Tổng thống Trump đồng ý giải phóng 6 tỷ USD tài sản đóng băng của Iran
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đồng ý cho phép Iran tiếp cận 6 tỷ USD từ nguồn tiền dầu mỏ của nước này đang bị đóng băng tại Qatar...
Chính quyền Tổng thống Donald Trump đã đồng ý cho phép Iran tiếp cận 6 tỷ USD từ nguồn tiền dầu mỏ của nước này đang bị đóng băng tại Qatar...
Đường phố ở thủ đô Tehran của Iran - Ảnh: Bloomberg.
Quyết định này được đưa ra sau vòng đàm phán cấp cao đầu tiên giữa hai bên kể từ khi hai nước nhất trí gia hạn lệnh ngừng bắn.
Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social vào ngày 23/6, ông Trump cho biết số tiền được Washington giải phóng sẽ được Iran sử dụng để mua các sản phẩm của Mỹ, bao gồm thực phẩm và vật tư y tế. Các giao dịch mua của Tehran sẽ bao gồm ngô, lúa mì và đậu nành từ nông dân Mỹ - những mặt hàng mà ông chủ Nhà Trắng nhấn mạnh rằng Iran đang rất cần trong bối cảnh cuộc khủng hoảng nhân đạo ở nước này.
Theo tiết lộ của một nguồn tin với tờ báo Financial Times, số tiền 6 tỷ USD sẽ được giải phóng theo từng giai đoạn, tùy thuộc vào tiến trình đàm phán trong thời gian tới. Ngoài ra, một khoản 6 tỷ USD khác có thể được giải phóng theo khuôn khổ tương tự, nếu Iran sử dụng hết số tiền đang bị giữ tại Doha, tùy thuộc vào tiến trình đàm phán hướng tới một thỏa thuận hòa bình cuối cùng và thỏa thuận hạt nhân giữa Mỹ và Iran.
Động thái này là dấu hiệu cho thấy chính quyền Trump đang dùng các lợi ích tài chính để đảm bảo Iran cam kết với thỏa thuận tạm thời đã ký tuần trước nhằm gia hạn lệnh ngừng bắn ngày 8/4 thêm 60 ngày và mở lại eo biển Hormuz. Thỏa thuận tạm thời này cũng thiết lập khuôn khổ đàm phán về tương lai của chương trình hạt nhân của Tehran.
Ngay sau khi vòng đàm phán cấp cao đầu tiên tại Thụy Sỹ kết thúc vào thứ Hai, Bộ Tài chính Mỹ đã cấp một giấy phép miễn trừ, cho phép Iran bán dầu, bao gồm việc sử dụng đồng USD để thanh toán cho các lô dầu xuất khẩu của Iran, có hiệu lực đến ngày 21/8.
Vào hôm 22/6, Phó tổng thống Mỹ JD Vance, người dẫn đầu phái đoàn Mỹ tại vòng đàm phán ở Thụy Sỹ vừa rồi, nói rằng Iran đã đồng ý mời các thanh tra của Cơ quan Năng lượng nguyên tử Quốc tế (IAEA) trở lại nước này.
Tehran đã đình chỉ hợp tác với IAEA - một cơ quan giám sát của Liên hiệp quốc - sau cuộc chiến kéo dài 12 ngày với Israel vào năm ngoái mà trong đó, Mỹ đã ném bom các cơ sở hạt nhân chính của nước này.
Iran đã đồng ý cho phép một số thanh tra của IAEA trở lại nước này vào mùa thu năm nay. Tuy nhiên, nước này chưa cho phép các thanh tra quốc tế tiếp cận các nhà máy Natanz, Fordow và Isfahan, những nơi bị hư hại nặng nề trong cuộc ném bom năm ngoái. Iran được cho là đang cất giấu 440kg uranium được làm giàu gần tới cấp độ vũ khí dưới đống đổ nát của các cơ sở hạt nhân đó.
Hôm 22/6, Bộ Ngoại giao Iran cho biết Tehran "không tham gia đàm phán về vấn đề hạt nhân trong suốt 18 giờ đàm phán và không chấp nhận bất kỳ cam kết mới nào". Tuy nhiên, nguồn tin cho biết Tehran đã đồng ý mời các thanh tra IAEA đến Iran và xem xét khả năng hợp tác trong tương lai.
Trong bài đăng trên Truth Social vào ngày 23/6, ông Trump khẳng định rằng "Iran đã hoàn toàn và hoàn toàn đồng ý với các cuộc thanh tra hạt nhân ở mức cao nhất trong tương lai dài... Điều này sẽ đảm bảo 'sự trung thực hạt nhân'. Nếu họ không đồng ý với điều này, sẽ không có cuộc đàm phán nào tiếp theo!"
Trong các cuộc thảo luận vừa rồi, hai bên cũng đã đồng ý thiết lập một “trung tâm giảm xung đột” để chấm dứt cuộc chiến giữa Israel và Hezbollah ở Lebanon - xung đột đã đe dọa làm trật bánh các nỗ lực giữa Iran và Mỹ để đạt được một thỏa thuận hòa bình lâu dài.
Theo một số ước tính, Iran có hàng chục tỷ USD tiền dầu mỏ bị đóng băng trong các ngân hàng trung ương ở nước ngoài do các lệnh trừng phạt của Mỹ, bao gồm ở Ấn Độ, Iraq, Trung Quốc và Nhật Bản. Số tiền 6 tỷ USD tại Qatar trước đây được giữ ở Hàn Quốc nhưng đã được chuyển đến một tài khoản ở Doha sau khi chính quyền Tổng thống Joe Biden đồng ý một thỏa thuận trao đổi tù binh với Tehran vào tháng 9/2023.
Vào thời điểm đó, thỏa thuận này được coi là một bước khuyến khích Tehran chấm dứt chương trình làm giàu uranium. Thỏa thuận đạt được sau khi các cuộc đàm phán hạt nhân giữa chính quyền ông Biden và Iran đã sụp đổ vào năm trước đó.
Tuy nhiên, hy vọng về tiến triển rộng hơn đã bị đảo lộn sau cuộc tấn công của Hamas vào ngày 7/10/2023 vào Israel, gây ra một làn sóng thù địch khu vực, làm gia tăng căng thẳng giữa Iran và phương Tây. Tehran chưa bao giờ tiếp cận được số tiền 6 tỷ USD này.
Tin nóng
Phi công điều khiển máy bay F-15 của Mỹ bị bắn rơi tại Iran đã kể lại việc nhìn thấy một đội hình máy bay không người lái (UAV) có hình dạng giống như 'con sứa' của Tehran.
Ngày 23/6, Thống đốc ngân hàng trung ương Iran, ông Abdolnaser Hemmati cho biết, nước này hoàn toàn có thể sử dụng số tiền bị đóng băng được giải ngân theo thỏa thuận với Washington để mua nông sản của Mỹ, song phủ nhận tuyên bố của Tổng thống Mỹ Donald Trump rằng thỏa thuận này buộc Iran phải chi số tiền đó cho hàng xuất khẩu của Mỹ.
Tổng thống Nga Vladimir Putin cảnh báo, các cuộc tấn công của Kiev sẽ không thể thay đổi tình hình ở tiền tuyến - nơi quân đội Nga đang giành quyền kiểm soát từng khu dân cư.
Theo phóng viên TTXVN tại Tel Aviv, Israel đang xem xét khả năng rút một phần lực lượng khỏi miền Nam Liban, trong khuôn khổ các cuộc đàm phán đang diễn ra với Liban tại Washington dưới sự bảo trợ của Mỹ, nhằm tìm kiếm giải pháp lâu dài cho tình hình an ninh dọc biên giới hai nước.
Nga tuyên bố sẵn sàng kích hoạt các bảo đảm an ninh với Belarus nếu Ukraine thực hiện các lời đe dọa tấn công, trong bối cảnh căng thẳng tiếp tục leo thang tại khu vực.
Iran và Mỹ nhất trí thiết lập đường dây nóng nhằm xử lý nhanh các sự cố phát sinh tại eo biển Hormuz, tuyến hàng hải chiến lược vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ toàn cầu.
Tin mới
Vụ cháy trên USS Gerald R. Ford khiến hơn 600 thủy thủ mất chỗ ở và làm lộ rõ những áp lực mà Hải quân Mỹ đang phải đối mặt khi triển khai các tàu sân bay.
Ngày 23/6, Chính phủ Đan Mạch cho biết sẽ bắt đầu triển khai lính nghĩa vụ đến Greenland – vùng lãnh thổ tự trị thuộc quốc gia Bắc Âu mà Tổng thống Mỹ Donald Trump vốn mong muốn kiểm soát.
Iran và Oman nhất trí thành lập một ủy ban chung để thảo luận về cơ chế quản lý hoạt động hàng hải tại Eo biển Hormuz trong tương lai, bao gồm điều phối vận tải biển, các dịch vụ liên quan và các khoản phí đi kèm.
Một thập niên sau cuộc trưng cầu dân ý đưa Vương quốc Anh rời Liên minh châu Âu (EU), những lợi ích từng được kỳ vọng vẫn chưa hiện hữu rõ nét, trong khi các hệ lụy kinh tế và chính trị ngày càng bộc lộ. Brexit không chỉ làm suy giảm tăng trưởng mà còn phủ bóng lên đời sống chính trị Anh, nơi sáu thủ tướng đã lần lượt rời nhiệm sở trong vòng 10 năm qua.
Lực lượng Hàn Quốc đã bắt giữ một binh sĩ Triều Tiên sau khi người này vượt qua khu vực biên giới được canh phòng nghiêm ngặt hồi đầu tuần.
Các cuộc đàm phán kỹ thuật giữa Mỹ, Iran cùng các bên trung gian tại Thụy Sĩ đã kết thúc với nhiều kết quả đáng chú ý, trong đó có việc thống nhất cơ chế thực hiện thỏa thuận hòa bình, thành lập các nhóm công tác chuyên trách và triển khai các bước đầu tiên nhằm nới lỏng một số biện pháp trừng phạt đối với Tehran.
Có những quyết định mà tầm vóc thật sự chỉ hiện ra trọn vẹn khi nhìn lại từ khoảng cách của một thập niên. Cuộc trưng cầu dân ý tại Anh ngày 23/6/2016 là một quyết định như thế. Mười năm sau, khi nước Anh đi qua dấu mốc ấy, điều đáng nói không phải là Brexit đã thành công hay thất bại - cách phân loại quá giản đơn cho một biến cố nhiều tầng nấc, mà đáng suy ngẫm hơn: Brexit đã làm đổi thay gần như mọi thứ, trừ những điều nó cam kết sẽ thay đổi.
Tối 23/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump chỉ trích cuộc bỏ phiếu của Thượng viện nhằm hạn chế quyền phát động chiến tranh với Iran là 'không đúng thời điểm và vô nghĩa'.