TP.HCM siết chặt thức ăn đường phố: Kiểm tra đột xuất, xử lý nghiêm vi phạm

Ẩm thực đường phố – nét đặc trưng của TP.HCM – đang bước vào giai đoạn siết chặt chưa từng có. Với chỉ đạo từ UBND TP.HCM và sự vào cuộc của Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, hàng loạt quán vỉa hè sẽ bị kiểm tra đột xuất, phân loại theo mức độ nguy cơ và xử lý nghiêm nếu vi phạm.

Thay đổi nhận thức của người bán hàng rong

Trong bức tranh sôi động của đô thị lớn nhất cả nước, văn hóa ẩm thực đường phố từ lâu đã trở thành một phần không thể thiếu của đời sống người dân TP.HCM. Tuy nhiên, đi cùng với sự phong phú ấy là những rủi ro tiềm ẩn về vệ sinh an toàn thực phẩm – vấn đề đang ngày càng được đặt dưới “lăng kính” giám sát chặt chẽ của cơ quan chức năng.

TP.HCM triển khai chiến dịch siết an toàn thực phẩm với hàng quán vỉa hè, kiểm tra đột xuất và xử lý nghiêm vi phạm nhằm bảo vệ sức khỏe người dân - Ảnh: minh họa

Trước thực tế trên, Sở An toàn thực phẩm TP.HCM đã yêu cầu UBND các phường, xã và đặc khu trên toàn địa bàn triển khai đồng bộ các giải pháp đảm bảo an toàn thực phẩm trong kinh doanh thức ăn đường phố.

Theo đó, các địa phương không được chậm trễ mà phải lập tức xây dựng kế hoạch hành động cụ thể, phù hợp với thực tiễn từng khu vực. Điều đáng chú ý là các kế hoạch này không chỉ mang tính hình thức mà phải được gửi về Sở để theo dõi, giám sát và đánh giá hiệu quả. Điều này cho thấy quyết tâm xây dựng một hệ thống quản lý có tính liên thông, thay vì phân tán như trước đây.

Trong bối cảnh đó, công tác tuyên truyền được đặt ở vị trí trung tâm. Thay vì chỉ tập trung xử phạt, cơ quan quản lý hướng đến việc thay đổi nhận thức của người kinh doanh – đặc biệt là những người bán hàng rong, vốn chiếm tỷ lệ lớn trong hệ sinh thái ẩm thực đường phố. Việc hiểu đúng và tuân thủ các quy định về an toàn thực phẩm được xem là yếu tố cốt lõi để tạo ra sự chuyển biến bền vững.

Tuy nhiên, song song với tuyên truyền là sự siết chặt kỷ cương bằng các hoạt động thanh tra, kiểm tra. Lần này, phương thức kiểm tra không còn mang tính định kỳ đơn thuần mà được kết hợp linh hoạt với kiểm tra đột xuất, nhằm ngăn chặn tình trạng đối phó. Các khu vực trọng điểm như trường học, khu công nghiệp, tuyến đường đông dân cư hay điểm du lịch sẽ trở thành “tâm điểm” của các đợt kiểm tra.

Theo giới chuyên môn, điểm khác biệt của chiến dịch này nằm ở cách tiếp cận theo hướng quản lý rủi ro. Thay vì kiểm tra dàn trải, chính quyền yêu cầu các địa phương phải rà soát, thống kê đầy đủ các cơ sở kinh doanh thức ăn đường phố, từ đó phân loại theo quy mô và mức độ nguy cơ. Đây được xem là bước tiến quan trọng giúp tối ưu hóa nguồn lực quản lý, đồng thời tăng hiệu quả giám sát.

Không chỉ dừng lại ở khâu kiểm tra, công tác phòng ngừa ngộ độc thực phẩm cũng được nâng lên một cấp độ mới. Các địa phương được yêu cầu xây dựng phương án ứng phó cụ thể, sẵn sàng lực lượng phản ứng nhanh khi xảy ra sự cố. Việc phối hợp giữa các đơn vị liên quan, đặc biệt là ngành y tế, được nhấn mạnh nhằm đảm bảo xử lý kịp thời, hạn chế tối đa hậu quả.

Đáng chú ý, toàn bộ quy trình điều tra ngộ độc thực phẩm phải tuân thủ nghiêm ngặt theo quy định của Bộ Y tế, đảm bảo tính khoa học và pháp lý. Điều này cho thấy sự chuyển dịch từ quản lý mang tính phản ứng sang quản lý chủ động, dựa trên quy chuẩn rõ ràng.

Đưa thức ăn đường phố vào khuôn khổ an toàn, văn minh

Ông Lê Minh Hải – Phó giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM nhấn mạnh: mục tiêu không phải là “dẹp bỏ” thức ăn đường phố mà là đưa hoạt động này vào khuôn khổ an toàn, văn minh và bền vững hơn.

Ông cho rằng, thức ăn đường phố là nét đặc trưng văn hóa của TP.HCM, đóng góp quan trọng vào đời sống kinh tế – xã hội. Tuy nhiên, nếu không được quản lý tốt, đây cũng có thể trở thành nguồn phát sinh rủi ro lớn đối với sức khỏe cộng đồng. Vì vậy, việc kết hợp giữa tuyên truyền, kiểm tra và quản lý dữ liệu là hướng đi tất yếu.

“Chúng tôi không chỉ xử lý vi phạm mà còn hướng dẫn, hỗ trợ người kinh doanh nâng cao điều kiện vệ sinh. Khi người bán thay đổi, người tiêu dùng cũng sẽ được bảo vệ tốt hơn,” ông Hải chia sẻ.

Bên cạnh đó, ông cũng nhấn mạnh vai trò của chính quyền cơ sở trong việc triển khai hiệu quả các biện pháp. Theo ông, cấp phường, xã là nơi gần dân nhất, hiểu rõ thực tế nhất, do đó phải chủ động trong công tác quản lý, không trông chờ vào cấp trên.

Một điểm đáng chú ý khác là việc thiết lập cơ chế báo cáo định kỳ và đột xuất. Các địa phương phải gửi báo cáo 6 tháng và hàng năm về tình hình an toàn thực phẩm, với thời hạn cụ thể và biểu mẫu thống nhất. Điều này không chỉ giúp theo dõi tiến độ mà còn tạo áp lực trách nhiệm đối với từng đơn vị.

Giới quan sát nhận định, với cách tiếp cận đồng bộ và quyết liệt, chiến dịch lần này có thể tạo ra bước chuyển thực sự trong quản lý thức ăn đường phố tại TP.HCM. Tuy nhiên, hiệu quả cuối cùng vẫn phụ thuộc vào mức độ thực thi ở cơ sở và sự hợp tác của người dân.

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và nhu cầu ăn uống tiện lợi ngày càng tăng, bài toán an toàn thực phẩm sẽ còn tiếp tục là thách thức lớn. Nhưng với “nắm đấm thép” lần này, TP.HCM đang cho thấy quyết tâm không chỉ xử lý phần ngọn mà còn đi sâu vào gốc rễ của vấn đề.

Nếu được triển khai đúng hướng, chiến dịch này không chỉ giúp làm sạch “bức tranh vỉa hè” mà còn góp phần nâng cao chất lượng sống, xây dựng hình ảnh một thành phố năng động nhưng vẫn đảm bảo an toàn cho từng bữa ăn của người dân.