Tổng kết dự án bảo tồn quần thể di sản chè Shan tuyết cổ thụ Tây Côn Lĩnh

Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Tuyên Quang cùng Ủy ban nhân dân xã Cao Bồ đã ký kết Biên bản chuyển giao mô hình. (Ảnh: Minh Hoa)

Dự án được triển khai tại xã Cao Bồ từ cuối năm 2024 đến tháng 9/2026 với tổng kinh phí hơn 1,14 tỷ đồng do Quỹ Môi trường toàn cầu (GEF SGP) tài trợ, nhằm bảo tồn, phát triển bền vững nguồn gen chè Shan tuyết cổ thụ gắn với cải thiện sinh kế cho người dân, giảm áp lực xâm hại lên hệ sinh thái rừng.

Đại biểu dự hội nghị. (Ảnh: Minh Hoa)

Xã Cao Bồ hiện có hơn 820ha chè Shan tuyết, trong đó 757ha đang cho thu hoạch, năng suất bình quân đạt 7,9 tạ/ha, sản lượng hơn 495 tấn. Chè được đồng bào địa phương trồng từ lâu đời ở độ cao từ 800m so mực nước biển, tạo nên chất lượng và hương vị đặc trưng. Đáng chú ý, trên địa bàn hiện còn 273 cây chè Shan tuyết cổ thụ có tuổi đời hàng trăm năm. Sản phẩm chè Shan tuyết cổ thụ đã được xây dựng thương hiệu, từng bước khẳng định giá trị trên thị trường, trở thành nguồn thu nhập chủ yếu, góp phần cải thiện đời sống của cộng đồng các dân tộc thiểu số nơi đây.

Sau thời gian triển khai, dự án đã đạt nhiều kết quả tích cực. Công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức được đẩy mạnh thông qua 11 lớp tập huấn cho 427 lượt người dân, giúp đào tạo lực lượng nòng cốt để tiếp tục lan tỏa kiến thức tại cộng đồng. Nhiều mô hình thiết thực được đưa vào thực tiễn như chăm sóc 2,5ha chè Shan tuyết cổ thụ theo hướng hữu cơ và trồng dặm phục hồi 2,5ha chè, góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm.

Cùng với đó, dự án từng bước hình thành sản phẩm du lịch cộng đồng gắn với cây chè Shan tuyết thông qua việc xây dựng điểm check-in, lắp đặt biển chỉ dẫn, sơ đồ tuyến tham quan và phát hành tài liệu quảng bá. Hoạt động liên kết sản xuất, chế biến, tiêu thụ sản phẩm cũng được thúc đẩy mạnh mẽ với sự tham gia chặt chẽ giữa người dân, hợp tác xã và doanh nghiệp.

Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Tuyên Quang tặng quà cho các hộ tiêu biểu của xã Cao Bồ trong triển khai dự án. (Ảnh: Minh Hoa)

Đáng chú ý, người dân địa phương được tham gia trực tiếp vào việc xây dựng quy ước thôn bản về bảo tồn chè Shan tuyết cổ thụ, quy chế hoạt động du lịch cộng đồng và phương án liên kết sản xuất, tiêu thụ sản phẩm, qua đó phát huy tối đa vai trò chủ thể trong quản lý và khai thác bền vững tài nguyên.

Tại hội nghị, các đại biểu đã trình bày nhiều tham luận quan trọng, tập trung đề xuất các giải pháp duy trì, nâng cao tính bền vững kết quả của dự án; đồng thời thảo luận, gợi mở những cơ hội và định hướng ưu tiên nhằm nhân rộng mô hình trong thời gian tới.

Dự án đã hoàn thành tốt các mục tiêu đề ra, tạo nền tảng bảo tồn đa dạng sinh học dựa vào cộng đồng và phát triển sinh kế bền vững tại Khu bảo tồn thiên nhiên Tây Côn Lĩnh.