TP.HCM công bố đô thị khoa học công nghệ phía bắc

UBND TP.HCM họp báo cung cấp thông tin cho báo chí vào chiều 13.1 - Ảnh: BTC

Chiều 13.1.2026, UBND TP.HCM chính thức công bố Đề án phát triển đô thị khoa học công nghệ phía bắc, với sự phối hợp của Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM, cùng các đơn vị liên quan. Đây được xem là bước đi quan trọng trong chiến lược tái cấu trúc không gian phát triển đô thị và tìm kiếm động lực tăng trưởng mới cho thành phố trong giai đoạn tới.

Theo định hướng được giới thiệu, đô thị khoa học công nghệ phía bắc không được thiết kế như một khu chức năng đơn lẻ, mà là một không gian phát triển tích hợp. Trong cấu trúc này, nghiên cứu khoa học, đào tạo nhân lực chất lượng cao, đổi mới sáng tạo và sản xuất công nghệ cao được tổ chức gắn kết, tạo thành chuỗi giá trị liền mạch từ ý tưởng đến ứng dụng và thương mại hóa.

Trọng tâm của đề án là khu vực hạt nhân rộng 103 ha (thuộc phường Bình Dương - Trung tâm hành chính tỉnh Bình Dương trước đây), đóng vai trò “bộ não công nghệ” của toàn đô thị. Khu vực này tập trung các hoạt động nghiên cứu phát triển, thử nghiệm công nghệ, ươm tạo doanh nghiệp và kết nối viện trường với doanh nghiệp. Bao quanh vùng lõi là hệ thống các khu công nghiệp khoa học công nghệ thế hệ mới, tạo điều kiện hình thành một chuỗi sản xuất gắn với đổi mới sáng tạo, thay vì mô hình khu công nghiệp thuần túy như trước đây.

TP.HCM công bố chiến lược phát triển Đô thị Khoa học Công nghệ bắc thành phố - Ảnh: BTC

Một điểm đáng chú ý là cách tiếp cận đặt trung tâm nghiên cứu ngay trong không gian sản xuất. Khi nhà khoa học, doanh nghiệp công nghệ và nhà sản xuất cùng hiện diện trong một cấu trúc đô thị, khoảng cách giữa nghiên cứu và ứng dụng được rút ngắn, độ trễ trong thương mại hóa công nghệ được giảm xuống. Đây được xem là yếu tố then chốt giúp nâng cao năng lực cạnh tranh và giá trị gia tăng của nền kinh tế đô thị.

Đề án cũng cho thấy sự gắn kết với các chủ trương lớn về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Trong bối cảnh TP.HCM đang được trao các cơ chế đặc thù, đô thị khoa học công nghệ phía bắc được định vị như một không gian thử nghiệm quan trọng cho các mô hình quản trị mới, chính sách mới và công nghệ mới. Việc tập trung đủ lớn về không gian và nguồn lực cho phép thành phố triển khai thí điểm có kiểm soát, trước khi mở rộng ra phạm vi rộng hơn.

Về hạ tầng, khu vực phía bắc được lựa chọn khởi phát đề án là nơi đã được đầu tư đồng bộ trong nhiều năm về giao thông, kỹ thuật đô thị và các công trình công cộng. Việc tận dụng các công trình hiện hữu và không gian đô thị đã hình thành giúp giảm áp lực đầu tư ban đầu, đồng thời rút ngắn thời gian đưa đô thị khoa học công nghệ vào vận hành thực tế.

Ở góc độ phát triển kinh tế, đề án phản ánh rõ nỗ lực chuyển dịch mô hình tăng trưởng của TP.HCM. Khi dư địa mở rộng theo chiều rộng ngày càng hạn chế, thành phố buộc phải tìm kiếm động lực mới từ khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đô thị khoa học công nghệ phía bắc, nếu được triển khai hiệu quả, có thể trở thành một cực tăng trưởng mới, bổ sung cho các trung tâm hiện hữu và góp phần nâng cao vị thế của TP.HCM trong chuỗi giá trị khu vực.

Tuy nhiên, thách thức không nhỏ nằm ở khâu triển khai. Một đô thị khoa học công nghệ không thể chỉ được đo bằng diện tích đất hay số lượng công trình, mà bằng chất lượng hệ sinh thái đổi mới sáng tạo bên trong nó. Điều này đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền, doanh nghiệp, viện trường và cộng đồng khoa học, cùng một khung chính sách đủ linh hoạt để khuyến khích thử nghiệm và chấp nhận rủi ro.

Theo lộ trình được công bố, đề án sẽ được triển khai theo từng giai đoạn, vừa làm vừa điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn và khả năng hấp thụ của thị trường. Về dài hạn, đô thị khoa học công nghệ phía bắc được kỳ vọng không chỉ tạo thêm động lực tăng trưởng cho TP.HCM, mà còn mở ra một cách tiếp cận mới trong phát triển đô thị dựa trên tri thức, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Trần Tám