TP.HCM chuẩn bị tìm kiếm, khai quật khu mộ tập thể liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng
Sau hội thảo xác minh thông tin về liệt sĩ và mộ liệt sĩ tại Nghĩa trang Đô Thành cũ, TP.HCM thống nhất có đủ cơ sở để triển khai khảo sát chuyên sâu, hướng tới tìm kiếm và khai quật khu mộ tập thể liệt sĩ hình thành sau Tết Mậu Thân 1968.
Ngày 8/6, Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (Ban Chỉ đạo 515 quốc gia) phối hợp UBND TP.HCM tổ chức hội thảo xác minh, kết luận thông tin về liệt sĩ và mộ liệt sĩ tại khu vực Nghĩa trang Đô Thành (Chí Hòa - Sài Gòn cũ), nay là Công viên Lê Thị Riêng, phường Hòa Hưng.

Quang cảnh hội thảo xác minh, kết luận thông tin về liệt sĩ và mộ liệt sĩ tại khu vực Nghĩa trang Đô Thành.
Tại hội thảo, các chuyên gia, nhà nghiên cứu và nhân chứng lịch sử đã cung cấp nhiều tư liệu, lời kể quan trọng, góp phần làm rõ thông tin về các khu chôn cất tập thể liệt sĩ tại khu vực Nghĩa trang Đô Thành trước đây.
Ông Nguyễn Thành Phước (70 tuổi, xã Xuân Thới Sơn), người sinh sống từ nhỏ tại khu Bắc Hải cho biết, sau Tết Mậu Thân 1968 ông trực tiếp chứng kiến việc chôn cất tập thể tại nghĩa trang.
Theo lời kể của ông Phước, lực lượng công binh khi đó đã đào ba hầm lớn nhưng chỉ sử dụng hai hầm để chôn cất. Thi thể được vận chuyển bằng xe tải và xe cứu hỏa, sau đó chôn thành nhiều lớp trong các hố có quy mô lớn. Dựa trên thực tế quan sát, ông ước tính hai hầm chôn tập thể có khoảng 600 - 700 người.
Ông cũng cho biết, khi giải tỏa Nghĩa trang Chí Hòa năm 1983 để xây dựng Công viên Lê Thị Riêng, chỉ những ngôi mộ có bia hoặc dấu tích rõ ràng mới được bốc dỡ. Khu vực các hố chôn tập thể được san lấp nhưng vẫn giữ nguyên vị trí.

Bức ảnh được xác định chụp năm 1968 tại Nghĩa trang Đô Thành, nay là Công viên Lê Thị Riêng. Ảnh: Bộ tư lệnh TP.HCM.
Trong khi đó, ông Võ Huy Thịnh (70 tuổi, phường Phú Nhuận) cho biết, khoảng 10 ngày sau Tết Mậu Thân, ông nhiều lần chứng kiến xe cứu thương liên tục đưa thi hài vào nghĩa trang.
Theo ông Thịnh, các thi hài được tập kết gần nhà xác rồi chuyển đến khu đất trống có nhiều cỏ lau, cây dại để chôn tập thể. Nhiều thi hài không còn nguyên vẹn do bom đạn và được xếp thành từng lớp trước khi san lấp mặt bằng.
Tại hội thảo, đại tá Bùi Yên Tĩnh, Phó cục trưởng Cục Tác chiến (Bộ Tổng Tham mưu Quân đội nhân dân Việt Nam) cho biết, nhóm nghiên cứu đã tổng hợp, đối chiếu nhiều nguồn tư liệu gồm ảnh hiện trường, không ảnh, bản đồ quân sự, tài liệu lưu trữ, hồ sơ giải tỏa Nghĩa trang Chí Hòa cũng như kết quả các đợt tìm kiếm trước đây.
Bên cạnh đó, nhóm nghiên cứu còn khảo sát thực địa, thu thập lời kể của nhân chứng và phân tích các nguồn thông tin liên quan đến việc thu gom thi hài liệt sĩ sau chiến sự Mậu Thân tại khu vực Sài Gòn - Chợ Lớn.
"Kết quả nghiên cứu cho thấy có cơ sở nhận định khu vực này tồn tại 3 rãnh mộ tập thể với số lượng liệt sĩ khoảng 900 người", đại tá Bùi Yên Tĩnh thông tin.

Một bức ảnh khác cũng được xác định chụp năm 1968 tại Nghĩa trang Đô Thành.
Phát biểu kết luận hội thảo, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng ban Chỉ đạo 515 quốc gia khẳng định qua hệ thống hồ sơ, tài liệu lịch sử, các tham luận khoa học, ý kiến chuyên gia và lời kể nhân chứng, đã có đầy đủ cơ sở lịch sử, khoa học và pháp lý để xác định với độ tin cậy cao về sự tồn tại của khu mộ tập thể liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng.
Theo Phó Thủ tướng, các điều kiện cần thiết hiện đã đủ để triển khai những bước khảo sát chuyên sâu, tìm kiếm và khai quật theo quy định.
Phó Thủ tướng giao UBND TP.HCM khẩn trương xây dựng kế hoạch tổng thể, phối hợp chặt chẽ với Bộ Quốc phòng, Quân khu 7 và các cơ quan liên quan nhằm huy động tối đa nguồn lực phục vụ công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.
Việc triển khai phải được thực hiện khoa học, chặt chẽ và thận trọng. Những khu vực đã xác định rõ, trong đó có 3 rãnh mộ tập thể tại Công viên Lê Thị Riêng, sẽ được ưu tiên triển khai trước; các vị trí còn lại tiếp tục khảo sát, khoanh vùng để xác định chính xác.
Phó Thủ tướng yêu cầu chậm nhất đầu tháng 7 phải hoàn tất các công việc cần thiết để triển khai khai quật, hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 - 27/7/2026).











