TP.HCM tìm hài cốt liệt sĩ hy sinh trong nhiều trận đánh lớn

Máy bay vận tải C.119 của Mỹ bị quân Giải phóng phá hủy trong trận đánh vào sân bay Tân Sơn Nhất, đêm 30/1 rạng sáng 31/1/1968. Ảnh: Tư liệu Thông tấn xã Giải phóng.

Theo kế hoạch của Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ TP.HCM (Ban Chỉ đạo Thành phố), hoạt động được triển khai đồng loạt từ ngày 23/7 đến cuối năm nay.

Trong đợt triển khai này, TP.HCM ưu tiên khảo sát 12 khu vực trọng điểm.

Tại sân bay Tân Sơn Nhất, sau trận đánh đêm 30, rạng sáng 31/1/1968, khu vực này có 2 rãnh mộ liệt sĩ. Năm 1995, lực lượng chức năng đã cất bốc, quy tập 181 hài cốt.

Ở trận Bàu Bàng 1 (nay là xã Bàu Bàng), công tác xác minh được tiếp tục dựa trên nguồn tin của nhân chứng. Trận Búng - Lái Thiêu Bình Dương (tháng 2/1968), tài liệu lưu trữ thể hiện các liệt sĩ được chôn ở phía tây cổng Trường Nông Lâm Súc.

Hồ sơ về trận Bình Ba (ngày 8/6/1969) ghi nhận 107 liệt sĩ hy sinh. Đến nay, 60 hài cốt đã được quy tập. Trong khi đó, thông tin về trận đánh phía đông cầu xe lửa Bình Điền (ngày 13/5/1968) sẽ được đối chiếu, bổ sung từ nguồn tư liệu do một cựu binh Mỹ cung cấp.

Hình ảnh một khu vực tại bệnh viện K76A. Ảnh: Tư liệu Bộ Tư lệnh TP.HCM.

Ban Chỉ đạo Thành phố cũng đưa trận Bến Tranh (ngày 22/5/1969) và trận Sở Hội (ngày 12/5/1968) vào danh sách ưu tiên khảo sát. Trong đó, theo tư liệu do nhân chứng cung cấp về trận Sở Hội, khoảng 200 liệt sĩ của Trung đoàn 141, Sư đoàn 7 được chôn trong 3 hố. Người dân địa phương từng phát hiện 7 hài cốt, đồng thời còn lưu giữ hình ảnh các rãnh chôn.

Đối với khu vực Bệnh viện K76A, K76B tại xã Hòa Hiệp (núi Mây Tàu), hồ sơ hiện xác định khoảng 700 liệt sĩ hy sinh.

Kế hoạch cũng mở rộng khảo sát tại khu vực trận ấp Lò Gốm (ngày 17/2/1967), trận Láng Cà Thy (ngày 31/12/1970) và trận FSB Pike VI (ngày 12/5/1968, phía tây nam ngã tư Gò Mây, cách 2 km). Riêng trận Láng Cà Thy, hiện còn danh sách 21 liệt sĩ thuộc Tiểu đoàn 445 cùng hình ảnh 2 rãnh mộ.

TP.HCM sẽ khảo sát Nghĩa trang Hàng Keo ở Côn Đảo để thu thập thêm thông tin về các liệt sĩ hy sinh năm 1945, đặc biệt trong giai đoạn khủng bố trắng 1940-1941.

Ban Chỉ đạo thành phố sẽ tập trung làm rõ diễn biến, quy mô, lực lượng tham gia các trận đánh, đồng thời thu thập hồ sơ quân sự, hồ sơ liệt sĩ và các nguồn tư liệu lịch sử. Lực lượng sẽ tìm kiếm, gặp gỡ nhân chứng, thân nhân liệt sĩ, cựu chiến binh để xác minh thông tin, sau đó tiến hành khảo sát thực địa, xác định các địa điểm chiến đấu, khu vực, vị trí mai táng ban đầu của liệt sĩ. Sau khi đủ cơ sở, Ban Chỉ đạo sẽ tổ chức hội thảo khoa học nhằm đánh giá, thẩm định, thống nhất thông tin trước khi triển khai tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Hình ảnh lực lượng chức năng tiến hành khai quật tìm mộ liệt sĩ ở Tân Sơn Nhất tháng 7/2017. Ảnh: Hải An.

Lộ trình thực hiện kéo dài từ tháng 7 đến hết tháng 12/2026. Trong tháng 7, thành phố triển khai tại Sân bay Tân Sơn Nhất, Bàu Bàng 1 và Nghĩa trang Hàng Keo (Côn Đảo). Các khu vực còn lại được thực hiện lần lượt từ tháng 8 đến tháng 12.

Ban Chỉ đạo TP.HCM cũng thành lập Ban nghiên cứu chuyên sâu và Tổ giúp việc để trực tiếp tổ chức thu thập tư liệu, xác minh nhân chứng, khảo sát thực địa và tham mưu công tác tìm kiếm.

Bộ Tư lệnh TP.HCM được giao chủ trì phối hợp với các sở, ngành và địa phương triển khai kế hoạch. Đồng thời, đơn vị phối hợp với Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Bách khoa TP.HCM và các cơ quan chuyên môn sử dụng máy radar xuyên đất cùng các thiết bị chuyên dụng phục vụ khảo sát, thăm dò.

Thành phố cũng sẽ tiếp tục khai thác dữ liệu từ Dự án Sáng kiến người Việt Nam mất tích trong chiến tranh (VWAI), Trung tâm Việt Nam và Lưu trữ Sam Johnson, Đại học Công nghệ Texas cùng nguồn thông tin từ cựu binh nước ngoài.