TP Hồ Chí Minh hướng tới trung tâm chăm sóc sức khỏe ASEAN

Hệ thống y tế đa trung tâm, phát huy thế mạnh của từng bệnh viện

Theo ông Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, trong y học hiện đại, sức mạnh của một hệ thống y tế không còn được đo bằng số lượng bệnh viện lớn hay số lượng kỹ thuật cao mà bằng khả năng hình thành những trung tâm chuyên môn dẫn đầu, có năng lực điều trị, nghiên cứu, đào tạo, đổi mới sáng tạo và lan tỏa tri thức cho toàn hệ thống.

Bệnh viện Nhi đồng 2 phát triển chuyên sâu về ghép tạng trẻ em. Ảnh: BV

Trong nhiều năm qua, TP Hồ Chí Minh đã xây dựng được hệ thống bệnh viện tuyến cuối hàng đầu cả nước, với nhiều chuyên ngành đạt trình độ tương đương các nước tiên tiến trong khu vực. Đây là nền tảng quan trọng để thành phố tiếp tục giữ vai trò trung tâm y tế chuyên sâu của Việt Nam, đồng thời thu hút người bệnh từ nhiều tỉnh, thành đến khám, điều trị.

Tuy nhiên, khi không gian đô thị được mở rộng, quy mô dân số trên 14 triệu người, yêu cầu phát triển không còn dừng ở việc xây thêm bệnh viện hoặc triển khai thêm kỹ thuật cao. Thành phố cần tổ chức lại toàn bộ hệ thống theo hướng phát huy hiệu quả thế mạnh của từng đơn vị, sử dụng hợp lý nguồn lực và bảo đảm người dân tại các khu vực đều có cơ hội tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng cao.

Theo ông Tăng Chí Thượng, nếu chiến lược đa tầng giúp tổ chức hệ thống chăm sóc sức khỏe theo chức năng, chiến lược đa cực giúp tái phân bố nguồn lực y tế theo không gian phát triển thì chiến lược đa trung tâm là giải pháp phát triển chiều sâu của toàn hệ thống.

Trọng tâm của chiến lược không phải là xây dựng thêm nhiều bệnh viện lớn, hoặc để tất cả bệnh viện cùng phát triển giống nhau mà là hình thành mạng lưới các trung tâm y tế chuyên sâu và Trung tâm xuất sắc. Theo đó, mỗi bệnh viện xác định những lĩnh vực có lợi thế để tập trung nguồn lực, xây dựng đội ngũ chuyên gia và nâng cao chất lượng điều trị, đồng thời liên kết với các đơn vị khác để tạo nên năng lực chung.

Chiến lược đa trung tâm được triển khai theo hai lớp. Lớp thứ nhất là đa trung tâm theo không gian phát triển, với định hướng từng bước hình thành 5 trung tâm y tế chuyên sâu tại khu vực trung tâm, phía Đông - Thủ Đức, phía Tây - Tân Kiên, phía Bắc - Bình Dương và phía Đông Nam - Bà Rịa - Vũng Tàu.

Việc hình thành các trung tâm này không chỉ nhằm phân bố lại bệnh viện theo địa lý mà còn tạo ra những cực chuyên môn đủ mạnh, giúp người dân tiếp cận các dịch vụ kỹ thuật cao gần nơi sinh sống, hạn chế tình trạng tập trung người bệnh vào khu vực nội đô.

Lớp thứ hai là đa trung tâm theo chuyên ngành, thông qua việc xây dựng mạng lưới các Trung tâm xuất sắc. Mỗi bệnh viện sẽ xác định rõ lĩnh vực chuyên môn có lợi thế, đầu tư có trọng tâm, xây dựng bản sắc riêng và từng bước hướng tới vị trí dẫn đầu trong nước, khu vực.

Theo Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, chiến lược này thể hiện sự chuyển đổi từ tư duy “mỗi bệnh viện cố gắng làm tất cả” sang “mỗi bệnh viện làm tốt nhất những lĩnh vực mình có lợi thế”. Đây không phải là sự cạnh tranh tách biệt giữa các bệnh viện mà là quá trình hình thành một hệ sinh thái y tế có sự hỗ trợ, bổ sung lẫn nhau.

Các bệnh viện sẽ kết nối thông qua hội chẩn, chuyển giao kỹ thuật, đào tạo, nghiên cứu khoa học, luân phiên chuyên gia và chia sẻ dữ liệu y tế. Việc điều động bác sĩ từ bệnh viện đầu ngành đến hỗ trợ các cơ sở tại khu vực xa trung tâm cũng đang được ngành y tế thành phố triển khai nhằm nâng cao năng lực chuyên môn tại chỗ.

Mạng lưới y tế chuyên sâu đồng thời được gắn với hệ thống y tế cơ sở. Thành phố hiện tổ chức hoạt động chăm sóc sức khỏe trên địa bàn 168 phường, xã, đặc khu, hướng tới kết nối giữa trạm y tế, trung tâm y tế và các bệnh viện để người dân được theo dõi, chuyển tuyến và điều trị liên tục.

Xây dựng mạng lưới Trung tâm xuất sắc

Theo Giám đốc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, trong bối cảnh y học ngày càng chuyên sâu, công nghệ phát triển nhanh và yêu cầu chất lượng ngày càng cao, không một bệnh viện nào có thể dẫn đầu ở tất cả các lĩnh vực. Mỗi kỹ thuật hiện đại đều đòi hỏi quá trình tích lũy lâu dài về đội ngũ chuyên gia, số lượng người bệnh, nghiên cứu khoa học, công nghệ, cơ sở dữ liệu và hợp tác quốc tế.

Vì vậy, nhiều quốc gia lựa chọn tập trung nguồn lực để hình thành các trung tâm chuyên sâu trong từng lĩnh vực thay vì đầu tư dàn trải. Những mô hình như Mayo Clinic, Cleveland Clinic, mạng lưới Centers of Excellence của Vương quốc Anh hay các cụm bệnh viện chuyên sâu của Singapore đều cho thấy việc tập trung nguồn lực là điều kiện để xây dựng những trung tâm có năng lực vượt trội về điều trị, nghiên cứu, đào tạo và đổi mới sáng tạo.

Theo đó, TP Hồ Chí Minh cũng định hướng xây dựng các Trung tâm xuất sắc, mỗi bệnh viện sẽ tập trung phát huy lợi thế riêng để từng bước trở thành Trung tâm xuất sắc trong lĩnh vực chuyên môn thế mạnh. Tong lĩnh vực nhi khoa, Bệnh viện Nhi đồng 1 được định hướng trở thành trung tâm xuất sắc về tim mạch và can thiệp tim mạch trẻ em; Bệnh viện Nhi đồng 2 phát triển chuyên sâu về ghép tạng trẻ em; Bệnh viện Nhi đồng Thành phố tập trung xây dựng trung tâm xuất sắc về điều trị ung thư trẻ em. Ba bệnh viện cùng phát triển những thế mạnh khác nhau để tạo nên năng lực nhi khoa toàn diện.

Trong lĩnh vực sản phụ khoa, Bệnh viện Từ Dũ phát triển chuyên sâu về y học bào thai và can thiệp bào thai, còn Bệnh viện Hùng Vương tập trung vào sàn chậu và chăm sóc sức khỏe phụ nữ. Hai bệnh viện có hai hướng phát triển khác nhau nhưng bổ sung cho nhau, góp phần hình thành năng lực sản phụ khoa toàn diện của Thành phố.

Lãnh đạo Sở Y tế TP Hồ Chí Minh cho biết, mô hình này sẽ tiếp tục được mở rộng sang các chuyên ngành khác, trong đó mỗi bệnh viện tập trung đầu tư vào lĩnh vực có lợi thế để xây dựng bản sắc chuyên môn riêng.

Theo ông Tăng Chí Thượng, một Trung tâm xuất sắc không được đánh giá bằng danh tiếng hay số lượng kỹ thuật triển khai mà phải được đo lường thông qua kết quả điều trị, mức độ an toàn người bệnh, trải nghiệm người bệnh, năng lực nghiên cứu khoa học và khả năng chuyển giao chuyên môn.

Một trung tâm chỉ thực sự xuất sắc khi hội tụ đồng thời nhiều yếu tố như đội ngũ chuyên gia mạnh, số lượng người bệnh đủ lớn để tích lũy kinh nghiệm, làm chủ kỹ thuật tiên tiến, có kết quả điều trị được đo lường, có nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo, đào tạo thế hệ chuyên gia kế cận, hợp tác quốc tế và có khả năng chuyển giao tri thức cho toàn hệ thống.

Để xây dựng Trung tâm xuất sắc đúng nghĩa, theo định hướng của ngành y tế, điều kiện tiên quyết là phải có nền tảng chất lượng bệnh viện vững chắc. Vì vậy, phát triển Trung tâm xuất sắc phải luôn gắn với nâng cao chất lượng bệnh viện theo các chuẩn mực quốc tế, chuẩn hóa quy trình chuyên môn, tăng cường quản trị chất lượng, quản trị nguy cơ, bảo đảm an toàn người bệnh và duy trì cải tiến liên tục.

Bên cạnh đó, các Trung tâm xuất sắc còn được định hướng trở thành những trung tâm đào tạo, nghiên cứu khoa học và đổi mới sáng tạo. Đây sẽ là nơi hội tụ đội ngũ chuyên gia, dữ liệu lâm sàng và nguồn lực nghiên cứu để phát triển các phương pháp điều trị mới, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, y học chính xác, dữ liệu lớn và các công nghệ y học trong tương lai.

Theo Sở Y tế TP Hồ Chí Minh, khi các trung tâm chuyên sâu được phát triển trên nền tảng chất lượng bệnh viện, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, thương hiệu y tế TP Hồ Chí Minh sẽ không còn được tạo nên bởi một vài bệnh viện riêng lẻ mà bởi sức mạnh của cả hệ thống, hướng tới mục tiêu trở thành trung tâm chăm sóc sức khỏe của khu vực ASEAN.