TP Hồ Chí Minh: Siết phòng dịch, bảo đảm nguồn cung thực phẩm cuối năm

Trang trại chăn nuôi lợn. (Ảnh: Hoàng Nhị/TTXVN)

Từ nay đến cuối năm, nhu cầu tiêu dùng thực phẩm tại Thành phố Hồ Chí Minh dự kiến tăng, nhất là cao điểm lễ, Tết, trong khi nguy cơ dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm vẫn hiện hữu.

Hiện các doanh nghiệp, trang trại đang tăng cường đầu tư phòng dịch, còn ngành chăn nuôi-thú y thành phố đẩy mạnh tiêm phòng, giám sát dịch tễ và kiểm soát chặt nguồn động vật đưa vào địa bàn nhằm hạn chế nguy cơ thiếu hụt nguồn cung thực phẩm cho cuối năm.

Chủ động giữ đàn, chuẩn bị nguồn cung

Công ty trách nhiệm hữu hạn Trang Linh (xã Xuyên Mộc, Thành phố Hồ Chí Minh) dự kiến tăng sản lượng cung ứng khoảng 25%, tương đương 6.000-7.000 con lợn phục vụ tiêu dùng cuối năm.

Tuy nhiên, doanh nghiệp cho rằng nguồn cung và giá cả cuối năm vẫn phụ thuộc đáng kể vào diễn biến dịch bệnh trên đàn lợn.

Theo ông Phạm Trường Giang, Giám đốc Công ty trách nhiệm hữu hạn Trang Linh, nếu thị trường không có biến động lớn, giá lợn có thể tăng khoảng 1-2 giá vào thời điểm nhu cầu tiêu dùng tăng cao.

Để bảo đảm nguồn cung, yếu tố quan trọng là phòng chống và kiểm soát an toàn dịch bệnh, nhất là khi tình hình dịch tả lợn châu Phi và một số bệnh khác vẫn diễn biến phức tạp, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, gây thiệt hại lớn về kinh tế.

“Nhằm hạn chế nguy cơ dịch bệnh, chúng tôi đã áp dụng công nghệ chăn nuôi trên nền đệm lót sinh học nuôi hơn 12 năm, đồng thời từng bước đưa công nghệ cao và các giải pháp khoa học, kỹ thuật vào sản xuất. Doanh nghiệp cũng đang nghiên cứu các giải pháp xử lý triệt để mùi hôi và vi khuẩn trong quá trình chăn nuôi. Các tháng cuối năm, các biện pháp phòng dịch sẽ càng được thắt chặt,” ông Giang chia sẻ.

Mô hình chăn nuôi công nghệ cao. (Ảnh: Hồng Điệp/TTXVN)

Không chỉ các doanh nghiệp, các trang trại quy mô lớn cũng đang tăng cường đầu tư cho an toàn sinh học trong bối cảnh dịch bệnh bên ngoài diễn biến phức tạp.

Tại hệ thống chăn nuôi Vĩnh Tân, Thành phố Hồ Chí Minh, với tổng đàn khoảng 11.000 con lợn nái và chuỗi chăn nuôi từ lợn nái đến lợn thịt, công tác kiểm soát người, phương tiện ra vào trang trại được siết chặt.

Ông Ngô Nhật Toàn, phụ trách kỹ thuật hệ thống chăn nuôi Vĩnh Tân, cho biết áp lực dịch bệnh khiến chi phí đầu tư cho phòng chống dịch của trang trại tăng khoảng 20-30% so với bình thường. Tính chung, chi phí đầu tư cho hệ thống phòng dịch làm tăng gần 10% giá vốn sản phẩm. Theo ông, nếu dịch bệnh tiếp tục diễn biến phức tạp, nguồn cung lợn từ nay đến cuối năm có khả năng giảm.

“Đứng ở góc độ người chăn nuôi, chúng tôi không kiểm soát được giá bán vì giá do thị trường quyết định. Điều quan trọng nhất vẫn là tập trung phòng chống dịch bệnh. Giữ được đàn lợn thì mới giữ được sản xuất; nếu giá có tăng mà không có lợn để bán thì cũng không giải quyết được vấn đề,” ông Toàn chia sẻ.

Ở lĩnh vực gia cầm, các cơ sở chăn nuôi cũng đối mặt với những áp lực tương tự. Ông Võ Minh Mẫn, trang trại chăn nuôi Phạm Mỹ Kiều (Thành phố Hồ Chí Minh), cho biết trang trại hiện nuôi gà trắng với quy mô khoảng 3 triệu con mỗi năm. Việc phòng bệnh bằng vaccine, tiêu độc, khử trùng được thực hiện thường xuyên, song đầu ra vẫn là một trong những khó khăn lớn do giá thị trường không ổn định.

“Chúng tôi mong các cơ quan chức năng có giải pháp ngăn ngừa những yếu tố làm ảnh hưởng đến thị trường, giúp giá ổn định hơn. Đồng thời, chất lượng con giống, thức ăn chăn nuôi và vaccine cũng cần được kiểm soát tốt để người chăn nuôi yên tâm sản xuất,” ông Mẫn kiến nghị.

Dựng “hàng rào” phòng dịch từ sớm

Trang trại chăn nuôi gà. (Ảnh: Hữu Chí/TTXVN)

Thành phố Hồ Chí Minh hiện có quy mô chăn nuôi lớn với hơn 1,3 triệu con lợn, hơn 21 triệu con gia cầm, khoảng 96.000 con trâu, bò và gần 40.000 con dê, cừu, trong đó, chăn nuôi lợn và gia cầm phần lớn được tổ chức theo mô hình trang trại, từng bước áp dụng các yêu cầu về an toàn sinh học và bảo vệ môi trường.

Tuy nhiên, nguồn cung tại chỗ hiện chỉ đáp ứng khoảng một nửa nhu cầu tiêu thụ của thành phố. Phần còn lại phải được đưa từ các địa phương khác về. Đây cũng là một trong những yếu tố khiến nguy cơ dịch bệnh xâm nhập vào thành phố luôn hiện hữu, nhất là trong bối cảnh hoạt động vận chuyển, kinh doanh, giết mổ động vật diễn ra với quy mô lớn.

Từ đầu năm 2026 đến nay, thành phố ghi nhận 15 ổ dịch tại 17 hộ chăn nuôi thuộc 12 xã, phường, với 5.845 con vật mắc bệnh, 729 con chết và 5.845 con phải tiêu hủy, tổng trọng lượng hơn 282,6 tấn.

Theo ngành chăn nuôi-thú y, một trong những nguy cơ hiện nay là chăn nuôi nông hộ vẫn còn tồn tại, dù chỉ chiếm dưới 15% tổng đàn, nhưng nguy cơ phát sinh, lây lan dịch bệnh lớn do chưa chú trọng đầy đủ đến an toàn sinh học và vệ sinh thú y.

Bên cạnh đó, thời tiết diễn biến phức tạp, độ ẩm cao trong mùa mưa tạo điều kiện thuận lợi cho mầm bệnh phát triển, trong khi việc khai báo chăn nuôi ở một số nơi chưa đầy đủ, gây khó khăn cho việc thống kê tổng đàn và tổ chức tiêm phòng.

Tiến sỹ Nguyễn Kiên Cường, Phó trưởng khoa Chăn nuôi-Thú y, Trường Đại học Nông Lâm Thành phố Hồ Chí Minh nhận định tình hình dịch bệnh trong những tháng cuối năm có thể diễn biến phức tạp hơn khi thời tiết chuyển sang mùa mưa, độ ẩm cao tạo điều kiện cho mầm bệnh phát triển. Quá trình vận chuyển, kiểm dịch và giết mổ động vật từ các địa phương khác vào thành phố cũng đe dọa khả năng phòng dịch trên địa bàn.

Đáng lưu ý, tỷ lệ tiêm phòng và tỷ lệ đàn vật nuôi được bảo hộ đối với một số bệnh còn thấp, tạo ra những “điểm hở” trong hệ thống phòng dịch.

“Để hạn chế dịch bệnh trong những tháng cuối năm, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, từ đẩy mạnh tiêm phòng, kiểm soát vận chuyển, kiểm dịch đến tăng cường an toàn sinh học tại các cơ sở chăn nuôi,” tiến sỹ Nguyễn Kiên Cường nói.

Trước áp lực dịch bệnh và nhu cầu thực phẩm tăng cao vào cuối năm, ngành chăn nuôi - thú y thành phố xác định phải chủ động tạo “hàng rào” bảo vệ đàn vật nuôi từ cơ sở.

Ông Trần Phú Cường, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết từ nay đến cuối năm, ngành tiếp tục triển khai các biện pháp tiêm phòng trên diện rộng, tăng cường giám sát và kiểm soát dịch bệnh trên gia súc, gia cầm.

Cùng với tiêm phòng, thành phố đang thúc đẩy xây dựng các cơ sở, vùng an toàn dịch bệnh, kiểm soát chặt nguồn động vật và sản phẩm động vật đưa vào thành phố, đồng thời tăng cường liên kết vùng, xây dựng các chuỗi chăn nuôi kiểm soát từ trang trại, doanh nghiệp đến khâu vận chuyển và tiêu thụ.

“Các giải pháp gồm tăng cường giám sát chủ động, phát hiện sớm và xử lý nhanh; đẩy mạnh tiêm phòng tại khu vực nguy cơ cao và trên toàn địa bàn; kiểm soát vận chuyển, kinh doanh, giết mổ; xây dựng vùng, cơ sở an toàn dịch bệnh; đồng thời tăng cường ứng dụng công nghệ số, dữ liệu và khoa học công nghệ trong quản lý đàn và cảnh báo nguy cơ dịch bệnh. Phòng bệnh phải bắt đầu từ chính cơ sở chăn nuôi. Mỗi cơ sở an toàn là một mắt xích bảo vệ an toàn cho cả đàn gia súc, gia cầm của thành phố,” ông Cường nhấn mạnh.

Cùng với nỗ lực duy trì đàn của doanh nghiệp và người chăn nuôi, các biện pháp giám sát, kiểm soát chủ động của ngành chức năng Thành phố Hồ Chí Minh sẽ góp phần giữ vững sản lượng chăn nuôi, hạn chế nguy cơ đứt gãy nguồn cung thực phẩm cuối năm./.