Hạ tầng sạc mở rộng, người dùng xe điện vẫn loay hoay với ứng dụng và lỗi kỹ thuật
Xe điện ngày càng phổ biến, trạm sạc mọc lên khắp nơi. Thế nhưng, hành trình của người dùng vẫn đầy thử thách khi phải cài hàng loạt ứng dụng, đối mặt với trạm ngắt điện và chờ đợi sạc chậm kéo dài.
Khi thị trường xe điện tại Việt Nam ngày càng đa dạng, nhu cầu sạc công cộng không còn xoay quanh một hệ thống duy nhất. Hệ thống trạm sạc của bên thứ ba (không phải V-Green) đã xuất hiện dày hơn, trải dài từ đô thị lớn đến các điểm du lịch. Tuy vậy, trải nghiệm thực tế lại chưa theo kịp tốc độ mở rộng khi vẫn xảy ra tình trạng lỗi sạc, công suất sạc thấp hơn kỳ vọng và người dùng phải sống chung với "ma trận" ứng dụng.
Trạm sạc bên thứ ba phủ rộng hơn, các hãng xe "vào cuộc"
Sau giai đoạn đầu còn thưa thớt, các hệ thống trạm sạc độc lập đã tăng hiện diện rõ rệt. Nhiều đơn vị chọn chiến lược mở theo điểm sạc tại bãi đỗ, trung tâm thương mại, khách sạn, tuyến du lịch. Đồng thời, các đơn vị cung cấp trạm sạc cũng phát triển ứng dụng để tìm trạm, kích hoạt sạc và thanh toán.
EV One là một trong những doanh nghiệp năng nổ nhất trong việc phát triển hệ thống trạm sạc tại Việt Nam. Ảnh: EV One.
Trong nhóm này, EV One là một trong những cái tên xuất hiện sớm, được nhắc đến từ giai đoạn 2023 và mở rộng mạnh hơn trong 2024-2025. Tính đến nay, EV One đã phát triển hơn 67 trạm sạc trên cả nước, với cấu trúc chủ yếu vẫn là sạc AC và một phần trạm DC.
Bên cạnh EV One, EverCharge cũng mở rộng mạng lưới tại nhiều tỉnh thành. Ngoài ra còn có các đơn vị như SolarEV, PV Power hoặc các mô hình trạm sạc gắn với đại lý, nhà phân phối.
Không chỉ các doanh nghiệp vận hành trạm sạc, nhiều hãng xe cũng đã nhập cuộc bằng cách hợp tác đối tác để lắp trụ sạc tại hệ thống đại lý, điểm dịch vụ. Thay vì tự xây mạng công cộng quy mô lớn, nhiều hãng chọn đặt trạm ở nơi kiểm soát được mặt bằng và dịch vụ, đồng thời bắt tay với đối tác thứ ba để đón đầu nhóm khách hàng xe điện.
Dù chưa chính thức bán ô tô điện tại Việt Nam, Omoda & Jaecoo đã công bố hợp tác với EV Power và lắp trạm sạc tại showroom. Cùng xu hướng này, Ford triển khai 53 trạm sạc tại hệ thống đại lý và đặt mục tiêu phối hợp đối tác để phát triển thêm hơn 275 trạm. Geely cũng lên kế hoạch xây dựng mạng trạm sạc gắn với hệ thống phân phối, hướng tới 50 trạm tại các đô thị lớn và tuyến giao thông trọng điểm.
Omoda & Jaecoo hợp tác với hệ thống trạm sạc để tận dụng lợi thế mặt bằng sẵn có. Ảnh: Omoda & Jaecoo.
Ở nhóm doanh nghiệp trong nước, THACO được nhắc tới với mô hình phát triển điểm sạc nhanh DC theo hướng hợp tác phục vụ hệ xe điện. TMT Motor (đơn vị lắp ráp và phân phối Wuling) cũng đã triển khai giai đoạn đầu trong kế hoạch 30.000 trạm sạc trên cả nước.
Nhiều trạm hơn nhưng... vẫn lo gặp lỗi, sạc chậm
Hạ tầng trạm sạc bên thứ ba dù phát triển nhanh nhưng lại thiếu đồng bộ, khiến trải nghiệm bị chia nhỏ theo từng ứng dụng. Mỗi nhà vận hành thường có ứng dụng riêng để kết nối, kích hoạt và thanh toán, buộc người dùng phải cài nhiều ứng dụng và chuẩn bị phương án dự phòng khi đi xa. Anh H.T (TP.HCM) cho biết để sử dụng xe điện, anh từng phải cài tới 6 ứng dụng để có thể chủ động sạc ở nhiều trạm khác nhau.
Người dùng phải cài nhiều ứng dụng của các bên trạm sạc để không rơi vào trạng thái bị động khi cần sạc. Ảnh: Minh Quân.
Rủi ro đáng ngại nhất là tình trạng đi theo app tới nơi nhưng trạm ngừng hoạt động, bị ngắt điện hoặc không khởi tạo được phiên sạc. Hồi tháng 4/2025, có người dùng tại TP.HCM phản ánh trụ E-Charge Trần Não không nhận sạc, trụ Rabbit EVC tại Volvo Đông Sài Gòn bị từ chối sử dụng và BYD Harmony Sài Gòn không hỗ trợ. Trước đó, một chiếc BYD Han được đưa tới trạm SolarEV trên QL20 (Đức Trọng) rồi tiếp tục đến bến xe Đa Thiện, nhưng cả hai điểm sạc đều bị ngắt điện.
Trong chuyến đi miền Tây với BYD Atto 3, anh H.T (TP.HCM) cho biết trụ sạc không nhận kết nối dù thử nhiều lần, phải gọi hỗ trợ và chuyển sang trụ bên cạnh mới sạc được. Anh Lê Thượng Tiến cũng gặp sự cố trong chuyến công tác miền Trung tháng 12/2025 bằng Ford Mustang Mach-E, khi sạc tại trạm EV One ở Phan Rí Cửa (Lâm Đồng) và Cà Ná (Khánh Hòa), ứng dụng liên tục báo "tài khoản đang ở trong phiên sạc khác" hoặc "lỗi không xác định".
Ngay cả khi trạm vẫn hoạt động, bài toán tiếp cận đôi khi cũng đầy bất ngờ. Anh Tiến cho biết anh từng tới trạm sạc ở Mũi Né nhưng đường vào khu sạc (nằm trong resort) bị chặn do nâng cấp, buộc phải tìm đường vòng. Anh cũng phản ánh có lần ứng dụng yêu cầu nhập số VIN của xe mới kích hoạt được phiên sạc, khiến thao tác rườm rà và mất thời gian.
Theo anh Lê Thượng Tiến, cần phổ biến thêm trụ sạc nhanh để tối ưu trải nghiệm của người dùng khi hiện tại, xe điện vẫn chưa cho thấy sự tiện lợi như xe xăng dầu. Ảnh: NVCC.
Tốc độ sạc cũng là điểm khiến nhiều người dùng e ngại. Theo anh Tiến, phần lớn trụ của các bên hiện vẫn là AC nên sạc chậm, trong khi số trạm sạc nhanh chưa nhiều khiến người đi xa phải tính toán kỹ điểm dừng. Anh H.T cho biết không ít lần công suất sạc thực tế thấp hơn mức công bố, khiến thời gian dừng sạc kéo dài và làm xáo trộn kế hoạch di chuyển của anh.
Dù độ phủ trạm sạc bên thứ ba tăng nhanh, trải nghiệm người dùng vẫn phụ thuộc lớn vào độ ổn định vận hành và mức độ cập nhật dữ liệu trên ứng dụng. Khi các bên liên kết để mở rộng mạng lưới, điều người dùng cần không chỉ là thêm trạm mà là sạc ổn định và thao tác đơn giản. Nếu các điểm nghẽn này chưa được xử lý, xe điện ngoài hệ sinh thái lớn vẫn khó đi xa một cách thoải mái.
