Tình trạng sưng phù chân khi mang thai

Phù chân là tình trạng xảy ra phổ biến ở phụ nữ mang thai, đặc biệt ở những tháng cuối thai kỳ. Ảnh: Shutterstock.

Phù bàn chân, mắt cá chân là một trong những thay đổi thường gặp khi mang thai. Tình trạng này có thể khiến mẹ bầu cảm thấy nặng chân, khó đi giày dép hoặc khó chịu hơn vào cuối ngày. Trong phần lớn trường hợp, phù nhẹ xuất hiện từ từ ở hai chân là thay đổi sinh lý bình thường và không gây hại cho mẹ hoặc em bé.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp phù đều có thể xem nhẹ. Đặc biệt, phù xuất hiện nhanh, nhiều bất thường hoặc đi kèm các triệu chứng khác cần được kiểm tra sớm.

Theo Mayo Clinic, khi mang thai, cơ thể giữ nhiều nước hơn bình thường. Bên cạnh đó, tử cung ngày càng lớn có thể tạo áp lực lên các tĩnh mạch ở vùng chậu và chân, khiến máu trở về tim chậm hơn. Dịch vì thế dễ tích tụ ở những vùng thấp của cơ thể như bàn chân, mắt cá chân và cẳng chân.

Phù thường rõ hơn vào cuối ngày, khi mẹ bầu phải đứng hoặc ngồi lâu, thời tiết nóng hoặc thai nhi ngày càng lớn. Nếu tình trạng sưng xuất hiện từ từ, chủ yếu ở hai chân và giảm sau khi nghỉ ngơi, đây thường không phải dấu hiệu đáng lo.

Điều mẹ bầu cần đặc biệt lưu ý là phù tăng nhanh hoặc xuất hiện đột ngột, nhất là ở mặt, tay, bàn chân. Đây có thể là một trong những dấu hiệu của tiền sản giật - tình trạng liên quan đến huyết áp cao trong thai kỳ và có thể gây biến chứng nghiêm trọng nếu không được phát hiện, theo dõi và điều trị.

Tiền sản giật thường xuất hiện từ sau tuần thai thứ 20. Đáng chú ý, những dấu hiệu ban đầu như huyết áp cao hoặc protein trong nước tiểu có thể không khiến mẹ bầu cảm thấy bất thường, vì vậy khám thai định kỳ và kiểm tra huyết áp rất quan trọng.

Mẹ bầu cần đi khám sớm nếu phù đột ngột đi kèm đau đầu dữ dội, nhìn mờ hoặc thấy ánh sáng lóe, đau vùng dưới xương sườn, buồn nôn hoặc nôn bất thường, cảm thấy rất mệt hoặc không khỏe. Đây đều là những dấu hiệu cần được đánh giá ngay.

Không chỉ tiền sản giật, phù chân trong thai kỳ đôi khi còn liên quan đến huyết khối tĩnh mạch sâu (DVT). Khác với phù sinh lý thường xảy ra ở cả hai chân, DVT có thể khiến một chân đột ngột sưng, đau, nóng hoặc thay đổi màu da. Nếu xuất hiện khó thở đột ngột, đau hoặc tức ngực, tim đập nhanh hay ho ra máu, cần được cấp cứu vì cục máu đông có thể đã di chuyển lên phổi.

Với trường hợp phù nhẹ và không có dấu hiệu bất thường, mẹ bầu có thể giảm khó chịu bằng cách tránh đứng lâu, thường xuyên thay đổi tư thế, nghỉ ngơi với chân được kê cao và vận động nhẹ nhàng. Các bài tập đơn giản như gập - duỗi bàn chân hoặc xoay cổ chân cũng có thể giúp cải thiện tuần hoàn.

Mẹ bầu cũng nên chọn giày dép rộng rãi, tránh quần áo hoặc tất có phần bó chặt quanh chân. Khi ngủ, nằm nghiêng sang trái có thể giúp giảm áp lực lên tĩnh mạch lớn đưa máu từ phần dưới cơ thể trở về tim.

Đặc biệt, không nên tự ý giảm uống nước chỉ vì bị phù. Phù nhẹ trong thai kỳ không có nghĩa là cơ thể đang thừa nước và cần hạn chế lượng nước uống.