TP.HCM: Doanh nghiệp sản xuất nhựa bị cắt điện sau khi tái vi phạm và lời giải phát triển bền vững

Từ xử phạt đến ngừng cấp điện: TP.HCM bổ sung công cụ kiểm soát cơ sở vi phạm

Câu chuyện xử lý các cơ sở sản xuất gây ô nhiễm tại TP.HCM đang bước sang một giai đoạn quyết liệt hơn khi chính quyền địa phương bắt đầu sử dụng biện pháp tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Trường hợp mới nhất là Công ty TNHH Nhựa Thiệu Nguyễn tại xã Tân Vĩnh Lộc. Qua kiểm tra đột xuất, cơ quan chức năng phát hiện doanh nghiệp có nhiều sai phạm, trong đó đáng chú ý là chưa thực hiện đăng ký môi trường, không có hồ sơ phòng cháy, chữa cháy và xả nước thải trực tiếp ra môi trường trong quá trình xay, rửa phế liệu.

Ngoài ra, cơ sở này còn bị phát hiện đổ thải, chôn lấp trái phép khoảng 14 tấn chất thải rắn. Những hành vi trên tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng đất, nguồn nước và môi trường sống của khu dân cư xung quanh.

Trước các vi phạm, UBND xã Tân Vĩnh Lộc đã xử phạt hành chính doanh nghiệp 73 triệu đồng, đồng thời yêu cầu khắc phục hậu quả. Tuy nhiên, qua kiểm tra lại ngày 4/11, cơ quan chức năng ghi nhận cơ sở vẫn tiếp tục hoạt động và tái diễn hành vi đổ thải trái phép.

Việc doanh nghiệp không chấp hành yêu cầu xử lý khiến chính quyền địa phương phải áp dụng biện pháp mạnh hơn. Ngày 5/11, UBND xã Tân Vĩnh Lộc phối hợp Công ty Điện lực Bình Chánh tiến hành thu hồi trạm biến áp chuyên dùng phục vụ hoạt động sản xuất của doanh nghiệp. Đến ngày 8/11, việc ngừng cung cấp điện đã hoàn tất.

Theo thông tin từ địa phương, doanh nghiệp này có chi phí tiền điện khoảng 300 triệu đồng mỗi tháng. Việc mất nguồn điện phục vụ sản xuất đồng nghĩa hoạt động của cơ sở phải dừng lại, tạo sức ép trực tiếp buộc chủ doanh nghiệp giải quyết các tồn tại.

Điểm đáng chú ý trong vụ việc không chỉ nằm ở hành vi vi phạm của một doanh nghiệp sản xuất nhựa, mà còn ở cách thức chính quyền thành phố triển khai cơ chế xử lý mới.

Theo Tổng công ty Điện lực TP.HCM, đây là trường hợp đầu tiên thành phố thực hiện biện pháp ngừng cung cấp điện đối với cơ sở vi phạm môi trường sau khi Nghị quyết 57/2026/NQ-HĐND chính thức có hiệu lực từ ngày 1/10/2026.

Nghị quyết số 57 được HĐND TP.HCM thông qua ngày 22/9/2026, quy định việc áp dụng biện pháp ngừng cung cấp dịch vụ điện, nước đối với công trình, cơ sở sản xuất, kinh doanh vi phạm trên địa bàn.

Cơ chế này tạo thêm công cụ để chính quyền xử lý những trường hợp vi phạm thuộc diện áp dụng nhưng vẫn cố tình không chấp hành yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền. Các lĩnh vực được đề cập bao gồm trật tự xây dựng, quy hoạch, đất đai, phòng cháy, chữa cháy và bảo vệ môi trường.

Đáng chú ý, việc ngừng cung cấp điện, nước không thay thế hình thức xử phạt vi phạm hành chính mà là biện pháp quản lý bổ sung theo quy định. Thẩm quyền quyết định được giao cho Chủ tịch UBND cấp xã trong phạm vi và điều kiện áp dụng của nghị quyết.

So với việc chỉ xử phạt bằng tiền, biện pháp ngừng cung cấp điện có tác động trực tiếp hơn đến hoạt động của cơ sở sản xuất. Đặc biệt, đối với những doanh nghiệp phụ thuộc lớn vào nguồn điện để vận hành máy móc, dây chuyền và thiết bị, việc bị ngừng cấp điện có thể khiến toàn bộ hoạt động kinh doanh đình trệ.

Đây cũng là thông điệp đáng chú ý đối với các cơ sở sản xuất đang hoạt động trên địa bàn thành phố: chi phí vi phạm môi trường không chỉ dừng ở khoản tiền phạt, mà còn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng duy trì hoạt động nếu doanh nghiệp không thực hiện nghĩa vụ khắc phục theo quy định.

Doanh nghiệp đối mặt áp lực tuân thủ, bài toán môi trường cần giải quyết từ gốc

Việc áp dụng biện pháp ngừng cấp điện tại TP.HCM diễn ra trong bối cảnh thành phố đang phải đối mặt với áp lực kiểm soát ô nhiễm từ hoạt động sản xuất, kinh doanh, đặc biệt tại những khu vực tập trung nhiều cơ sở công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp xen kẽ khu dân cư.

Thực tế, các hành vi như xả nước thải chưa qua xử lý, đổ chất thải không đúng nơi quy định hoặc vận hành cơ sở khi chưa hoàn thiện thủ tục môi trường có thể gây ra những tác động kéo dài. Trong đó, người dân sinh sống xung quanh thường là nhóm chịu ảnh hưởng trực tiếp từ mùi, nước thải và nguy cơ ô nhiễm đất.

Đối với doanh nghiệp, việc tuân thủ quy định môi trường vì vậy không còn đơn thuần là hoàn thiện hồ sơ pháp lý hay thực hiện các nghĩa vụ kiểm tra định kỳ. Các cơ sở cần đầu tư hệ thống thu gom, xử lý nước thải, phân loại và lưu giữ chất thải đúng quy định, đồng thời bảo đảm đầy đủ điều kiện hoạt động trước khi đưa dây chuyền sản xuất vào vận hành.

Trong vụ việc tại xã Tân Vĩnh Lộc, bên cạnh việc ngừng cấp điện, chính quyền địa phương còn yêu cầu chủ sử dụng khu đất thu gom toàn bộ rác thải, khắc phục hậu quả, khôi phục hiện trạng ban đầu và sử dụng đất đúng mục đích.

Địa phương cũng đang tăng cường phối hợp giữa các đơn vị chức năng để giám sát, ngăn chặn tình trạng tái phạm. Những cơ sở có dấu hiệu gây ô nhiễm sẽ tiếp tục được kiểm tra và xử lý theo quy định.

Về dài hạn, hiệu quả của chính sách không chỉ được đánh giá qua số lượng cơ sở bị xử lý hay số trường hợp bị ngừng cấp điện, nước, mà quan trọng hơn là khả năng buộc các doanh nghiệp khắc phục triệt để sai phạm, chấm dứt nguồn phát thải và không tái diễn vi phạm.

Động thái của TP.HCM cho thấy thành phố đang tăng cường sử dụng các công cụ quản lý có tính răn đe trực tiếp nhằm bảo vệ môi trường sống của người dân. Với doanh nghiệp, việc đầu tư cho hệ thống xử lý chất thải và tuân thủ pháp luật cần được xem là điều kiện bắt buộc để hoạt động ổn định, thay vì khoản chi phí có thể trì hoãn.