Tổng Bí thư Tô Lâm: Đổi mới mạnh mẽ để nắm bắt thời cơ, đưa đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới

Tổng Bí thư Tô Lâm phát biểu tại Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI

Đặt nền móng thể chế cho một giai đoạn phát triển mang tính bước ngoặt

Phát biểu tại phiên khai mạc, Tổng Bí thư Tô Lâm khẳng định kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, không chỉ kiện toàn tổ chức bộ máy nhà nước theo Hiến pháp mà còn tập trung thể chế hóa Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, tạo nền tảng pháp lý và động lực chính sách cho giai đoạn phát triển mới.

Tổng Bí thư gửi lời chúc mừng tới các đại biểu Quốc hội và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp vừa được cử tri tín nhiệm lựa chọn, đồng thời nhấn mạnh đây là niềm vinh dự lớn gắn liền với trách nhiệm nặng nề trước Đảng, trước nhân dân và tương lai đất nước.

Đánh giá về nhiệm kỳ trước, Tổng Bí thư ghi nhận Quốc hội khóa XV và Hội đồng nhân dân các cấp đã có nhiều đổi mới trong tổ chức và hoạt động, nâng cao chất lượng lập pháp, giám sát, quyết định nhiều vấn đề quan trọng, góp phần tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng – an ninh và nâng cao vị thế quốc tế của Việt Nam. Những thành tựu đó cùng truyền thống 80 năm của Quốc hội là nền tảng quan trọng để Quốc hội khóa XVI kế thừa và phát triển.

Tuy nhiên, Tổng Bí thư cũng chỉ rõ bối cảnh thế giới đang biến động nhanh chóng, cạnh tranh chiến lược gia tăng, các chuỗi cung ứng, dòng vốn và công nghệ toàn cầu tái cấu trúc mạnh mẽ. Đặc biệt, sự phát triển của trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và công nghệ số đang làm thay đổi căn bản mô hình tăng trưởng và phương thức quản trị. Trong bối cảnh đó, quốc gia nào chủ động cải cách thể chế, giải phóng nguồn lực và nắm bắt cơ hội sẽ vươn lên mạnh mẽ.

Trên cơ sở đó, Tổng Bí thư nhấn mạnh yêu cầu Quốc hội phải đổi mới mạnh mẽ, thực chất và hiệu quả hơn để đáp ứng đòi hỏi của giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu cao hơn về thể chế, mô hình tăng trưởng và chất lượng quản trị quốc gia.

Đổi mới lập pháp, giám sát thực chất để tháo gỡ điểm nghẽn phát triển

Từ yêu cầu thực tiễn, Tổng Bí thư nhấn mạnh Quốc hội là nơi kết tinh ý chí, nguyện vọng của nhân dân, nơi quyết định những vấn đề lớn của đất nước và chuyển hóa chủ trương của Đảng thành pháp luật, chính sách. Mỗi đại biểu Quốc hội phải ý thức sâu sắc trách nhiệm đối với vận mệnh quốc gia và niềm tin của nhân dân.

Trên tinh thần đó, Tổng Bí thư đề nghị Quốc hội khóa XVI tập trung thực hiện bốn nhiệm vụ lớn, trong đó trước hết là đổi mới mạnh mẽ công tác lập pháp theo hướng kiến tạo phát triển. Hệ thống pháp luật phải hiện đại, thống nhất, ổn định, khả thi; đồng thời phải trở thành động lực thúc đẩy đổi mới sáng tạo, giải phóng lực lượng sản xuất và mở ra không gian phát triển mới.

Tổng Bí thư thẳng thắn chỉ ra những hạn chế của hệ thống pháp luật hiện nay như còn chồng chéo, thiếu đồng bộ, chưa theo kịp thực tiễn, làm tăng chi phí tuân thủ và cản trở cơ hội phát triển. Do đó, Quốc hội cần rà soát tổng thể, hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật, khắc phục tình trạng chồng lấn, đùn đẩy trách nhiệm và bảo đảm luật ban hành phải đi vào cuộc sống, dễ hiểu, dễ thực hiện.

Đặc biệt, Tổng Bí thư nhấn mạnh phải chuyển từ tư duy “làm luật cho đủ” sang “làm luật để phát triển”, coi hiệu quả thực thi và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp là thước đo cao nhất của chất lượng lập pháp.

Bên cạnh đó, nhiệm vụ nâng tầm giám sát tối cao của Quốc hội được đặt ra với yêu cầu thực chất, sắc bén và đi đến cùng kết quả. Giám sát không chỉ dừng ở phát hiện hạn chế mà phải góp phần tháo gỡ điểm nghẽn, cảnh báo rủi ro và thúc đẩy hành động.

Tổng Bí thư đề nghị tập trung giám sát các vấn đề lớn, lĩnh vực then chốt, đặc biệt là việc thực hiện chủ trương của Đảng, thi hành pháp luật, quản lý tài sản công và trách nhiệm giải trình của các cơ quan nhà nước. Mỗi nội dung giám sát phải gắn với trách nhiệm, thời hạn và kết quả cụ thể, dựa trên dữ liệu và chỉ số định lượng rõ ràng.

Nâng tầm quyết sách và hiện đại hóa Quốc hội

Tổng Bí thư yêu cầu Quốc hội nâng cao bản lĩnh và tầm nhìn trong quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, bảo đảm quyết định phải đúng, trúng và kịp thời. Trong bối cảnh phát triển mới, chậm một quyết sách có thể làm lỡ một thời cơ chiến lược.

Các quyết định liên quan đến kinh tế - xã hội, ngân sách, đầu tư công và các dự án quan trọng quốc gia cần được xem xét toàn diện, khoa học nhưng không để sự chậm trễ trở thành điểm nghẽn. Tổng Bí thư nhấn mạnh phải lựa chọn đúng khâu đột phá, đúng công trình trọng điểm, tránh dàn trải nguồn lực và hướng tới tạo ra động lực tăng trưởng mới, năng lực cạnh tranh mới cho đất nước.

Song song với đó, yêu cầu tiếp tục đổi mới tổ chức và phương thức hoạt động của Quốc hội theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, gần dân, sát thực tiễn cũng được đặt ra. Quốc hội cần thích ứng nhanh hơn với biến động, tăng cường ứng dụng công nghệ số, đa dạng hóa hình thức hoạt động và nâng cao hiệu quả quyết định chính sách.

Tổng Bí thư đặc biệt nhấn mạnh vai trò của đại biểu Quốc hội phải vừa có bản lĩnh chính trị, trình độ chuyên môn, năng lực phản biện, vừa truyền tải trung thực tiếng nói của nhân dân. Quốc hội cần mở rộng các kênh lắng nghe ý kiến cử tri, tăng cường minh bạch, xây dựng Quốc hội số, nhưng trước hết phải là một Quốc hội gần dân, hiểu dân và vì dân.

Kết thúc bài phát biểu, Tổng Bí thư bày tỏ tin tưởng Quốc hội khóa XVI sẽ hoàn thành xuất sắc trọng trách, góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng đất nước Việt Nam hòa bình, độc lập, dân chủ, giàu mạnh, phồn vinh và hạnh phúc.