Tình trạng thiếu tàu chở dầu ngày càng trầm trọng

Hơn 40% trong tổng số khoảng 850 siêu tàu chở dầu thô (VLCC) trên thế giới hiện đang ở vịnh Ba Tư. (Ảnh: AFP)

Trong những tuần gần đây, lưu lượng dầu qua eo biển Hormuz đã phục hồi gần mức trước xung đột, bất chấp các cuộc tấn công nhằm vào tàu thuyền. Tuy nhiên, rủi ro vận tải khiến giá cước tăng mạnh. Chi phí vận chuyển dầu từ vịnh Ba Tư đến Đông Á hiện cao gấp hơn 6 lần so với trước xung đột.

Theo công ty dữ liệu hàng hải Signal Ocean, hơn 40% trong tổng số khoảng 850 siêu tàu chở dầu thô (VLCC) trên thế giới hiện đang ở vịnh Ba Tư hoặc cách khu vực này không quá vài ngày di chuyển.

Tình trạng tập trung tàu tại Trung Đông càng nghiêm trọng do hoạt động trung chuyển dầu giữa các tàu. Nhiều tàu không muốn mạo hiểm đi qua eo biển Hormuz nên dầu được chuyển sang tàu khác tại vịnh Oman hoặc các điểm trung chuyển mới ngoài khơi bờ biển phía tây Ấn Độ. Quy trình này kém hiệu quả, khiến tàu bị chiếm dụng lâu hơn và làm giảm nguồn cung tàu sẵn có trên toàn cầu.

Theo Signal Ocean, số siêu tàu chở dầu chạy rỗng hướng đến các cảng Đại Tây Dương đã giảm một nửa so với một tháng trước. Sự thiếu hụt cũng khiến các tuyến vận tải ngoài Trung Đông phải sử dụng nhiều tàu nhỏ hơn, vốn không có lợi thế về quy mô như siêu tàu.

Trong khi đó, các nhà khai thác dầu ngoài Trung Đông, đặc biệt tại châu Mỹ, vẫn duy trì sản lượng cao. Nguồn cung tàu bị hút về Trung Đông vì thế gây áp lực lên thị trường vận tải dầu toàn cầu.

Giá thuê tàu lập kỷ lục

Tuần này, một siêu tàu chở dầu được chào thuê để vận chuyển dầu từ vịnh Mỹ đến Nhật Bản với mức phí có thể lên tới 82 triệu USD, tương đương hơn 40 USD/thùng. Mức này cao hơn trên 50% so với giá cước của tuyến đường chỉ ba tuần trước đó.

Đối với tuyến từ vịnh Ba Tư đến Đông Á, hành trình kéo dài khoảng ba tuần, giá thuê siêu tàu chở dầu được đánh giá đã đạt mức kỷ lục gần 1,4 triệu USD/ngày vào thứ Tư. Đây là mức tăng gần 540% so với trước xung đột, trong khi giá dầu Brent chỉ tăng khoảng 40% trong cùng kỳ.

Tình trạng khan hiếm và chi phí thuê siêu tàu quá cao đang khiến các doanh nghiệp chuyển sang sử dụng tàu nhỏ hơn như Suezmax và Aframax cho những tuyến vận chuyển ngoài Trung Đông. Phần lớn các hợp đồng vận chuyển dầu Mỹ sang châu Á trong tháng 11 hiện sử dụng các loại tàu này, qua đó tiếp tục đẩy giá thuê tàu nhỏ tăng lên.

Công ty môi giới tàu biển Fearnleys nhận định giá cước của cả tàu Suezmax và Aframax cũng chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Điều này cho thấy các doanh nghiệp vận tải dầu hiện gần như không còn lựa chọn nào để tránh áp lực chi phí tăng cao.