TP. Hồ Chí Minh: 'Cơ hội vàng' để tái cấu trúc hệ thống logistics

Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Hồ Chí Minh Phạm Minh Tuấn phát biểu. Ảnh: Hoa Lê

Phát biểu đề dẫn, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP. Hồ Chí Minh Phạm Minh Tuấn cho biết, TP. Hồ Chí Minh bước vào thời kỳ quy hoạch mới sau bước ngoặt sáp nhập địa giới hành chính mang tính lịch sử, mở rộng diện tích tự nhiên lên khoảng 6.772,59 km², với quy mô dân số dự báo đạt từ 22 - 23 triệu người vào năm 2050.

Đứng trước tầm nhìn chiến lược dài hạn 100 năm, hướng tới mốc sau năm 2075 và xa hơn, Quy hoạch tổng thể Thành phố được nghiên cứu, lập trên cơ sở quán triệt sâu sắc và cụ thể hóa các định hướng chiến lược tại Nghị quyết số 260/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 98/2023/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển TP. Hồ Chí Minh.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Hoa Lê

Việc xây dựng và triển khai Quy hoạch tổng thể TP. Hồ Chí Minh có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, làm nền tảng định hướng phát triển không gian, kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh, đồng thời nâng cao vai trò, vị thế của thành phố trong Vùng Đông Nam Bộ, cả nước và khu vực.

Phát triển logistics đa phương thức, kết nối đô thị đa cực

Góp ý tại hội nghị, TSKH. KTS Ngô Viết Nam Sơn cho rằng, TP. Hồ Chí Minh đang đứng trước yêu cầu quản lý một siêu đô thị lớn hơn nhiều so với TP. Hồ Chí Minh trước đây, đồng thời phải duy trì mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Theo chuyên gia, đây là 2 nhiệm vụ khó khăn nhất đối với công tác quy hoạch.

TSKH. KTS Ngô Viết Nam Sơn cho rằng, đây là "cơ hội vàng'" để TP. Hồ Chí Minh chấm dứt cảnh xe container chạy khắp đô thị. Ảnh: Hoa Lê

Trong đó, TSKH. KTS Ngô Viết Nam Sơn nhìn nhận, quy hoạch mới cần hình thành hệ thống logistics đa phương thức để kết nối mô hình đô thị đa cực, đa trung tâm. Hạ tầng giao thông đa phương thức, kết hợp nhiều loại hình vận tải, là yếu tố quan trọng để TP. Hồ Chí Minh kết nối các đô thị trong vùng và khu vực sản xuất với những đầu mối hạ tầng lớn như sân bay, cảng biển.

"Hiện nay, chi phí logistics của chúng ta còn cao, thậm chí cao hơn chi phí sản xuất nên không hiệu quả. Việc giảm đáng kể chi phí logistics sẽ là động lực quan trọng cho mục tiêu tăng trưởng 2 con số", TSKH. KTS Ngô Viết Nam Sơn nhìn nhận.

Phó Giám đốc Viện Nghiên cứu thiết kế đô thị, Quy hoạch đô thị và Nông thôn quốc gia - Bộ Xây dựng (VIUP) Sầm Minh Tuấn trình bày báo cáo tại hội nghị. Ảnh: Hoa Lê

Dự thảo quy hoạch cũng cần định hướng phát triển giao thông đa phương thức, ưu tiên đường sắt đô thị, đường sắt quốc gia, đường sắt hàng hóa, đồng thời phát triển các trung tâm logistics, kho vận thông minh và đầu mối vận tải đa phương thức. Trong đó, hệ thống cảng biển cần được định hướng kết nối với đường sắt, cao tốc, vành đai, đường thủy nội địa và các hành lang kinh tế quốc tế.

"Việc quy hoạch mạng lưới logistics hiệu quả cũng góp phần chỉnh trang đô thị. Thành phố có cơ hội để di dời một phần cảng Cát Lái xuống Cái Mép, Cần Giờ, kết hợp với hệ thống cảng dọc sông Sài Gòn. Khi đó, tình trạng container chạy khắp đô thị như hiện nay sẽ được khắc phục. Đây là một cơ hội vàng và quy hoạch cần làm rõ vấn đề này", TSKH. KTS Ngô Viết Nam Sơn nhấn mạnh.

Làm rõ khả năng huy động nguồn lực, tăng sức chống chịu

Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội Khóa XII và XIII Trần Văn phát biểu. Ảnh: Hoa Lê

Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội Khóa XII và XIII Trần Văn cho rằng, hồ sơ quy hoạch cần củng cố luận chứng về nhu cầu và khả năng huy động nguồn lực đầu tư, đồng thời xác định rõ thứ tự ưu tiên các công trình, dự án. Ngoài ra, quy hoạch cũng cần làm rõ nhu cầu vốn gắn với quy mô nền kinh tế, khả năng thu ngân sách và khả năng thu hút nguồn lực.

"Dự thảo quy hoạch chưa chứng minh đầy đủ khả năng hấp thụ nguồn vốn cũng như khả năng triển khai trên thực tế. Trong khi đó, nhiều năm qua, tiến độ giải ngân đầu tư công của TP. Hồ Chí Minh chưa đạt kế hoạch", TS. Trần Văn phân tích.

Theo chuyên gia, quy hoạch cần chỉ rõ các kịch bản trong trường hợp không huy động được nguồn lực như dự kiến và việc này sẽ tác động thế nào đến mục tiêu phát triển. Nếu quy hoạch không tính toán sát khả năng huy động nguồn lực và xác định mức độ ưu tiên cụ thể, điều này có thể dẫn đến những hệ lụy lớn đối với đầu tư và tài chính của thành phố.

Các đại biểu tham dự hội nghị. Ảnh: Hoa Lê

Tại hội nghị, GS.TS Nguyễn Văn Phước, Phó Chủ tịch không chuyên trách Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố, cũng cho rằng việc hình thành cấu trúc đô thị đa cực, tăng cường liên kết có thể tạo tiền đề để TP. Hồ Chí Minh hướng tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Tuy nhiên, quy hoạch cần tính đến sự đa dạng không gian lãnh thổ và khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu.

GS.TS Nguyễn Văn Phước cho rằng, quan điểm quy hoạch cần chú trọng tổ chức phát triển dựa trên khả năng chống chịu biến đổi khí hậu, đồng thời phân chia không gian TP. Hồ Chí Minh thành các nhóm khác nhau. Theo đó, những khu vực có khả năng chống chịu cao có thể bố trí các cực tăng trưởng và hạ tầng chiến lược; những khu vực có mức độ rủi ro cao cần được kiểm soát, hạn chế mật độ và quy mô dân số.