Tổng thống Zelensky kêu gọi Mỹ sớm chuyển giao 500 tên lửa Patriot

"Một quyết định mạnh mẽ của Bộ Ngoại giao Mỹ đó là cho phép Ukraine mua tên lửa đánh chặn Patriot để đối phó với các tên lửa đạn đạo của Nga. 500 tên lửa đánh chặn PAC-3 là một số lượng đáng kể và hoàn toàn có thể tạo nên một lưới phòng thủ rất hiệu quả ngay trong mùa đông năm nay. Tuy nhiên, điều kiện được đưa ra là việc bàn giao chỉ có thể bắt đầu sau vài năm tới. Chúng tôi đang đề nghị các đối tác Mỹ tìm ra giải pháp cho để đáp ứng nhu cầu trước mắt,” Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky viết trên X ngày 31/10.

Theo nhà lãnh đạo Ukraine, Kiev từng đề nghị Washington cung cấp gói hỗ trợ mùa đông với mức 100 tên lửa Patriot mỗi tháng. Ông cho rằng 500 quả đạn có thể đủ bảo vệ bầu trời Ukraine trong những tháng tới, đồng thời giúp nước này duy trì vị thế thuận lợi hơn trên bàn đàm phán.

Để giải quyết khoảng trống nguồn cung, Tổng thống Zelensky đề xuất Mỹ, các nước châu Âu và những đối tác khác chuyển giao tên lửa PAC-3 từ kho dự trữ cho Ukraine ngay trong mùa đông 2026-2027. Các nước này có thể bổ sung lượng đạn đã chuyển giao trong những năm tiếp theo bằng nguồn sản xuất mà Ukraine và các đối tác đã ký hợp đồng, thanh toán.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. Ảnh: Facebook/Volodymyr Zelensky

Mỹ hiện chưa bình luận về phát biểu của Tổng thống Ukraine.

Ngày 30/10, Bộ Ngoại giao Mỹ thông báo phê duyệt thương vụ tiềm năng trị giá 2,1 tỷ USD, bao gồm 500 tên lửa đánh chặn PAC-3 MSE cùng các trang thiết bị liên quan cho Ukraine. Ngoài tên lửa, gói cung cấp còn có phụ tùng thay thế thuộc danh mục mật và không mật, cùng các hạng mục hậu cần và hỗ trợ chương trình.

Thương vụ được tài trợ thông qua đóng góp của Canada, Đức và Na Uy trong khuôn khổ chương trình JUMPSTART, cùng nguồn kinh phí từ khoản vay hỗ trợ Ukraine của Liên minh châu Âu (EU). Bộ Ngoại giao Mỹ khẳng định ngân sách chính phủ nước này không được sử dụng để thanh toán.

Theo Bộ Ngoại giao Mỹ, thương vụ sẽ giúp Kiev nâng cao năng lực ứng phó với các mối đe dọa hiện tại và trong tương lai, củng cố khả năng phòng không và phòng thủ tên lửa tích hợp, đồng thời duy trì hoạt động của các hệ thống Patriot hiện có trước những mối đe dọa trên không đang tiếp diễn.

Tuy nhiên, việc phê duyệt mới mở đường cho thương vụ, chưa đồng nghĩa tên lửa sẽ được bàn giao ngay. Trong khi đó, tình trạng thiếu hụt đạn đánh chặn tiếp tục gây sức ép lên năng lực phòng không Ukraine, theo Kyiv Independent.

Trước đó, ngày 18/10, Tổng thống Zelensky cho biết Mỹ mới chỉ phê duyệt một phần số tên lửa Patriot mà Ukraine đã mua thông qua sáng kiến Danh mục yêu cầu ưu tiên của Ukraine (PURL), trong khi những lô hàng còn lại vẫn chờ cấp phép. Kiev cũng từng phải chờ gần một tháng để Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth phê duyệt việc các nước đồng minh chuyển giao tên lửa Patriot và NASAMS.

Interfax dẫn phát biểu của ông Zelensky ngày 28/10 cho biết Ukraine chỉ nhận được trung bình 12 tên lửa đánh chặn Patriot mỗi tháng từ Mỹ trong năm 2026, thấp hơn nhiều so với nhu cầu đối phó các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Nga.

"Hãy tưởng tượng: Bạn có thể nhận được 150 tên lửa mỗi năm từ Mỹ, nhưng bạn cần phải bắn hạ 150 tên lửa đạn đạo mỗi tháng,” ông Zelensky nói. Ông cho rằng nguồn cung từ Mỹ sụt giảm do chiến sự tại Trung Đông, đồng thời cho biết Kiev đang tìm kiếm sự chấp thuận của Washington để các nước khác chuyển giao thêm tên lửa đánh chặn.

Bên cạnh việc tìm kiếm nguồn cung từ các đối tác, Ukraine cũng đang phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa Freyja do nước này thiết kế nhằm đánh chặn tên lửa đạn đạo và giảm phụ thuộc vào vũ khí nước ngoài. Tuy nhiên, theo Defense News ngày 30/10, các thành phần quan trọng từ đối tác châu Âu cung cấp vẫn đang trong quá trình phát triển.