TP.HCM mở đợt kiểm tra cao điểm thực phẩm đường phố

Sáng 16/4, Sở An toàn thực phẩm tổ chức lễ phát động Tháng Hành động vì An toàn thực phẩm năm 2026, với chủ đề “Bảo đảm an toàn thực phẩm và phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống, thức ăn đường phố”.

Thông qua đợt cao điểm này, những bất cập, hạn chế trong công tác quản lý an toàn thực phẩm sẽ được rà soát, chấn chỉnh kịp thời; các hành vi vi phạm được phát hiện và xử lý nghiêm. Trên cơ sở đó, cơ quan chức năng cũng đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả bảo đảm an toàn thực phẩm trong thời gian tới.

Tăng cường kiểm tra các dịch vụ thức ăn đường phố. Ảnh: Duy Hiệu.

Số ca ngộ độc tăng mạnh so với cùng kỳ

Phát biểu tại sự kiện, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh an toàn thực phẩm là vấn đề có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, bởi thực phẩm được sử dụng hàng ngày, tác động trực tiếp đến sức khỏe con người.

Tuy nhiên, thời gian qua đã triển khai nhiều giải pháp, thực tế vẫn ghi nhận không ít diễn biến phức tạp.

Dẫu vậy, những con số thống kê mới nhất cho thấy áp lực vẫn còn lớn khi từ đầu năm đến nay đã ghi nhận 30 vụ ngộ độc thực phẩm, tăng 20 vụ so với cùng kỳ, trong đó các vụ có trên 30 người mắc chiếm khoảng 25%. Những dữ liệu này cho thấy vấn đề chưa hạ nhiệt và đòi hỏi các giải pháp mạnh mẽ hơn.

Trong bối cảnh đó, bà dẫn lại chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, nhấn mạnh an toàn thực phẩm là vấn đề cấp bách. Nếu không làm tốt công tác này để bảo vệ sức khỏe người dân, dù có đầu tư thêm bệnh viện hay đào tạo thêm nhân lực y tế cũng khó có thể đáp ứng nhu cầu.

Đoàn công tác gồm Ban Văn hóa - Xã hội HĐND TP.HCM, Sở An toàn Thực phẩm TP.HCM, khảo sát Phố ẩm thực Hồ Thị Kỷ. Ảnh: Duy Hiệu.

Từ đó, yêu cầu đặt ra không chỉ là sự quan tâm mạnh mẽ hơn mà còn cần những cách làm mới, quyết liệt hơn, đồng thời bảo đảm quyền cơ bản của mỗi người dân là được tiếp cận thực phẩm an toàn thông qua sự phối hợp chặt chẽ của các cơ quan liên quan.

Liên quan đến hoàn thiện thể chế, Bộ trưởng cho biết dự kiến sẽ trình Quốc hội Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) vào tháng 10 năm nay. Quá trình này được đánh giá có nhiều thuận lợi khi hiện có nhiều luật liên quan trực tiếp đến lĩnh vực này sẽ đồng loạt có hiệu lực từ năm 2026.

Song song đó, hai luật quan trọng khác cũng đang được hoàn thiện, gồm Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa dự kiến có hiệu lực từ tháng 7 và Luật Tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đã được Quốc hội thông qua sửa đổi vào năm 2025.

“Nếu việc tổ chức triển khai được thực hiện hiệu quả, sự đồng bộ giữa Luật An toàn thực phẩm, Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa và Luật Tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật sẽ đáp ứng yêu cầu quản lý an toàn thực phẩm theo hướng hiện đại, đồng thời bảo đảm tính bền vững trên phạm vi cả nước trong thời gian tới”, Bộ trưởng nói.

Tháng hành động vì An toàn thực phẩm 2026

PGS.TS Phạm Khánh Phong Lan, Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, cho biết năm 2026, Tháng hành động vì an toàn thực phẩm được xác định tập trung vào chủ đề “Bảo đảm an toàn thực phẩm, phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong dịch vụ ăn uống và thức ăn đường phố”

Đây là lựa chọn xuất phát từ thực tiễn khi từ đầu năm đến nay, TP.HCM nói riêng và cả nước nói chung vẫn ghi nhận các vụ việc nghi ngờ ngộ độc thực phẩm, sau điều tra đã được xác định là ngộ độc thực phẩm, cho thấy những tồn tại vẫn chưa được giải quyết triệt để.

Làm rõ hơn về thách thức này, PGS.TS Phạm Khánh Phong Lan cho biết thức ăn đường phố là lĩnh vực đặc biệt khó quản lý do quy mô nhỏ lẻ. Theo bà, chỉ một hành vi vi phạm như không đeo găng tay hoặc vừa bốc thức ăn vừa cầm tiền cũng có thể bị xử phạt tới 3 triệu đồng, mức không nhỏ đối với người bán. Tuy vậy, trên thực tế, số trường hợp bị xử phạt không nhiều, đa phần là nhắc nhở.

Để siết chặt quản lý trong giai đoạn cao điểm, TP.HCM sẽ thành lập các đoàn kiểm tra, tiến hành kiểm tra đột xuất từ ngày 15/4. Ảnh: Duy Hiệu.

Hiện nay, trách nhiệm quản lý trực tiếp đã được phân cấp về phường, xã, trong khi Sở An toàn thực phẩm giữ vai trò phối hợp. Dù còn nhiều khó khăn, bức tranh chung vẫn ghi nhận những chuyển biến tích cực.

Nhiều người bán hàng rong đã chủ động cải thiện điều kiện vệ sinh, từ việc làm sạch quầy hàng đến sử dụng găng tay, khẩu trang... Những hỗ trợ từ cơ quan chức năng cũng góp phần giúp hoạt động kinh doanh này dần an toàn hơn.

Để siết chặt quản lý trong giai đoạn cao điểm, TP.HCM sẽ thành lập các đoàn kiểm tra, tiến hành kiểm tra đột xuất từ ngày 15/4 đến 15/5 tại các cơ sở sản xuất, chế biến, kinh doanh thực phẩm và dịch vụ ăn uống trên địa bàn.

Song song với đó, trong thời gian tới, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM xác định ba hướng trọng tâm, bắt đầu từ việc nâng cao nhận thức thông qua tuyên truyền để người dân và cơ sở kinh doanh hiểu rõ trách nhiệm của mình trong lựa chọn và tiêu thụ thực phẩm an toàn.

Tiếp đến là tăng cường giám sát, kiểm tra nhằm kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm, đồng thời công khai các trường hợp vi phạm để cộng đồng có cơ sở đánh giá. Cuối cùng là chủ động phòng ngừa ngộ độc thực phẩm, đặc biệt trong mùa nắng nóng khi nguy cơ gia tăng, với mục tiêu cao nhất là không để sự cố xảy ra thay vì chỉ tập trung xử lý hậu quả.