tất trước năm 2035 hoặc sớm hơn nếu điều kiện cho phép.

Trong thời gian triển khai Đề án, chủ trương tạm dừng cấp phép thành lập mới QTDND tiếp tục được duy trì. Việc tổ chức lại hệ thống QTDND sẽ được thực hiện đồng bộ với phương án sắp xếp mạng lưới của NHHTX.

Theo lộ trình thực hiện, giai đoạn 2026-2030 sẽ tập trung hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, xử lý các QTDND yếu kém, tăng vốn điều lệ và triển khai sắp xếp lại hệ thống. Giai đoạn 2031-2045 tiếp tục hoàn thiện việc tổ chức lại mạng lưới, xử lý dứt điểm địa bàn hoạt động, triển khai mô hình chỉ huy động và cho vay thành viên, đồng thời chuẩn hóa sản phẩm, dịch vụ, nhân sự và hạ tầng công nghệ trong toàn hệ thống.

Xử lý dứt điểm các Quỹ tín dụng nhân dân yếu kém

Bên cạnh việc tái cơ cấu tổ chức, Đề án đặt mục tiêu xử lý dứt điểm các QTDND yếu kém. Đáng chú ý, việc thí điểm phá sản các QTDND được kiểm soát đặc biệt nhưng không có khả năng phục hồi sẽ hoàn thành trước năm 2030.

Ở góc độ pháp lý, Ngân hàng Nhà nước sẽ tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế thanh tra, giám sát và xử lý vi phạm; đồng thời hoàn thiện các quy định phục vụ phục hồi và xử lý QTDND yếu kém. Các biện pháp phòng ngừa hành vi tham ô, chiếm đoạt tài sản trong QTDND cũng sẽ được tăng cường.

Nâng cao năng lực tài chính cho hệ thống Quỹ

Đề án đồng thời đặt mục tiêu nâng cao năng lực tài chính cho toàn hệ thống. Đến năm 2030, QTDND hoạt động trên địa bàn một xã phải có vốn điều lệ tối thiểu 5 tỷ đồng, trong khi QTDND hoạt động liên xã phải đạt tối thiểu 10 tỷ đồng.

Cùng với đó, cơ quan quản lý sẽ nghiên cứu sửa đổi quy định về vốn pháp định theo hướng nâng mức vốn tối thiểu phù hợp với quy mô và phạm vi hoạt động. Các QTDND được khuyến khích tăng vốn thông qua tích lũy nội bộ, sử dụng quỹ dự trữ, tăng vốn góp của thành viên, mở rộng thành viên hoặc tiếp nhận vốn góp từ NHHTX theo quy định.

Về định hướng hoạt động, hệ thống QTDND được xác định thuộc phân khúc tài chính vi mô trong tổng thể hệ thống tổ chức tín dụng. Đối tượng phục vụ chủ yếu là thành viên, bao gồm người nghèo, người thu nhập thấp, hộ kinh doanh cá thể, hợp tác xã, doanh nghiệp siêu nhỏ và doanh nghiệp nhỏ.

Theo lộ trình đề ra, giai đoạn 2026-2030, QTDND sẽ từng bước thực hiện huy động vốn và cho vay chủ yếu đối với thành viên. Đến giai đoạn 2031-2045, hệ thống được định hướng hoàn thành việc chỉ huy động và cho vay đối với thành viên.

Xây dựng hệ sinh thái dùng chung cho toàn hệ thống Quỹ tín dụng nhân dân

Đối với NHHTX, Đề án định hướng phát triển tổ chức này thành “ngân hàng của tất cả các QTDND”, đóng vai trò trung tâm liên kết và hỗ trợ toàn hệ thống. NHHTX sẽ đảm nhận các chức năng hỗ trợ về tài chính, nhân sự, công nghệ, điều hòa vốn, thanh khoản, kiểm tra, kiểm toán, chuyển đổi số và bảo đảm an toàn hệ thống.

Đề án cũng đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ dùng chung cho toàn hệ thống QTDND, bao gồm hạ tầng công nghệ thông tin, thanh toán, kiểm toán độc lập, mua bán nợ, bảo hiểm, tư vấn pháp lý, nghiên cứu chiến lược và các đơn vị hỗ trợ khu vực.

Đáng chú ý, Ngân hàng Nhà nước sẽ nghiên cứu đề xuất xây dựng luật riêng đối với tổ chức tín dụng là hợp tác xã. Các nội dung nghiên cứu bao gồm phạm vi hoạt động của QTDND, cơ chế xử lý chồng lấn địa bàn, cơ chế liên kết hệ thống, vai trò của NHHTX, hoạt động của Quỹ bảo toàn và trách nhiệm quản lý của các bộ, ngành, địa phương./.

THÀNH ĐỨC

Nguồn Kiểm Toán: https://baokiemtoan.vn/bai-viet/tinh-gon-quy-tin-dung-nhan-dan-thi-diem-pha-san-quy-yeu-kem-120906612