Tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của người dân

Đồng chí Võ Tấn Đức (giữa), Phó Bí thư Tỉnh ủy (nay là Thành ủy) chúc mừng Giáng sinh năm 2025 dòng Trợ thế thánh Gioan Thiên Chúa. Ảnh: Văn Truyên

Tuy nhiên, quá trình thực hiện công tác tôn giáo có lúc, có nơi không tránh khỏi những khó khăn, vướng mắc. Một số đối tượng lợi dụng chính sách tôn giáo để truyền đạo trái phép; hiện tượng tôn giáo mới chưa được công nhận nhưng vẫn lén lút sinh hoạt; xây dựng cơ sở tôn giáo trái quy định; khiếu kiện về đất đai, cơ sở thờ tự vẫn còn xảy ra… Trong quá trình quản lý, xử lý những vấn đề tôn giáo nêu trên, một số đối tượng cực đoan, thù địch cố tình rêu rao các luận điệu, cho rằng Việt Nam không đảm bảo và đang vi phạm quyền tự do tôn giáo, hòng chia rẽ, phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc.

Những âm mưu, luận điệu xuyên tạc

Theo Tiến sĩ Trần Thị Thúy Vân, Khoa Dân tộc và Tôn giáo, Học viện Chính trị khu vực II, một số cá nhân, tổ chức người Việt sống lưu vong ở nước ngoài có tư tưởng thù địch, chống đối chế độ cùng với các tổ chức phản động quốc tế đã tích cực cung cấp thông tin, hình ảnh cắt xén, dàn dựng các sự vụ, sự việc tôn giáo hoặc liên quan tôn giáo cho các tổ chức theo dõi nhân quyền ở nước ngoài, từ đó họ đã đánh giá thực tiễn sai lệch về vấn đề tự do tôn giáo ở Việt Nam nhằm gây chia rẽ mâu thuẫn giữa tôn giáo với chính quyền.

Chúng cũng lợi dụng các vụ tranh chấp, khiếu kiện liên quan đến đất đai, cơ sở thờ tự của tôn giáo để chống đối, gây rối loạn xã hội với âm mưu chính trị hóa sự việc. Chúng kết hợp vấn đề tôn giáo và dân tộc để lợi dụng triệt để, kích động đồng bào dân tộc thiểu số - tín đồ tôn giáo đòi “tự do tôn giáo” và “quyền tự trị dân tộc” ở Tây Bắc, Tây Nguyên, Tây Nam Bộ…

Với nhiều âm mưu, thủ đoạn, các thế lực thù địch, phần tử cơ hội lôi kéo sự ủng hộ của các tổ chức quốc tế nhằm đưa Việt Nam vào danh sách “cần quan tâm đặc biệt về tôn giáo”, hòng tiến dần can thiệp những công việc nội bộ của nước ta, phá hoại thành quả cách mạng, phá hoại khối đại đoàn kết dân tộc.

Quan điểm của Ðảng ta

Tiến sĩ Trần Thị Thúy Vân nhận định: Quan điểm của Đảng về bảo đảm quyền tự do tôn giáo luôn xuyên suốt, nhất quán. Điều này được thể hiện rõ qua các văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc, các nghị quyết của Trung ương. Điển hình như: Nghị quyết số 24- NQ/TW, ngày 16-10-1990 của Bộ Chính trị về tăng cường công tác tôn giáo trong tình hình mới; trong đó, tín ngưỡng, tôn giáo được xác định là nhu cầu tinh thần của một bộ phận nhân dân, hàm chứa sự khẳng định việc đảm bảo nhu cầu tự do tôn giáo. Nghị quyết số 25-NQ/TW, ngày 12-3-2003 về công tác tôn giáo, khẳng định: “Thực hiện nhất quán chính sách tôn trọng và bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, theo hoặc không theo một tôn giáo nào, quyền sinh hoạt tôn giáo bình thường theo đúng pháp luật”.

Đến Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng tiếp tục nhấn mạnh: “Bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo của mọi người theo quy định của pháp luật”. Trong bối cảnh mới với nhiều thời cơ và thách thức, Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV nêu rõ: “Bảo đảm, tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo và không tín ngưỡng, tôn giáo của người dân”.

Trên cơ sở chỉ đạo của Đảng về công tác tôn giáo, hệ thống chính sách ngày càng hoàn thiện nhằm bảo đảm quyền tự do, tôn trọng tín ngưỡng, tôn giáo của người dân. Không những thế, với tư cách pháp nhân phi thương mại, tôn giáo đã phát huy nguồn lực, tham gia bình đẳng vào các lĩnh vực giáo dục, y tế và các hoạt động xã hội.

Những con số “biết nói”

Với sự chỉ đạo của Đảng và công tác quản lý nhà nước hiệu quả và hiệu lực, vấn đề tự do tôn giáo được bảo đảm.

Sách trắng “Tôn giáo và chính sách tôn giáo ở Việt Nam” của Ban Tôn giáo Chính phủ đã viết: Tính đến 31-12-2021 ở Việt Nam, Nhà nước đã công nhận 36 tổ chức tôn giáo, cấp chứng nhận đăng ký hoạt động tôn giáo cho 4 tổ chức và 1 pháp môn tu hành thuộc 16 tôn giáo; có hàng ngàn nhóm sinh hoạt tôn giáo tập trung (trong đó có các nhóm sinh hoạt tôn giáo tập trung của người nước ngoài cư trú hợp pháp tại Việt Nam); có trên 26,5 triệu tín đồ tôn giáo (chiếm khoảng 27% dân số cả nước), hơn 54 ngàn chức sắc, 135 ngàn chức việc và hơn 29,6 ngàn cơ sở thờ tự.

Các tôn giáo ở Việt Nam đều có đóng góp nhất định cho đất nước trên nhiều phương diện của đời sống xã hội, đồng thời là một nhân tố xã hội và văn hóa tích cực góp phần làm cho nền văn hóa Việt Nam phong phú, đa dạng và đặc sắc.

Hoạt động phong phẩm, bổ nhiệm, bầu cử, suy cử chức sắc, chức việc, nhà tu hành được thực hiện thuận lợi. Các lễ hội, sự kiện tôn giáo lớn được diễn ra long trọng, an toàn, có tính chất quốc tế, điển hình như Đại lễ Vesak Liên hiệp quốc. Việt Nam cũng đã mời nhiều đoàn quan sát quốc tế đến tìm hiểu thực tế hoạt động tôn giáo, khẳng định tinh thần cởi mở, minh bạch trong chính sách và thực tiễn bảo đảm tự do tôn giáo.

Đối với các hoạt động ngoài tôn giáo, Việt Nam tạo điều kiện hành lang pháp lý cũng như tăng cường phối hợp với chính quyền các cấp, ban, ngành để tôn giáo nhập thế, đồng hành cùng dân tộc trong các hoạt động như: an sinh xã hội, từ thiện - nhân đạo, bảo trợ những người yếu thế.

Các chức sắc, chức việc có uy tín của tôn giáo được tôn trọng, tham gia vào hệ thống chính trị và phản biện xã hội. Một số chức sắc trúng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND các cấp.

Tại Đồng Nai, sau sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, có 10 tôn giáo được Nhà nước công nhận với hơn 2,5 triệu đồng bào có đạo.

Phó Bí thư Đảng ủy, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố Nguyễn Văn Khang cho biết: Vào các dịp Tết Nguyên đán và các lễ trọng của tôn giáo, lãnh đạo Thành ủy, HĐND, UBND, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố và các sở, ngành, đơn vị, địa phương đều thăm, chúc mừng các tổ chức, chức sắc tôn giáo trên địa bàn thành phố.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, Sở Dân tộc và Tôn giáo thành phố đã phối hợp giải quyết 130 nhu cầu sinh hoạt tôn giáo chính đáng của tổ chức, cá nhân tôn giáo theo đúng quy định. Cụ thể như công nhận tổ chức tôn giáo trực thuộc (Phật giáo); chấp thuận các trường hợp bổ nhiệm trong tôn giáo; phong phẩm; mời người nước ngoài vào Việt Nam hoạt động tôn giáo; mở lớp bồi dưỡng của một số tôn giáo...

Theo Tiến sĩ Trần Thị Thúy Vân, với những con số, sự kiện nêu trên đã khẳng định quyền tự do tôn giáo ở Việt Nam được đảm bảo, đó là điều không thể phủ định. Bà cũng cho rằng: Các đơn vị, địa phương tiếp tục quán triệt toàn diện hệ thống quan điểm chỉ đạo của Đảng và Văn kiện Đại hội lần thứ XIV của Đảng về tôn trọng tự do tôn giáo trong khuôn khổ pháp luật. Phát huy các giá trị tốt đẹp và nguồn lực của tôn giáo để đồng hành cùng dân tộc trong xây dựng, phát triển, bảo vệ Tổ quốc.

Thường xuyên tuyên truyền để tín đồ tôn giáo nhận thức đúng và đấu tranh với những âm mưu lợi dụng tôn giáo của các thế lực thù địch; không được lợi dụng tự do tôn giáo để phá hoại thành quả cách mạng và khối đại đoàn kết dân tộc.

Tăng cường công tác quản lý tôn giáo nhằm bảo đảm các hoạt động xã hội, giáo dục, y tế, bảo trợ xã hội… theo đúng quy định pháp luật, phát huy nguồn lực để đồng hành cùng dân tộc trong kỷ nguyên vươn mình phát triển.