Tổng thống Trump nêu điều kiện, yêu cầu Tehran đáp ứng nếu không sẽ đưa Iran 'về thời kỳ đồ đá'

Tổng thống Mỹ Donald Trump trong bài phát biểu được truyền hình phát trên toàn quốc tại Washington, D.C., tối 1/4/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Vào khoảng 8 giờ sáng 2/4, theo giờ Việt Nam, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có bài phát biểu đầu tiên trước toàn quốc về cuộc xung đột tại Iran, trong bối cảnh chiến sự và khủng hoảng năng lượng toàn cầu tiếp tục leo thang.

Trong bải diễn văn, Tổng thống Trump tuyên bố: “Tối nay tôi có thể nói rằng chúng ta đang trên đà hoàn thành tất cả các mục tiêu quân sự của Mỹ trong thời gian ngắn, rất ngắn”, đồng thời nhấn mạnh: “Chúng ta sẽ đánh họ cực kỳ mạnh trong hai đến ba tuần tới; chúng ta sẽ đưa họ trở về thời kỳ đồ đá, nơi họ thuộc về. Trong lúc đó, các cuộc thảo luận vẫn đang tiếp diễn”.

Theo tờ The Hill, nhà lãnh đạo Mỹ khẳng định thay đổi chế độ chưa bao giờ là mục tiêu của cuộc chiến, dù trước đó ông từng kêu gọi một cuộc nổi dậy của người dân Iran vào ngày Mỹ bắt đầu chiến dịch ném bom.

Tổng thống Trump cũng lặp lại tuyên bố rằng thay đổi chế độ về thực chất đã xảy ra sau khi một số quan chức cấp cao bị tiêu diệt, đồng thời nói thêm rằng “nhóm mới (những lãnh đạo mới ở Iran) ít cực đoan hơn và hợp lý hơn nhiều”.

Tuy nhiên, Tổng thống Trump cảnh báo: “Nếu trong khoảng thời gian này không đạt được thỏa thuận, chúng tôi đã nhắm đến các mục tiêu then chốt. Nếu không có thỏa thuận, chúng tôi sẽ tấn công rất mạnh từng nhà máy phát điện của họ, và có thể là đồng loạt”.

Tổng thống Trump không đưa ra thời hạn cụ thể để Mỹ hoàn tất chiến dịch tại Iran.

Trước bài phát biểu, Nhà Trắng cho biết Tổng thống Trump sẽ thông báo với người dân Mỹ rằng cuộc chiến sẽ kết thúc trong vòng hai đến ba tuần.

Hiện Mỹ đã bước sang tháng thứ hai của cuộc xung đột với Iran, trong khi ban đầu ông Trump nói cuộc chiến sẽ kéo dài bốn đến năm tuần.

Tỷ lệ ủng hộ của ông Trump đã giảm xuống mức thấp kỷ lục trong tháng qua khi cuộc chiến tại Iran gây áp lực lên nền kinh tế.

Tại Mỹ, giá xăng đã vượt 4 USD/gallon lần đầu kể từ tháng 8/2022 và được dự báo còn tăng tiếp.

Ông Trump dự đoán nền kinh tế sẽ phục hồi nhanh chóng sau khi chiến tranh kết thúc, đồng thời cho rằng Eo biển Hormuz - bị Iran đóng cửa từ khi chiến tranh bắt đầu - sẽ “tự nhiên mở lại” khi Mỹ kết thúc chiến dịch quân sự.

Tổng thống Trump nói: “Phần khó nhất đã xong. Vì vậy phần còn lại sẽ dễ dàng, và trong mọi trường hợp, khi xung đột kết thúc, eo biển sẽ tự mở lại. Nó sẽ tự mở. Họ sẽ muốn bán dầu vì đó là thứ duy nhất họ có để tái thiết. Dòng chảy sẽ được nối lại, giá xăng sẽ nhanh chóng giảm xuống. Giá cổ phiếu sẽ nhanh chóng tăng trở lại”.

Ông Trump không đề cập đến khả năng triển khai bộ binh để chiếm đảo Kharg – một trung tâm dầu mỏ quan trọng – hoặc thu hồi vật liệu hạt nhân cấp vũ khí được cho là chôn sâu dưới lòng đất, những chiến dịch rủi ro mà ông được cho là đã cân nhắc và chuẩn bị với việc triển khai thêm hàng nghìn binh sĩ tới Trung Đông.

Nhà lãnh đạo Mỹ một lần nữa khuyên các quốc gia châu Âu hoặc mua dầu của Mỹ, hoặc tự mở lại Eo biển Hormuz nếu muốn tuyến vận tải quan trọng này trở lại hoạt động bình thường.

Vào hôm 1/4, Thủ tướng Anh Keir Starmer đã kêu gọi tổ chức một cuộc họp quốc tế để lên kế hoạch can thiệp vào Eo biển Hormuz, cảnh báo rằng việc chấm dứt chiến tranh sẽ không loại bỏ mối đe dọa đối với tàu thuyền trong tuyến đường này, nơi trước đây vận chuyển khoảng 20% thương mại năng lượng toàn cầu.

Về phần mình, Iran đã bác bỏ tuyên bố của Tổng thống Trump rằng nước này đang tiến hành đàm phán tích cực với Mỹ và tìm kiếm một lệnh ngừng bắn.

Dù quân đội đã bị suy yếu đáng kể sau nhiều tuần không kích của Mỹ và Israel, Tehran vẫn nắm giữ đòn bẩy quan trọng bằng cách đóng cửa tuyến hàng hải này, và nhiều khả năng sẽ yêu cầu những nhượng bộ đáng kể để mở lại.

Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian cũng đã công bố một bức thư gửi tới “người dân Mỹ”, chỉ vài giờ trước bài phát biểu của ông Trump, cảnh báo về hậu quả của những kiểu tấn công mà Trump đang đe dọa.

Ông Pezeshkian viết: “Tấn công vào cơ sở hạ tầng thiết yếu của Iran, bao gồm các cơ sở năng lượng và công nghiệp – là trực tiếp nhắm vào người dân Iran. Ngoài việc cấu thành tội ác chiến tranh, những hành động như vậy còn gây ra hậu quả vượt xa biên giới Iran. Chúng tạo ra bất ổn, gia tăng chi phí nhân đạo và kinh tế, và kéo dài vòng xoáy căng thẳng, gieo mầm oán hận sẽ tồn tại trong nhiều năm”.

Trong khi đó, Tổng thống Trump kết thúc bài phát biểu bằng việc nói: “Chúng ta đang ở rất gần việc chấm dứt mối đe dọa hiểm độc của Iran đối với Mỹ và thế giới”.

“Tối nay, mọi người dân Mỹ có thể hướng tới một ngày mà chúng ta cuối cùng thoát khỏi sự nguy hiểm từ hành động gây hấn của Iran và bóng ma tống tiền hạt nhân, nhờ những hành động mà chúng ta đã thực hiện”, ông Trump nói.

Nhà lãnh đạo Mỹ nói tiếp: “Và tôi nói cho các bạn biết, thế giới đang theo dõi, và khi điều đó xảy ra, khi mọi thứ kết thúc, nước Mỹ sẽ an toàn hơn, mạnh mẽ hơn, thịnh vượng hơn và vĩ đại hơn bao giờ hết”.

Thành Nam/Báo Tin tức và Dân tộc