Tòa án nhân dân tỉnh đẩy mạnh chuyển đổi số, nâng cao hiệu quả hoạt động

Một phiên tòa xét xử sơ thẩm của Tòa án nhân dân khu vực 5 tỉnh Ninh Bình.

Nhằm chủ động công tác chuyển đổi số, xây dựng tòa án điện tử theo tinh thần CCTP, TAND hai cấp trong tỉnh không ngừng cải tiến, nâng cấp cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin, áp dụng nhiều phần mềm ứng dụng, góp phần nâng cao hiệu năng, hiệu quả hoạt động.

Theo đó, ngoài hoàn thiện hệ thống hội nghị trực tuyến tạo môi trường làm việc, tương tác giữa các tòa án mà không bị cản trở bởi khoảng cách địa lý, TAND hai cấp trong tỉnh đã áp dụng đồng bộ nhiều phần mềm ứng dụng phục vụ nhiệm vụ được giao, cả trong quản lý, điều hành và thụ lý, giải quyết án.

Trong đó phải kể đến phần mềm hoạt động tố tụng được kết nối dữ liệu với Cổng thông tin điện tử TAND tối cao, ứng dụng trợ lý ảo hỗ trợ thẩm phán và phiên tòa trực tuyến... Khi sử dụng, ứng dụng hoạt động tố tụng trên môi trường mạng yêu cầu cơ quan tòa án cung cấp thông tin quá trình thụ lý, giải quyết từng vụ án, vụ việc cụ thể, từ khâu tiếp nhận đơn khởi kiện, tài liệu, chứng cứ... đến quá trình giải quyết, kết quả xét xử.

Ngoài ra, ứng dụng còn cho phép cơ quan tòa án khai thác, đối chiếu thông tin của các bị cáo, đương sự và những người có liên quan từ dữ liệu quốc gia với thông tin được bị cáo, đương sự, hoặc các cơ quan tố tụng cung cấp, để tránh nhầm lẫn, sai sót. Thông qua thực hiện ứng dụng phần mềm hoạt động tố tụng đã góp phần đảm bảo công khai, minh bạch quá trình thụ lý, giải quyết án, bảo đảm thời gian giải quyết án theo luật định, khắc phục tình trạng để án quá hạn. Việc công khai các bản án còn giúp các đương sự và những người liên quan vắng mặt có lý do trong phiên tòa biết được thông tin bản án. Bên cạnh đó, ứng dụng này còn giúp tòa án cấp trên theo dõi, quản lý quá trình thụ lý, giải quyết các loại án của tòa án cấp dưới, làm căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Điểm nổi bật trong công tác chuyển đổi số của TAND hai cấp trong tỉnh thời gian qua là việc tổ chức xét xử các phiên tòa bằng hình thức trực tuyến theo Nghị quyết 33/2021/QH15 của Quốc hội về tổ chức phiên tòa trực tuyến.

Theo đó, TAND hai cấp trong tỉnh đã tích cực, chủ động phối hợp với các cơ quan tham gia tố tụng lựa chọn các vụ án phù hợp để đưa ra xét xử bằng hình thức trực tuyến, khắc phục tình trạng án tồn đọng, phù hợp với thực tiễn, bảo đảm theo yêu cầu CCTP. Kết quả, 6 tháng đầu năm 2026 (từ 1/10/2025 đến 31/3/2026), TAND hai cấp trong tỉnh chủ động phối hợp với các cơ quan tham gia tố tụng tổ chức xét xử 16 phiên tòa trực tuyến đến và phiên tòa trực tuyến giám sát, giúp giảm thiểu thời gian, chi phí đi lại cho các đương sự, cơ quan tham gia tố tụng.

Đặc biệt, đã hạn chế tối đa nguy cơ mất an toàn trong công tác dẫn giải bị cáo trong các vụ án hình sự đến tòa án, do có điểm cầu thành phần đặt tại trại tạm giam, đồng thời hạn chế rủi ro trong công tác bảo vệ phiên tòa cho các lực lượng chức năng. Ngoài việc tổ chức xét xử theo hình thức trực tuyến, TAND hai cấp trong tỉnh còn phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân cùng cấp tổ chức 231 phiên tòa rút kinh nghiệm, 87 phiên tòa công bố tài liệu, chứng cứ được số hóa theo tinh thần CCTP.

Cùng với việc tăng cường công tác xét xử bằng hình thức trực tuyến, TAND hai cấp trong tỉnh còn triển khai có hiệu quả ứng dụng phần mềm “Trợ lý ảo” đến 100% công chức giữ chức danh tư pháp và hỗ trợ thẩm phán trong công tác xét xử.

Một trong những ưu điểm của phần mềm “Trợ lý ảo” đó là hỗ trợ tra cứu nhanh các văn bản pháp luật, án lệ, chỉ dẫn ứng dụng pháp luật cho các tình huống pháp lý cụ thể và bản án có tình huống pháp lý tương tự, cung cấp thêm căn cứ khoa học để thẩm phán tham khảo, nghiên cứu, kết án đúng người, đúng tội, tránh oan sai. Đồng thời, chất lượng các phiên tòa ngày được nâng cao, công tác tranh tụng tại tòa được tăng cường và thực chất, không ảnh hưởng đến tính độc lập của thẩm phán khi giải quyết, xét xử các vụ án.

Bên cạnh đó, trang thông tin điện tử TAND tỉnh chủ động đăng tải kịp thời, đầy đủ, chính xác các hoạt động nghiệp vụ của TAND hai cấp; thường xuyên công bố bản án, quyết định của tòa; cho phép công dân, cơ quan, tổ chức tìm kiếm, xem trực tiếp nội dung bản án, quyết định được công bố; chi tiết các thông tin liên quan đến bản án, quyết định đã công bố thuộc lĩnh vực có liên quan. Kết quả, trong 6 tháng đầu năm 2026, TAND hai cấp trong tỉnh đã công khai 2.745 bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật trên Cổng thông tin điện tử của Tòa án theo đúng quy định.

Với việc đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số, TAND hai cấp trong tỉnh đã và đang tiến gần hơn tới việc xây dựng Tòa án điện tử, bắt kịp với xu hướng phát triển của nền tư pháp tiến bộ trên thế giới, nâng cao chất lượng hoạt động của tòa án, nâng cao niềm tin của người dân vào công lý, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu “Xây dựng nền tư pháp Việt Nam chuyên nghiệp, hiện đại, công bằng, nghiêm minh, liêm chính, phụng sự Tổ quốc, phục vụ Nhân dân”.