TP Hồ Chí Minh thu hồi đất công sử dụng kém hiệu quả để xây dựng trường học

Theo Sở GD&ĐT TP Hồ Chí Minh, năm học 2025 - 2026, thành phố có tổng 3.438 trường học, với tổng số 2.524.780 học sinh. Trong đó, cấp mầm non có 1.832 trường với 469.846 học sinh; cấp tiểu học có 822 trường học với 951.312 học sinh; cấp THCS có 494 trường với 762.088 học sinh; cấp THPT có 290 trường với 341.534 học sinh.

Dự kiến năm học 2026 - 2027, số học sinh lớp 1 là 197.593 học sinh, giảm 6.113 học sinh so với năm học trước, tăng 11.863 học sinh so với học sinh lớp 5 ra trường; khối lớp 6 dự kiến có 185.730 học sinh, giảm 2.215 học sinh so với năm học trước, tăng gần 15.000 học sinh so với học sinh lớp 9 tốt nghiệp.

TP Hồ Chí Minh đẩy nhanh tiến độ dự án xây dựng, sửa chữa, nâng cấp trường học đảm bảo đủ phòng học trong năm học 2026 – 2027.

Trong năm học mới, thành phố dự kiến hoàn thành 55 dự án trường học với tổng vốn gần 4.900 tỷ đồng, bổ sung 991 phòng học, trong đó có 756 phòng hoàn toàn mới. Riêng bậc mầm non có 185 phòng, tiểu học 462 phòng, THCS 139 phòng và THPT 205 phòng học mới, đáp ứng 100% chỗ học cho học sinh trên địa bàn thành phố.

Tuy nhiên, áp lực vẫn còn lớn tại các khu vực đô thị hóa nhanh, nơi có khu công nghiệp, khu chế xuất và dân số cơ học tăng mạnh. Nhiều nơi sĩ số lớp vượt chuẩn, chưa đủ điều kiện triển khai dạy học hai buổi/ngày…

Sở GD&ĐT cho biết, kết quả khảo sát 168 đơn vị hành chính cho thấy hệ thống giáo dục công lập hiện nay có sự phân hóa rõ rệt giữa hai cấp học. Cấp tiểu học phát triển theo hướng phủ sóng rộng khắp, đảm bảo 100% phân bổ nhằm đáp ứng nhu cầu tiếp cận giáo dục cơ bản tại mọi địa phương. Ngược lại, cấp THCS phát triển theo hướng tập trung và chuyên môn hóa, tối ưu nguồn lực đầu tư.

Đối với việc phân bổ các trường theo từng địa phương, qua khảo sát, Sở GD&ĐT ghi nhận ở cấp tiểu học đảm bảo phân bổ đầy đủ tại 168/168 đơn vị hành chính (phường, xã, đặc khu), mỗi địa phương có tối thiểu 1 trường. Đối với cấp THCS, ghi nhận 2 phường chưa bố trí trường (gồm phường Tân Sơn và phường Phú Thuận thuộc KV1 – TP Hồ Chí Minh) mặc dù vẫn duy trì 3 trường tiểu học/phường. Do đó, học sinh chuyển cấp từ lớp 5 lên lớp 6 tại 2 phường nêu trên phải được phân bổ đến các trường THCS tại các phường/xã lân cận để học.

Đối với tỷ lệ chênh lệch giữa trường tiểu học và THCS trong cùng địa phương, Sở GD&ĐT cho biết, phần lớn các địa phương có số trường tiểu học nhiều hơn THCS. Các trường hợp chênh lệch lớn bao gồm: Xã Long Hải (KV3 – Vũng Tàu) chênh lệch +7 trường (14 tiểu học - 7 THCS); phường Bình Hưng Hòa (KV1) chênh lệch +6 trường (9 tiểu học - 3 THCS); 3 đơn vị chênh lệch +5 trường gồm xã Tân An Hội, phường Hiệp Bình và phường Thuận Giao (đều có 8 tiểu học - 3 THCS).

Đối với trường hợp THCS nhiều hơn tiểu học, có 5 đơn vị ghi nhận số trường THCS nhiều hơn tiểu học gồm phường Tân Hòa, phường Cát Lái, phường Bình Phú, phường Bình Quới và xã Trừ Văn Thố. Điều này phản ánh mô hình quy hoạch trường THCS theo hướng tập trung quy mô lớn. Do đó, để đảm bảo tuyển sinh đầy đủ, cần tiếp nhận học sinh từ nhiều địa phương lân cận.

Tại buổi làm việc liên quan đến tiến độ đầu tư, xây dựng trường lớp trên địa bàn thành phố vào chiều 3/4 vừa qua giữa lãnh đạo UBND TP Hồ Chí Minh với Sở GD&ĐT cùng các đơn vị chức năng và địa phương, bà Nguyễn Thị Nhật Hằng, Phó Giám đốc Sở GD&ĐT cho biết, sau sắp xếp đơn vị hành chính, thành phố có số lượng trường lớp, học sinh và đội ngũ giáo viên lớn nhất cả nước. Tuy nhiên, hệ thống cơ sở giáo dục vẫn phân bố chưa đồng đều; đặc biệt, 5 địa phương hiện chưa có trường THCS công lập gồm: phường Tân Sơn, Tây Nam, Phú Thuận, xã Thạnh An và xã Phước Thành.

Nhiều nơi sĩ số lớp vượt chuẩn, chưa đủ điều kiện triển khai dạy học hai buổi/ngày.

Sở Tài chính TP Hồ Chí Minh cho biết đã chủ trì, phối hợp với cơ quan, tổ chức, đơn vị rà soát, tổng hợp các cơ sở nhà, đất đang để trống không sử dụng, sử dụng kém hiệu quả, sử dụng không đúng mục đích thuộc phạm vi của thành phố; trình UBND thành phố xem xét, quyết định phương án xử lý các cơ sở nhà, đất sau khi sắp xếp đơn vị hành chính.

Sở Tài chính đã tham mưu UBND thành phố giao tài sản nhà, đất cho UBND 168 phường, xã, đặc khu để quản lý, sử dụng và xử lý theo quy định. Đồng thời, đối với nhà, đất không còn nhu cầu sử dụng, để trống, UBND thành phố đã thu hồi giao Tổ chức phát triển quỹ đất, Tổ chức quản lý kinh doanh nhà địa phương tiếp nhận và xây dựng kế hoạch quản lý, khai thác theo quy định.

Phó Chủ tịch UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Mạnh Cường cho biết, giáo dục là ưu tiên hàng đầu của thành phố. Các địa phương căn cứ tình hình dân số để đề xuất các dự án cấp bách, phù hợp với thực hiện ngay việc mở rộng trường lớp.

Phó Chủ tịch UBND thành phố chỉ đạo Sở Quy hoạch - Kiến trúc xem xét rút ngắn thời gian phê duyệt, điều chỉnh quy hoạch, đặc biệt với dự án giáo dục. Sở Tài chính rà soát, bố trí, điều chỉnh vốn, bổ sung kế hoạch trung hạn cho các dự án trường học. Sở GD&ĐT phối hợp, đánh giá thực trạng trường lớp tại từng địa phương; tham mưu, xây dựng kế hoạch thực hiện chiến dịch 150 ngày đêm đạt 1.000 phòng học phục vụ cho năm học 2026 - 2027.

Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp thành phố đẩy nhanh tiến độ các công trình xây dựng trường học, hoàn thành 4 dự án xây mới trường THPT trong năm 2026; khẩn trương chuẩn bị vốn và hồ sơ cho các dự án đã phê duyệt trong giai đoạn tiếp theo.

Thành phố ưu tiên thu hồi, chuyển đổi đất công, đất kho bãi sử dụng kém hiệu quả để xây dựng trường học; yêu cầu các chủ đầu tư khu đô thị mới xây dựng trường học đúng quy hoạch trước khi đưa dân vào ở; tận dụng các trụ sở dôi dư sau sắp xếp chính quyền làm cơ sở giáo dục, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa, huy động nguồn lực, hỗ trợ lãi suất và ưu đãi đất đai cho các dự án trường học...