TP HCM: Gần 100 tỷ đồng nâng công suất nhà máy năng lượng tái tạo từ chất thải

Trong bối cảnh áp lực xử lý chất thải ngày càng gia tăng cùng yêu cầu phát triển bền vững và kinh tế tuần hoàn, việc đầu tư mở rộng các dự án tái chế, thu hồi năng lượng từ chất thải đang trở thành xu hướng tất yếu. Tại TP Hồ Chí Minh, Dự án “Nhà máy chế biến năng lượng tái tạo từ chất thải” do Công ty Cổ phần Năng lượng tái tạo DVA làm chủ đầu tư đang được triển khai nâng công suất quy mô lớn, góp phần giải bài toán môi trường đô thị và công nghiệp.

Dự án được thực hiện tại Lô B5, Khu xử lý chất thải tập trung Tóc Tiên, nay thuộc xã Châu Pha, TP Hồ Chí Minh, trên diện tích khoảng 1 ha. Đây là khu vực đã được quy hoạch chuyên biệt cho hoạt động xử lý chất thải, cách xa khu dân cư tập trung và không có các yếu tố nhạy cảm về môi trường. Nhà máy đã được xây dựng và đưa vào vận hành từ năm 2013, ban đầu tập trung xử lý chất thải công nghiệp thông thường, chủ yếu là lốp xe và phế thải cao su với công suất khoảng 60 tấn/ngày.

Sau khi nâng cấp, tổng công suất thiết kế của nhà máy đạt 380 tấn nguyên liệu/ngày, gấp hơn 6 lần so với trước đây.

Trước thực tế lượng chất thải rắn, đặc biệt là nhựa, nilon, cao su thải, dầu thải và bùn thải công nghiệp tại Việt Nam gia tăng nhanh chóng, trong khi tỷ lệ tái chế còn hạn chế, chủ đầu tư đã nghiên cứu và quyết định đầu tư mở rộng dự án. Mục tiêu không chỉ dừng ở việc nâng công suất xử lý mà còn bổ sung chức năng xử lý chất thải nguy hại, đồng thời thu hồi năng lượng và các sản phẩm tái tạo có giá trị sử dụng.

Theo phương án điều chỉnh, sau khi nâng cấp, tổng công suất thiết kế của nhà máy đạt 380 tấn nguyên liệu/ngày, gấp hơn 6 lần so với trước đây. Trong đó, công suất xử lý chất thải rắn như cao su phế thải, lốp xe, nhựa và nilon thải đạt khoảng 180 tấn/ngày; công suất xử lý chất thải lỏng và bán lỏng như dầu thải, nhớt thải và bùn thải công nghiệp đạt khoảng 200 tấn/ngày. Dây chuyền sản xuất gồm 6 lò nhiệt phân, mỗi lò có công suất khoảng 52 tấn/ngày, được đầu tư mới và nâng cấp đồng bộ.

Không chỉ nâng công suất xử lý, dự án còn hướng tới tối ưu hóa việc thu hồi tài nguyên từ chất thải. Các sản phẩm đầu ra của nhà máy bao gồm dầu nhiệt phân với sản lượng khoảng 180,5 tấn/ngày, than đen (carbon black) khoảng 123,5 tấn/ngày, thép thu hồi khoảng 47,5 tấn/ngày và khí gas khoảng 28,5 tấn/ngày. Đáng chú ý, khí gas thu hồi được tuần hoàn sử dụng làm nhiên liệu đốt cho lò nhiệt phân, góp phần tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải ra môi trường.

Về công nghệ, dự án áp dụng công nghệ nhiệt phân (pyrolysis) bán liên tục trong điều kiện yếm khí, vận hành trong lò quay kín ở nhiệt độ cao, khoảng 450–550°C. Đây là công nghệ xử lý chất thải tiên tiến, không đốt trực tiếp chất thải và không phát sinh hoạt động chôn lấp sau xử lý. Quy trình công nghệ được thiết kế khép kín, bắt đầu từ khâu tiếp nhận, phân loại sơ bộ, cắt nghiền nguyên liệu, cấp vào lò nhiệt phân, đến thu hồi dầu, than và khí. Hệ thống xử lý khí thải được đầu tư đồng bộ với buồng đốt thứ cấp, tháp hấp thụ và thiết bị hấp phụ bằng than hoạt tính, bảo đảm khí thải đầu ra đạt các quy chuẩn kỹ thuật môi trường hiện hành. Nước thải sinh hoạt và nước mưa nhiễm bẩn được thu gom, xử lý sơ bộ tại hệ thống nội bộ và chuyển giao về hệ thống xử lý tập trung của Khu xử lý chất thải tập trung Tóc Tiên, không xả trực tiếp ra môi trường.

Dự án nâng công suất Nhà máy chế biến năng lượng tái tạo từ chất thải được xác định là dự án đầu tư mở rộng trên cơ sở nhà máy hiện hữu. Theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường, dự án thuộc nhóm I – nhóm dự án có nguy cơ tác động xấu đến môi trường ở mức độ cao, do đó phải thực hiện đánh giá tác động môi trường và thuộc thẩm quyền thẩm định, phê duyệt của Bộ Nông nghiệp và Môi trường.

Về tiến độ, dự án dự kiến hoàn tất các thủ tục pháp lý trong giai đoạn từ quý IV/2025 đến hết quý I/2026. Sang quý II/2026, nhà máy sẽ tiến hành cải tạo nền móng, hệ thống kết cấu và lắp đặt máy móc, thiết bị công nghệ mới. Giai đoạn quý III/2026 là thời gian vận hành thử nghiệm, kiểm tra, hiệu chỉnh thiết bị và nghiệm thu các công trình bảo vệ môi trường. Dự kiến đến quý IV/2026, dự án sẽ đi vào hoạt động chính thức với công suất thiết kế 380 tấn/ngày.

Tổng mức đầu tư cho dự án nâng công suất là hơn 98,1 tỷ đồng, được sử dụng cho các hạng mục cải tạo công trình, lắp đặt thiết bị, hoàn thiện hệ thống công nghệ và tổ chức vận hành. Khi đi vào hoạt động ổn định, nhà máy dự kiến sử dụng khoảng 113 lao động, góp phần tạo việc làm và thu nhập ổn định cho người lao động địa phương, đồng thời đóng góp nguồn thu cho ngân sách nhà nước.

Việc nâng công suất Nhà máy chế biến năng lượng tái tạo từ chất thải không chỉ giúp gia tăng năng lực xử lý chất thải công nghiệp và chất thải nguy hại, mà còn góp phần giảm áp lực chôn lấp, hạn chế ô nhiễm môi trường và tận dụng hiệu quả nguồn tài nguyên từ chất thải. Đây được xem là bước đi phù hợp với định hướng phát triển kinh tế tuần hoàn, kinh tế xanh và mục tiêu tăng trưởng bền vững của TP Hồ Chí Minh trong giai đoạn tới.

Đình Khương