Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm cấp Nhà nước Liên bang Nga: Những kỳ vọng từ Moscow
Từ nền tảng hữu nghị, sự tin cậy được vun đắp qua nhiều thế hệ, quan hệ Việt Nam - Liên bang Nga đang đứng trước yêu cầu mới: tìm những động lực hợp tác mới, phù hợp với lợi ích và yêu cầu phát triển của hai nước trong một thế giới nhiều biến động. Trong bối cảnh đó, dư luận Nga kỳ vọng chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ tạo thêm động lực cho hợp tác kinh tế, khoa học - công nghệ, năng lượng và giao lưu nhân dân.
Tổng Bí thư Tô Lâm và Tổng thống Nga Vladimir Putin trong buổi lễ trao đổi các văn kiện đã ký kết nhân chuyến thăm Nga tháng 5/2025. Ảnh: Sergei Bobylev/RIA Novosti
Trước thềm chuyến thăm Nga của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, các nhà phân tích và truyền thông nước chủ nhà những ngày này đã nhắc nhiều về “động lực mới” trong mối quan hệ song phương, về những lĩnh vực hợp tác mới và nhất là về yêu cầu biến những định hướng chính trị thành kết quả cụ thể.
Báo chí chính thống và cổng thông tin của Nga như RT Online, URA.RU, Vybor Naroda, Moscow-Baku, Đài NSN… đều nhận định chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra trong bối cảnh quan hệ giữa hai nước đang có những bước tiến mạnh mẽ, mở rộng các lĩnh vực hợp tác và đi vào thực chất, hiệu quả, để từ đó nhấn mạnh: chuyến thăm chính là “một cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Nga - Việt Nam”, đóng góp cho sự phát triển của mỗi nước.
Từ lòng tin chính trị đến những giá trị thực tế
Trong các thông tin trước thềm chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, truyền thông Nga nhiều lần nhấn mạnh vai trò của đối thoại chính trị cấp cao trong mối quan hệ song phương. Vedomosti cho biết, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nhấn mạnh quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Nga - Việt được xây dựng trên những truyền thống hữu nghị, tin cậy và tương trợ. Bộ Ngoại giao Nga cũng đăng tải phát biểu của Tổng thống Putin mô tả Việt Nam là “đối tác đáng tin cậy” và “người bạn” của Nga, đồng thời nhấn mạnh tính cởi mở, chân thành và tin cậy trong đối thoại giữa hai nước.
Thực tế, quan hệ Việt - Nga trong nhiều năm qua được duy trì bằng các cuộc tiếp xúc thường xuyên giữa lãnh đạo hai nước. Theo Tiến sĩ Valeria Vershinina, Phó Giám đốc Trung tâm ASEAN thuộc Học viện Quan hệ Quốc tế Moscow (MGIMO), Bộ Ngoại giao Nga, các cuộc gặp gỡ cấp cao là minh chứng rõ nét cho sự trưởng thành của đối thoại Nga - Việt, nơi các nội dung thực chất được triển khai liên tục ở cấp độ chuyên gia. Chuyến thăm lần này của nhà lãnh đạo Việt Nam sẽ tiếp tục khẳng định tính chất chiến lược bất biến của mối quan hệ song phương bất chấp mọi biến động từ bên ngoài. Nhưng quan trọng hơn là làm sao để quan hệ chính trị tốt đẹp chuyển thành những dự án hợp tác hiệu quả, mang lại lợi ích cho nhân dân hai nước.
Nga muốn tìm những động lực tăng trưởng mới
Việt Nam đang đặt khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo vào vị trí ngày càng quan trọng trong chiến lược phát triển; còn Nga có truyền thống và năng lực đáng kể về khoa học cơ bản, kỹ thuật, năng lượng nguyên tử, hàng không - vũ trụ và đào tạo nhân lực, phía Nga cho rằng hợp tác song phương có thể mở rộng ra các lĩnh vực mới. Phó Thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko đã kỳ vọng: “Chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm không chỉ là sự tiếp nối truyền thống tiếp xúc thường xuyên, mà còn là cơ hội tạo động lực mới cho hợp tác song phương giữa hai nước, từ thương mại, kinh tế, khoa học, công nghệ đến quan hệ nhân văn và giáo dục”. Các lĩnh vực mà Phó Thủ tướng Nga liệt kê cho thấy phạm vi hợp tác mà phía Nga đang hình dung đã rộng hơn khá nhiều so với những lĩnh vực vốn được xem là trụ cột truyền thống giữa hai nước.
Ảnh chụp màn hình bài báo trên Vedomosti, cho biết Tổng thống Nga Vladimir Putin đã nhấn mạnh quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Nga - Việt được xây dựng trên những truyền thống hữu nghị, tin cậy và tương trợ
Theo truyền thông Nga, bên cạnh năng lượng, dầu khí, quốc phòng, an ninh… hợp tác giữa hai quốc gia có thể mở rộng hơn nhiều, từ đường sắt, metro, công nghiệp, nông nghiệp, dược phẩm, thiết bị y tế, cho đến công nghệ số, thương mại điện tử, năng lượng hạt nhân, giáo dục và đào tạo nhân lực… Cơ hội hợp tác giữa Việt Nam và Nga là rất lớn, hai nước đều còn nhiều thế mạnh bổ sung lẫn nhau. Đặc biệt, khoa học - công nghệ được các tờ báo nhắc đến với một tần suất đáng kể. Trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng, năng lượng tái tạo, hợp tác nghiên cứu, đào tạo nhân lực công nghệ cao... là những lĩnh vực có thể tạo nên “diện mạo khác” cho quan hệ Việt - Nga trong những năm tới.
“Tôi tin rằng tiềm năng hợp tác giữa hai nước còn rất nhiều điều chưa được khai thác. Thứ nhất, cần mở rộng tài trợ cho các nghiên cứu chung, đưa cơ chế thi tuyển (giành tài trợ) thành thường xuyên và có kế hoạch đối với các nhà khoa học cả hai nước. Thứ hai, cần tăng cường sự trao đổi học thuật và hợp tác đào tạo nhân lực, bao gồm cả các chuyên gia kỹ thuật, thông qua các liên minh trường đại học kỹ thuật. Thứ ba, nên tích cực đưa vào hợp tác các lĩnh vực công nghệ cao và đổi mới, như trí tuệ nhân tạo, an ninh mạng và năng lượng tái tạo, những lĩnh vực hiện đang quyết định sự phát triển công nghệ của cả hai nước. Và tất nhiên, chúng ta phải tiếp tục củng cố khuôn khổ thể chế hợp tác giữa các trường đại học và tổ chức nghiên cứu của hai nước, hiện đang có hơn 500 thỏa thuận hợp tác có hiệu lực”.
Phó Thủ tướng Nga Dmitry Chernyshenko
Việt Nam với Nga là một đối tác có “vị trí riêng”
Không chỉ là một đối tác đáng tin cậy và nhiều tiềm năng, đối với truyền thông Nga, Việt Nam còn có vị trí đáng kể trong cấu trúc Đông Nam Á và trong quan hệ Nga - Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN). Việt Nam có lợi thế của một thành viên tích cực của ASEAN, một nền kinh tế hội nhập sâu rộng và một quốc gia duy trì quan hệ với nhiều trung tâm lớn của thế giới, trong khi Nga, với những lợi ích ngày càng hướng mạnh tới châu Á - Thái Bình Dương, có nhu cầu tăng cường kết nối với Đông Nam Á.
Vì vậy, các chuyên gia Nga đánh giá Việt Nam là một “mắt xích chiến lược” trong cấu trúc khu vực. Việt Nam là quốc gia vừa hiểu rõ lập trường của Nga, vừa xuất phát từ lợi ích và ưu tiên của chính ASEAN. Xét đến vị thế là quốc gia đầu tiên ký Hiệp định Thương mại tự do với Liên minh Kinh tế Á - Âu (EAEU), Việt Nam được kỳ vọng sẽ đóng góp tích cực vào việc kết nối, hài hòa hóa các dự án hội nhập trong không gian Á - Âu mở rộng và khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Nga nhìn nhận Việt Nam có khả năng truyền tải tư duy kiến trúc Á - Âu đến công chúng ASEAN một cách tự nhiên, không áp đặt và tôn trọng vai trò trung tâm của ASEAN.
Ảnh chụp màn hình bài báo trên LIFE với tiêu đề "Từ thương mại đến quốc phòng: Tổng thống Vladimir Putin và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ hội đàm tại Điện Kremlin vào ngày 9/9"
“Chúng tôi coi chuyến thăm Liên bang Nga sắp tới của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là một cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển quan hệ Đối tác Chiến lược toàn diện Nga - Việt Nam. Chúng tôi kỳ vọng hai bên sẽ thảo luận thực chất toàn bộ các vấn đề trong chương trình nghị sự song phương, thống nhất những hướng hợp tác mới trong dài hạn và đưa ra các quyết định cụ thể nhằm tiếp tục củng cố vững chắc quan hệ hai nước”.
Đại sứ Nga Gennady Bezdetko
Chuyến thăm đặt dấu mốc lịch sử
Quan hệ hữu nghị Việt Nam - Nga đã có một lịch sử đủ sâu để không cần chứng minh bằng những lời hoa mỹ. Điều cần chứng minh trong giai đoạn mới là khả năng biến lịch sử ấy thành nguồn lực cho tương lai.
Trước thềm chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, báo chí và giới chức Nga đều nhấn mạnh, Moscow coi trọng nền tảng quan hệ với Việt Nam và mong muốn nền tảng đó tạo ra những kết quả mới. Đây cũng là kỳ vọng từ phía Việt Nam: quan hệ chính trị tốt đẹp phải được chuyển hóa thành những hợp tác thực chất, lâu dài, bền vững và hiệu quả.
Từ năng lượng đến công nghệ, từ thương mại đến sản xuất, từ giáo dục đến giao lưu thế hệ trẻ, những động lực mới đang được cả hai bên Việt - Nga mong đợi. Vì vậy, chuyến thăm lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ đặt một dấu mốc vào lịch sử quan hệ Việt - Nga, tiếp thêm sinh lực phát triển cho một mối quan hệ vốn đã có điều mà nhiều quan hệ quốc tế khác phải mất rất nhiều năm mới gây dựng được: đó chính là lòng tin.