TP.HCM chặn đứng gần 50 tấn thịt bẩn tuồn ra thị trường

Cơ quan chức năng ngăn chặn thịt heo bẩn vào TP.HCM. Ảnh minh hoạ: Ảnh: H.L.

Trong bối cảnh TP.HCM trở thành siêu đô thị, nhu cầu tiêu thụ thực phẩm ngày càng tăng, tạo ra áp lực lớn đối với công tác quản lý nguồn cung thực phẩm, đặc biệt là các sản phẩm có nguồn gốc từ động vật. Thông tin được ông Nguyễn Hữu Thiết, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM, chia sẻ tại tọa đàm "Hành trình vì hàng triệu bữa ăn an toàn" do Tạp chí Thương hiệu và Công luận phối hợp Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM tổ chức ngày 18/8.

Hơn 50% nguồn cung thịt phụ thuộc vào các tỉnh

Theo thống kê, TP.HCM hiện có hơn 1,3 triệu con heo, gần 96.000 con trâu, bò và hơn 21 triệu con gia cầm đang được nuôi tại địa phương. Hoạt động chăn nuôi được thực hiện bởi hơn 41.000 hộ dân, tạo nên nguồn cung thực phẩm quan trọng phục vụ nhu cầu tiêu dùng của người dân.

Bên cạnh đó, toàn thành phố hiện có 81 cơ sở giết mổ động vật, gồm 22 cơ sở giết mổ heo, 5 cơ sở giết mổ trâu, bò, 23 cơ sở giết mổ gia cầm và 31 cơ sở giết mổ hỗn hợp.

Mỗi ngày, các cơ sở này cung cấp hơn 657 tấn thịt gia súc và hơn 201 tấn thịt gia cầm. Nếu tính thêm nguồn thịt đông lạnh nhập khẩu, nguồn cung cơ bản đáp ứng được nhu cầu tiêu dùng của thành phố và một phần các tỉnh lân cận.

"Tuy nhiên, thực tế cho thấy nguồn thực phẩm sản xuất tại chỗ vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu của một đô thị đặc biệt như TP.HCM", ông Thiết nói.

Theo Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM, nguồn cung thực phẩm từ động vật được giết mổ ngay tại thành phố hiện chỉ đáp ứng khoảng 50% nhu cầu. Phần còn lại phải được bổ sung từ các tỉnh, thành khác. Điều này khiến công tác kiểm soát an toàn thực phẩm trở nên phức tạp hơn khi chuỗi cung ứng kéo dài và liên quan đến nhiều địa phương.

Trong 7 tháng đầu năm 2026, TP.HCM tiếp nhận hơn 691.000 con heo sống từ các tỉnh để phục vụ hoạt động giết mổ, tăng gần 10% so với cùng kỳ năm trước. Số lượng gia cầm sống nhập vào thành phố cũng lên tới hơn 14,5 triệu con, tăng gần 28%.

Ông Nguyễn Hữu Thiết, Phó Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM, báo cáo tại hội thảo. Ảnh: BTC.

Đối với các sản phẩm động vật đã qua sơ chế hoặc chế biến được vận chuyển từ các địa phương khác về TP.HCM để tiêu thụ, lượng thịt heo tăng hơn 29% so với cùng kỳ, đạt hơn 182.000 đơn vị thống kê trong 7 tháng đầu năm.

Theo ông Thiết, khi nguồn thực phẩm phụ thuộc nhiều vào các địa phương khác, nguy cơ phát sinh các vấn đề liên quan đến dịch bệnh, chất cấm trong chăn nuôi hoặc sản phẩm không rõ nguồn gốc cũng gia tăng.

Cụ thể, từ tháng 3 đến nay, lực lượng chức năng đã phát hiện 61 trường hợp vi phạm, ban hành 61 quyết định xử phạt hành chính với tổng số tiền hơn 439 triệu đồng. Đồng thời, gần 50.000 kg động vật và sản phẩm động vật không bảo đảm điều kiện vệ sinh thú y đã bị tiêu hủy.

Đáng chú ý, cơ quan chức năng đã phát hiện 3 lô heo với tổng số 280 con sử dụng chất cấm thuộc nhóm Beta-Agonist, bao gồm Salbutamol và Clenbuterol. Trong số này, một lô gồm 80 con còn được xác định dương tính với virus dịch tả heo châu Phi.

"Toàn bộ số heo nói trên, tương đương hơn 35 tấn, đã bị tiêu hủy để ngăn chặn nguy cơ xâm nhập vào chuỗi thực phẩm", ông Thiết nhấn mạnh.

An toàn thực phẩm không bắt đầu từ căn bếp

Ông Trần Phú Cường, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM, cho rằng nhiều người thường chỉ quan tâm đến miếng thịt hay quả trứng được bày bán tại chợ hoặc siêu thị. Tuy nhiên, để tạo ra một sản phẩm an toàn, cần có sự tham gia của cả một chuỗi liên kết kéo dài từ khâu sản xuất đến tiêu dùng.

Chuỗi này bao gồm việc lựa chọn con giống, sử dụng thức ăn chăn nuôi, chăm sóc vật nuôi, phòng chống dịch bệnh, quản lý thuốc thú y, vận chuyển, giết mổ, sơ chế, chế biến, phân phối và cuối cùng là người tiêu dùng. Chỉ cần một mắt xích không được kiểm soát tốt, nguy cơ mất an toàn thực phẩm có thể xuất hiện và lan rộng rất nhanh.

Theo ông Cường, đối với TP.HCM, vấn đề này càng trở nên quan trọng khi thành phố là trung tâm kinh tế lớn, tập trung dân số đông và phụ thuộc vào nguồn thực phẩm đến từ nhiều địa phương khác nhau. Vì vậy, bảo đảm an toàn thực phẩm không phải trách nhiệm của riêng một cơ quan quản lý hay một doanh nghiệp, mà là trách nhiệm chung của toàn bộ hệ thống.

Ông Trần Phú Cường, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM (đứng giữa) nghe doanh nghiệp trình bày về biện pháp truy xuất nguồn gốc thực phẩm. Ảnh: BTC.

Đại diện ngành chăn nuôi và thú y cho biết nhiệm vụ của cơ quan quản lý phải bắt đầu từ trước khi sản phẩm xuất hiện trên thị trường. Điều đó đồng nghĩa với việc các đơn vị chức năng phải kiểm soát dịch bệnh trên đàn vật nuôi, giám sát việc sử dụng thuốc thú y, theo dõi điều kiện chăn nuôi, kiểm soát hoạt động vận chuyển và giết mổ cũng như thực hiện các biện pháp kiểm dịch trước khi sản phẩm được đưa đến tay người tiêu dùng.

Ông Cường nhấn mạnh rằng nếu người dân chỉ nhìn thấy "miếng thịt trên bàn ăn" thì phía sau đó là cả một hệ thống kiểm soát được triển khai từ rất sớm. Tuy nhiên, không tồn tại một "cánh cửa" duy nhất có thể bảo đảm an toàn thực phẩm. Thay vào đó, việc kiểm soát cần được thực hiện qua nhiều lớp khác nhau.

Lớp kiểm soát đầu tiên nằm ở cơ sở chăn nuôi. Vật nuôi phải được chăm sóc theo đúng quy trình, sử dụng thuốc và thức ăn đúng quy định. Lớp thứ hai là khâu vận chuyển và giết mổ, nơi cần kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc, điều kiện vệ sinh và tình trạng sức khỏe của động vật. Lớp thứ ba là quá trình phân phối, kinh doanh và tiêu dùng, trong đó sản phẩm phải được bảo quản đúng cách và có đầy đủ thông tin về nguồn gốc xuất xứ.

"Người tiêu dùng cũng là một mắt xích quan trọng trong chuỗi an toàn thực phẩm. Việc lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, quan tâm đến thông tin sản phẩm và chủ động phản ánh các dấu hiệu bất thường sẽ góp phần loại bỏ những sản phẩm không bảo đảm chất lượng khỏi thị trường", ông Cường nhấn mạnh.

Trong thời gian tới, TP.HCM sẽ tiếp tục tăng cường kiểm tra liên ngành, đẩy mạnh liên kết vùng, xây dựng hệ thống cơ sở giết mổ tập trung theo hướng hiện đại, nâng cao khả năng truy xuất nguồn gốc và liên thông dữ liệu kiểm dịch giữa các địa phương. Đồng thời, các cơ sở chăn nuôi sẽ được yêu cầu kê khai đầy đủ hoạt động sản xuất, ghi chép việc sử dụng thuốc thú y và tuân thủ nghiêm quy định trước khi xuất bán vật nuôi.